Бағдарлама мазмұны
10‑сыныптың бөлімдері мен тақырыптары — бағдарламадағыдай. Сағаттар, нәтижелер мен ескертпелер бағдарлама атаған жерде көрсетілген.
Білім негіздері
| № | Тақырып |
|---|---|
| 1 |
Дене жаттығуларымен шұғылданудың жұмыс істеу қабілетіне тигізетін әсері
Дене шынықтырудың заманауи сауықтыру жүйелері және олардың түрлері және мазмұны. |
Жеңіл атлетика 14 сағ.
1‑тоқсан — 7 сағ., 4‑тоқсан — 7 сағ.
| № | Тақырып |
|---|---|
| 1 |
Қашықтыққа байланысты жүгіру техникасы мен тактикасының ерекшеліктері
100 м жүгіру. 4×100 м эстафеталық жүгіру. Кедергілер арқылы жүгіру. 800 м жүгіру. 3000 м (ер балалар) және 2000 м (қыз балалар) жүгіру. |
| 2 | Жеке тәсілмен ұзындыққа секіру, жүгіріп келіп ұзындыққа секіру |
| 3 |
18-20 м (ер балалар), 12-14 м (қыз балалар) түрлі жарақтарды нысанаға лақтыру
Граната лақтыру: ер балалар (700 г), қыз балалар (500 г). |
Спорт ойындары 45 сағ.
1‑тоқсан — 15 сағ., 2‑тоқсан — 8 сағ., 3‑тоқсан — 15 сағ., 4‑тоқсан — 7 сағ.
| № | Тақырып | Сағат |
|---|---|---|
| 1 |
Баскетбол
2‑тоқсан — 8 сағ., 3‑тоқсан — 7 сағ. Қозғалу техникаларының игерілген элементтерінен құрылған комбинациялар. Допты қағып алу мен беруді қорғаушының қарсылығынсыз және қарсылық көрсету кезінде орындау нұсқалары. Қорғаушының қарсылығынсыз және қарсылық көрсету кезінде доппен қозғалу. Доппен және допсыз әрекет етуші ойыншыға қарсы әрекет (тартып алу, соғып жіберу, жармасу, жабу). Қорғаныстағы жекелеген тактикалық әрекеттер. Қорғаныстағы топтық және командалық тактикалық әрекеттер. Шабуылдағы жекелеген тактикалық әрекеттер. Шабуылдағы топтық және командалық тактикалық әрекеттер. Оқу-үйрену ойыны. |
15 |
| 2 |
Волейбол
1‑тоқсан — 7 сағ., 3‑тоқсан — 8 сағ. Қозғалу техникаларының игерілген элементтерінен құрылған комбинациялар. Допты беру және қабылдау техникаларының нұсқалары. Допты жоғарыдан тік қолмен ойынға қосу. Ойынға қосылған допты қабылдау. Тігінен шабуылдау соққысын тордан асыра орындау. Шабуыл соққысына тосқауыл қою нұсқалары (жалғыз және жұптасып). Сақтандыру. Шабуылдағы жекелеген тактикалық әрекеттер. Шабуылдағы топтық және командалық тактикалық әрекеттер. Қорғаныстағы жекелеген тактикалық әрекеттер. Қорғаныстағы топтық және командалық тактикалық әрекеттер. Оқу-үйрену ойыны. |
15 |
| 3 |
Футбол
1‑тоқсан — 8 сағ., 4‑тоқсан — 7 сағ. Қозғалу техникаларының игерілген элементтерінен құрылған комбинациялар. Допты игеру техникасының қимыл-қозғалыстарынан құрылған комбинациялар. Доппен және допсыз әрекет етуші ойыншыға қарсы әрекет. Қақпашы іс-әрекеті. Қорғаныстағы жекелеген тактикалық әрекеттер Қорғаныстағы топтық және командалық тактикалық әрекеттер. Шабуылдағы жекелеген тактикалық әрекеттер. Шабуылдағы топтық және командалық тактикалық әрекеттер. |
15 |
Гимнастика 9 сағ.
