ҚМЖ «Ак Орда – основа Казахского ханства» — Қазақ тілі мен әдебиеті, 9-сынып

ТЕКСЕРІЛДІ _____________

КГУ «Краснокордонская общеобразовательная школа отдела образования Алтынсаринского района» Управления образования акимата Костанайской области

қазақ тілі мен әдебиет пәні бойынша 9-сынып үшін қысқа мерзімді жоспар

Бөлім	Казахское ханство – первое национальное государство в Центральной Азии
Мұғалімнің аты-жөні	____________________
Күні	_____________
Сынып	9-сынып Қатысқандар: 5 Қатыспағандар: _____
Сабақ тақырыбы	Ак Орда – основа Казахского ханства
Осы сабақта қамтылатын оқу мақсаттары (бағдарламаға сілтеме)	10.3.1.2 объяснять исторические этапы формирования государственности на территории Казахстана; 10.3.3.1 устанавливать историческую преемственность Ак Орды и Казахского ханства
Сабақтың мақсаты	Оқушылар Ак Орданың құрылуы, дамуы және оның Казах хандығының негізі ретіндегі тарихи рөлін хронологиялық тізбекпен түсіндіре алады. Оқушылар Ак Орда мен Казах хандығы арасындағы саяси, әлеуметтік және мәдени үздіксіздікті дәлелдейтін фактілерді талдай отырып, тарихи тұтастықты анықтай алады. Оқушылар берілген мәтін негізінде Ак Орданың құрылымдық ерекшеліктерін анықтап, сыни тұрғыдан бағалай алады.
Интеграцияға арналған құндылық	Шығармашылық пен жаңашылдық

Сабақ барысы: Сабақ кезеңдері оқушылардың белсенді қатысуына, жаңа білімді өз бетінше іздеуіне және шығармашылықпен қорытуына бағытталған. Әр кезеңде деңгейлік тапсырмалар, функционалдық сауаттылықты дамытатын жаттығулар және ИИ-құралдарды пайдалану арқылы сараланған оқыту элементтері қолданылады.

Сабақ кезеңі / Уақыты	Мұғалім әрекеті (толық репликалар мен нұсқаулар)	Оқушы әрекеті	Бағалау (критерий • дескриптор • балл)	Ресурстар
Сабақтың басы (5 мин) Қызығушылық ояту (Шынайы кейс/жаңалық: оқиғаның қалай дамитынын болжау)	"Сәлеметсіздер ме, 9-сынып! Бүгін біз сіздермен тарихи детективтің басталуын бақылаймыз. Мен сіздерге бір жаңалық тақырыбын оқып беремін: 'Археологтар Қазақстанның солтүстігіндегі Сарайшық қаласының орнында жаңа артефактілер тапты. Олардың біреуінде "Ақ Орданың ұлы заңы" деген жазу бар'." Сұрақтар: "Сіздердің ойыңызша, бұл заң қандай болуы мүмкін? Ол қандай мәселелерді реттеген? Бұл жаңалық тарихи тұрғыдан неге маңызды? Жұптасып, 2 минут ішінде болжамыңызды жазыңыздар." (Мұғалім жұптарды құрастырады: 2 жұп және 1 үшкімше топ).	Оқушылар жаңалықты тыңдайды. Жұптарда/үшкімше топта талқылап, болжам жазады (мысалы: "Бұл заң сауданы, әскери қызметті, билеушінің билігін реттеген болуы мүмкін"). Әр топтан бір өкіл болжамын бөліседі.	Дескриптор: Оқушы жаңалық контекстін түсініп, тарихи болжам жасайды. Болжамда логика мен тарихи білім элементтері байқалады. (балл жоқ)	Жаңалық тақырыбын көрсететін слайд/таратпа. ИИ-құрал: ChatGPT – шынайы болжамдарды тудыру үшін қысқа тарихи жағдаяттарды генерациялауда көмекші ретінде (мұғалім дайындаған). Флипчарт/дәптер.
Тіркелгеннен кейін ашылады: Сабақтың ортасы (20-25 мин) · Сабақтың соңы (5-10 мин) · Рефлексия (5 мин)

Сабақ кезеңі / Уақыты

Мұғалім әрекеті (толық репликалар мен нұсқаулар)

Оқушы әрекеті

Бағалау (критерий • дескриптор • балл)

Ресурстар

Сабақтың басы (5 мин)
Қызығушылық ояту (Шынайы кейс/жаңалық: оқиғаның қалай дамитынын болжау)

"Сәлеметсіздер ме, 9-сынып! Бүгін біз сіздермен тарихи детективтің басталуын бақылаймыз. Мен сіздерге бір жаңалық тақырыбын оқып беремін: 'Археологтар Қазақстанның солтүстігіндегі Сарайшық қаласының орнында жаңа артефактілер тапты. Олардың біреуінде "Ақ Орданың ұлы заңы" деген жазу бар'."

Сұрақтар: "Сіздердің ойыңызша, бұл заң қандай болуы мүмкін? Ол қандай мәселелерді реттеген? Бұл жаңалық тарихи тұрғыдан неге маңызды? Жұптасып, 2 минут ішінде болжамыңызды жазыңыздар."

(Мұғалім жұптарды құрастырады: 2 жұп және 1 үшкімше топ).

Оқушылар жаңалықты тыңдайды.
Жұптарда/үшкімше топта талқылап, болжам жазады (мысалы: "Бұл заң сауданы, әскери қызметті, билеушінің билігін реттеген болуы мүмкін").
Әр топтан бір өкіл болжамын бөліседі.

Дескриптор: Оқушы жаңалық контекстін түсініп, тарихи болжам жасайды. Болжамда логика мен тарихи білім элементтері байқалады.
(балл жоқ)

Жаңалық тақырыбын көрсететін слайд/таратпа.
ИИ-құрал: ChatGPT – шынайы болжамдарды тудыру үшін қысқа тарихи жағдаяттарды генерациялауда көмекші ретінде (мұғалім дайындаған).
Флипчарт/дәптер.

Тіркелгеннен кейін ашылады: Сабақтың ортасы (20-25 мин) · Сабақтың соңы (5-10 мин) · Рефлексия (5 мин)

Материал иесіздендіріліп жарияланды: автордың аты-жөні мен мектептің атауы алынып тасталған.

ҚМЖ «Ак Орда – основа Казахского ханства» — Қазақ тілі мен әдебиеті, 9‑сынып

Тағы ҚМЖ: Қазақ тілі мен әдебиеті, 9-сынып

Өз тақырыбыңызға жоспар керек пе?