Бұл қандай бұйрық
Толық атауы — Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 6 сәуірдегі № 130 бұйрығы. Ол педагогтер жүргізуге міндетті құжаттардың тізбесін және олардың нысандарын бекітеді. Бұйрық Әділет министрлігінде 2020 жылғы 6 сәуірде № 20317 болып тіркелген.
Бұйрық сегіз қосымшадан тұрады: білім беру ұйымының әр түріне өз құжаттар тізбесі мен өз нысандары бекітілген. Мектеп мұғаліміне солардың екеуі керек:
- 3-қосымша — орта және арнаулы білім беру ұйымдарының педагогтері жүргізуге міндетті құжаттардың тізбесі;
- 4-қосымша — осы құжаттардың нысандары: қысқа мерзімді (сабақ) жоспары, орта мерзімді (күнтізбелік-тақырыптық) жоспар, сынып журналы, БЖБ мен ТЖБ талдауы және басқалары.
Бұйрыққа бірнеше рет өзгеріс енгізілді. Бұл мақалада — қолданыстағы редакция, соңғы өзгерістер ҚР Оқу-ағарту министрінің міндетін атқарушының 2026 жылғы 15 шілдедегі № 194-НҚ бұйрығымен енгізілген. Мектептерге арналған тізбе бұған дейін ҚР Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 27 тамыздағы № 382, 2023 жылғы 17 наурыздағы № 68 және 2024 жылғы 29 қазандағы № 319 бұйрықтарымен өзгертілген.
Пән мұғалімі қандай құжаттар жүргізеді
Тізбе құжаттарды қаншалықты жиі жүргізілетініне қарай бөледі.
| Қашан | Құжат |
|---|---|
| Күн сайын, сабақ кестесіне сәйкес | Сынып журналы (1-4 және 5-11 (12) сыныптарға), факультативтік сабақтар және үйде оқыту журналы |
| Күн сайын, сабақ кестесіне сәйкес | Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары — ҚМЖ |
| Оқу жылы басталғанға дейін бір рет | Пәндер бойынша орта мерзімді (күнтізбелік-тақырыптық) жоспар — ОМЖ (КТЖ) |
| Оқу жылы басталғанға дейін бір рет | Тәлімгерлік жоспары |
| Тоқсандық қорытынды бойынша | Бөлім бойынша жиынтық бағалау және тоқсан бойынша жиынтық бағалау (БЖБ мен ТЖБ) нәтижелерін талдау |
| Оқу жылының қорытындысы бойынша бір рет | Негізгі орта және жалпы орта білім беру деңгейіндегі оқыту курсы үшін емтихан хаттамасы; 9 (10), 11 (12) сынып білім алушыларын қорытынды аттестаттау хаттамалары |
Бұйрықтың өзінен екі нақтылау:
- Тәлімгерлік жоспарын әр мұғалім емес, тәлімгерлік үшін қосымша ақы алатын педагог толтырады (ҚР БҒМ 2020 жылғы 24 сәуірдегі № 160 бұйрығымен бекітілген Тәлімгерлікті ұйымдастыру қағидалары).
- БЖБ мен ТЖБ талдауы автоматтандырылған цифрлық жүйеден автоматты түрде қалыптасады. Тізбе бойынша ол қағаз немесе электрондық (Word не PDF) форматта жүргізіледі.
2026 жылғы 1 қыркүйектен бастап БЖБ мен ТЖБ тек 5–11 (12) сыныптарда қалды: бастауыш сыныптарда олардың орнына аралық және қорытынды бағалау жүргізіледі (2026 жылғы 16 қыркүйектегі № 257-НҚ бұйрық). Сондықтан БЖБ мен ТЖБ талдауы 5–11 (12) сынып мұғалімдеріне қатысты. Оны қалай толтыру керегі — «БЖБ мен ТЖБ талдауы» мақаласында.