2‑тоқсан — 9 сағ.
| № | Тақырып |
|---|---|
| 1 |
Саптық жаттығулар
Бұрынғы үйретілген жаттығуларды қайталау, қозғалыстағы бұрылу тәсілдері. Бір колоннадан екі, төрт және сегіз колоннаға қайта сап құру. |
| 2 |
Жалпы дамыту жаттығулары
Дененің негізгі бұлшық еттерін дамытуға арналған жаттығулар (ауырлықпен және ауырлықсыз). |
| 3 | Гимнастиканың әртүрлі түрлері (шейпинг, пилатес, стрейчтинг, күш гимнастикасы) |
| 4 |
Таянып секіру (ер балалар)
Ұзынынан қойылған гимнастикалық ағаш аттың шеткі бұрышынан қолмен итеріліп, аяқты ашып секіру (Ағаш аттың биіктігі 130 см). |
| 5 |
Таянып секіру (қыз балалар)
Гимнастикалық кіші аттан аяқты ашып секіру (кіші аттың биіктігі 120 см). |
| 6 |
Кермеде орындалатын жаттығулар (ер балалар)
Асылып тұрған қалыптан күшпен көтеріліп таяну. Асылып тұрған қалыптан күшпен аунап көтеріліп таяну. Аяқты сермеп орындалатын жаттығулар. Асылып тұрып аяқты сермеу – шалқая көтерілу. Таянып тұрып артқа құлау – кермеге жанаса айналу. Таянып тұрған қалыптан аяқты доға бойынша сермеп, артқа сермелген сәтте секіріп түсу. |
| 7 |
Арыста орындалатын жаттығулар (ер балалар)
Қолмен таянып тұрып тербелу; қолмен таянып тұрып тербеліп, қолды бүге көтерілу, аяқты ашып отыру; аяқты ашып отырған қалыптан алға аунап, аяқты ашып отыру; таянып тұрып тербеліп, артқа сермелген сәтте шалқая секіріп түсу. |
| 8 |
Бөренеде орындалатын тепе-теңдік жаттығулары (қыз балалар)
Жүрелей таянып отыру, сол аяқпен жүрелеп отыру – оң аяқ артқа; көлденең жүрелей таянып отыру – қол қапталда. Жүру түрлері: аяқ ұшымен, тізені биік көтеріп, алға ұмтыла. Секірулер мен бұрылулар: аяқты жартылай және толығымен сермеп бұрылу. Иіліп, шалқайып секіріп түсу. |
| 9 |
Акробатика (ер балалар)
Биіктігі 80-90 см кедергіден алға ұзыннан аунай секіріп өту. Қолмен тұру. Қолмен тұрып, аунап айналуға көшу. Басымен және қолмен тұру арқылы көпір жасауға көшу. |
| 10 |
Акробатика (қыз балалар)
Бұрынғы үйренген акробатика элементтерінен жинақталған жеке кешен жаттығулары. |
| 11 |
Өрмелеу
Биіктігі 4 м арқанға аяқтың көмегінсіз өрмелеу (ер балалар). |
Шаңғы дайындығы 10 сағ.
3‑тоқсан — 10 сағ.
| № | Тақырып |
|---|---|
| 1 | Бұрынғы үйретілген шаңғы жүрістерін жергілікті жер бедері және қардың жағдайына қарай қолданып шаңғымен қозғалу |
| 2 | Шаңғы жолындағы табиғи кедергілерден аттап, секіріп және астынан еңкейіп өту. |
| 3 |
3-5 шақырым қашықтыққа жүгіру
Шаңғымен көтерілу түрлері: сырғи адымдап, "шырша" тәсілдерімен. Биік және төмен тұру қалпымен еңіске түсу. Шаңғымен бұрылу түрлері: "адымдап", "соқаша", "тіреліп". |
Қарсыз аудандарда шаңғы дайындығы сабақтарының орнына жалпы төзімділікті дамытуға сауықтыру жүгіру сабақтары мен басқа да аэробты жүктеме жаттығуларын қолдану ұсынылады.
Сауықтыру жүгірісі, жүру және басқа да аэробты жүктеме жаттығулары
| № | Тақырып |
|---|---|
| 1 |
Жылдамдықты өзгертіп жүгіру
Бірқалыпты жылдамдықты қолдап 5 шақырымға дейін қашықтыққа жүгіру. |
| 2 | Табиғи кедергілерден өту арқылы жүгіру |
| 3 | Скандинавия жүрісі |
| 4 | Фартлек (жылдамдық ойыны немесе жүгіру ойыны) |
Жүзу 6 сағ.
4‑тоқсан — 6 сағ.
| № | Тақырып |
|---|---|
| 1 | Бұрынғы үйретілген тәсілдермен жүзу, таңдап алған тәсілмен 2×50 м жүзу |
| 2 | Қолданбалы жүзу түрлері, суға батушыны құтқару тәсілдері |
Жүзу сабағын өткізу мүмкін болмаған жағдайда, бағдарламаның жүзу бөлімін іске асыруға арналған уақытты спорттық дағдыларын жетілдіру үшін, мектептің педагогикалық кеңесінің шешімімен оның орнына дене шынықтырудың спорттық ойын түрлерін қолдану ұсынылады.
Вариативтік бөлім білім беру ұйымының таңдауы бойынша белгілі бір спорттық ойынды (футбол, волейбол, баскетбол) тереңдетіп оқыту арқылы жүзеге асырылады 18 сағ.
1‑тоқсан — 2 сағ., 2‑тоқсан — 7 сағ., 3‑тоқсан — 5 сағ., 4‑тоқсан — 4 сағ.
10‑сынып білім алушылардың дене дайындықтарын бағалау кестесі (ер балалар)
| Сынақ түрлері | Х (орташаландырылған) | төмен | орташадан төмен | орташа | орташадан жоғары | жоғары |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 30 м жүгіру | 4,9 | 5,6 | 5,5 – 5,3 | 5,2 – 4,6 | 4,5 -4,3 | 4,2 |
| Бір орыннан ұзындыққа секіру | 213 | 190 | 191 - 201 | 202-224 | 225 - 235 | 236 |
| Нығыздалған допты екі қолмен бастан асыра лақтыру | 611,0 | 434,0 | 435-522 | 523-699 | 700-785 | 786,0 |
| 3×10 м қайталап жүгіру | 8,3 | 9,1 | 9,0 – 8,7 | 8,6 –7,8 | 7,7 -7,4 | 7,3 |
| Қолдың білезік буынының динамометриясы (оң қолмен) | 42,0 | 33,0 | 34,0 –37,0 | 38,0-46,0 | 47,0-50,0 | 51,0 |
10‑сынып білім алушылардың дене дайындықтарын бағалау кестесі (қыз балалар)
| Сынақ түрлері | Х (орташаландырылған) | төмен | орташадан төмен | орташа | орташадан жоғары | жоғары |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 30 м жүгіру | 5,4 | 6,3 | 6,2 – 5,9 | 5,8 – 5,0 | 4,9 -4,6 | 4,5 |
| Бір орыннан ұзындыққа секіру | 170,0 | 146 | 147 -160 | 161 – 181 | 182 – 194 | 195 |
| Нығыздалған допты екі қолмен бастан асыра лақтыру | 497,0 | 372 | 373-434 | 435-559 | 560-621 | 622,0 |
| 3×10 м қайталап жүгіру | 9,1 | 10,0 | 9,9 – 9,6 | 9,5 –8,6 | 8,5 –8,1 | 8,0 |
| Қолдың білезік буынының динамометриясы (оң қолмен) | 26,0 | 19,5 | 20,0 –22,5 | 23,0 -29,0 | 29,5-32,0 | 32,5 |