Осы тізімдегі төрт құжатты Telly құрастырады
130 бұйрықтың нысандары бойынша, қазақ немесе орыс тілінде, бірден Word-та. ОМЖ (КТЖ) — тегін, айына бес жоспарға дейін.
Сынып жетекшісінің құжаттары
Сынып жетекшісі өз пәні бойынша құжаттардан бөлек:
- оқу жылы басталғанға дейін сынып жетекшісінің жұмыс жоспарын әзірлейді және оқу жылы ішінде іске асырады;
- тоқсандық және оқу жылының қорытындысы бойынша білім алушылардың үлгерім табелін (1-4 және 5-11 (12) сыныптарға) жүргізеді;
- білім алушының жеке іс қағазын жүргізеді.
Мектептің басқа педагогтері
- Әлеуметтік педагог — оқу жылына арналған жұмыс жоспары, мектептің әлеуметтік паспорты және білім алушылар туралы мәлімет (екеуі де ҰБДҚ ЦЖ-да, электрондық форматта).
- Педагог-психолог — оқу жылына арналған жұмыс жоспары және консультацияларды есепке алу журналы.
- Директордың орынбасарлары — өз бағыты бойынша тәрбие жұмысының жоспары, мектепті дамыту бағдарламасы, тарификация, мектепішілік бақылау жоспары, жұмыс оқу жоспары, есепке алу кітаптары және басқа құжаттар.
- Директор оқу жылы басталғанға дейін жоспарлар мен жұмыс оқу жоспарларын бекітеді.
Қағаз немесе электрондық формат
Бұйрық құжаттарды электрондық түрде жүргізуге тікелей рұқсат береді:
Құжаттарды педагогтер қағаз немесе (білім беру ұйымы электрондық жүйеге қосылған жағдайда) электрондық форматта толтырады. Электрондық форматта толтыратын жағдайда қағаз нұсқа талап етілмейді.
- ҚМЖ, ОМЖ, жоспарлар мен талдауларды қағаз түрінде немесе электрондық түрде — Word немесе PDF форматында жүргізуге болады.
- Құжаттар электрондық жүйеде жүргізілсе, электрондық цифрлық қол мөр мен қолға теңестіріледі.
- Электрондық жүйеге қосылған мектепте сынып журналы тек электрондық форматта толтырылады: қағаз нұсқаға жол берілмейді.
ҚМЖ-да не міндетті
ҚМЖ нысаны 4-қосымшамен бекітілген. Онда мыналар міндетті: бөлім, педагогтің аты-жөні, күні, сынып (қатысушылар және қатыспағандар саны), сабақтың тақырыбы, оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары, сабақтың мақсаты және сабақтың барысы (кезең мен уақыт, педагогтің әрекеті, оқушының әрекеті, бағалау, ресурстар). Әр тармақ туралы толығырақ, сегіз қадам және Word-тағы бос үлгі — «130 бұйрық бойынша ҚМЖ қалай жазылады» мақаласында. Ал осы нысан бойынша толтырылған жоспарды бірнеше минутта ҚМЖ генераторы құрастырады: пәнді, сыныпты және тақырыпты көрсетіңіз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Мектеп электрондық жүйеде жұмыс істесе, ҚМЖ-ны басып шығару керек пе? Жоқ. Бұйрыққа сәйкес электрондық форматта толтырылса, қағаз нұсқа талап етілмейді.
ҚМЖ-ны қолмен емес, Word-та жүргізуге бола ма? Иә. Қысқа мерзімді жоспар қағаз немесе электрондық форматта — Word немесе PDF түрінде жүргізіледі.
Тәлімгерлік жоспары әр мұғалімге міндетті ме? Жоқ. Оны тәлімгерлік үшін қосымша ақы алатын педагог толтырады.
Бұйрықтың өзін қайдан оқуға болады? Өзгерістер тарихы бар ресми мәтін — «Әділет» порталында: № 130 бұйрық (қазақша), приказ № 130 (орысша).