Дүниежүзі тарихы, 6‑сынып: БЖБ мен ТЖБ спецификациясы, 2026–2027
Тоқсандар бойынша: әр БЖБ қандай бөлімдер мен мақсаттарды тексереді, ұсынылатын ең жоғары балл және тапсырма түрлері, ТЖБ-ға арналған барлық мақсаттар.
Бағдарлама бойынша 6‑сыныпта аптасына 1 сағат. Сондықтан тоқсанда БЖБ екіден аспайды, бөлімдер біріктіріледі, ТЖБ жоқ, ал баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
Бағалау қағидалары не дейді
- БЖБ — 7 балдан 20 балға дейін, жұмыстың нысаны мен уақытын мұғалім өзі айқындайды (9‑тармақ).
- Тоқсанда БЖБ үш реттен артық өткізілмейді; төрт және одан көп бөлім болса, тақырыптар мен мақсаттар саны ескеріліп, бөлімдер біріктіріледі (12‑тармақ).
- Аптасына 1 сағат болса, тоқсанда БЖБ екі реттен артық өткізілмейді, бөлімдер біріктіріледі; баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
- ТЖБ тоқсанның соңғы оқу күнінде өткізілмейді, бір пән бойынша БЖБ мен ТЖБ бір күнде өткізілмейді (13‑тармақ).
- ТЖБ тапсырмалары, олардың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
- Тоқсандық баға — формативтік бағалаудың 25 %, БЖБ-ның 25 % және ТЖБ-ның 50 % (28‑тармақ).
Үлгілік қағидалар, № 125 бұйрық, 16.09.2026 жылғы № 257‑НҚ бұйрықтың редакциясында.
Мұндағы біздің ұсынысымыз
- Қандай бөлімдерді біріктіру керегі. Тоқсанда бөлім қағидалар рұқсат еткеннен көп болса, көрші бөлімдер жұмыстардағы мақсаттар саны шамамен тең болатындай біріктірілді.
- БЖБ-да қандай мақсаттарды тексеру керегі. «Тексеруге ұсынамыз» белгісі 2–4 мақсатта тұр: алдымен әр тақырыптан қолдану мен жоғары деңгей дағдыларына арналған мақсаттар, олар жетпесе — білу және түсіну мақсаттары. Бөлімнің қалған мақсаттары формативті бағаланады.
- БЖБ-ның ұсынылатын ең жоғары балы — 7–12 балл: тексерілетін 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл, қағидалардағы 7–20 аралығында.
- Ойлау дағдыларының деңгейі — мақсаттың етістігі бойынша: «білу», «түсіну», «атау» — білу және түсіну; «шешу», «қолдану», «есептеу» — қолдану; «талдау», «бағалау», «негіздеу» — жоғары деңгей дағдылары.
- Тапсырма түрі — деңгейге қарай. Мақсаттарды, тапсырмалар мен балдарды түпкілікті мұғалім таңдайды.
1-тоқсан
Тоқсанда 3 бөлім, ал БЖБ тоқсанына ең көбі 2 рет өткізіледі — көрші бөлімдер біріктірілді (11‑тармақ).
БЖБ 1. 1‑бөлім. Рим империясының құлауы; 2‑бөлім. Феодализм
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 1-бөлім. Рим империясының құлауы | 6.3.1.1 | "ерте, орта, кейінгі орта ғасырлар" хронологиялық шегін білу және уақыт сызығын да белгілеу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 6.3.2.1 | Рим империясының ыдырау себептерін анықтау және жіктеу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 6.3.2.3 | Византияның ішкі саясатын сипаттап, оның ұзақ өмір сүруінің себептерін анықтау және жіктеу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 6.3.2.4 | Византияның дипломатиялық саясатын оның көршілес елдермен қарым-қатынасының мысалында қарастырып, сипаттау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 2-бөлім. Феодализм | 6.4.2.1 | экономикалық қатынастардың формаларын түсіндіру арқылы феодалдық шаруашылықтың ерекшеліктерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 6.4.1.1 | қолөнер мен сауданың рөлін анықтай отырып, ортағасырлық қалалардың даму ерекшеліктерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 6.1.1.1 | феодалдық қоғамның әлеуметтік құрылымын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 6.1.2.1 | үстемдік етушілер мен бағыныштылардың (феодалдар мен шаруалар дың) өзара қатынасын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 6.2.2.2 | өнердің (сәулет, сурет өнері) дамуына қоғамдағы өзгерістердің ықпалын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. 3‑бөлім. Ислам тарихы
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 3-бөлім. Ислам тарихы | 6.3.2.5 | ортағасырлық шапқыншылықтар кезіндегі халықаралық қатынастардың ерекшеліктерін анықтау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 6.2.2.1 | тарихи оқиғалар дың өзара байланысын орнату арқылы діндердің әлемдік мәдениетке ықпалын анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 6.2.2.4 | Шығыстың ортағасырлық мәдениеті нің ерекшеліктерін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 6.2.3.1 | Шығыс ойшылдары жетістіктерінің маңызын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
1-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
2-тоқсан
Тоқсанда 3 бөлім, ал БЖБ тоқсанына ең көбі 2 рет өткізіледі — көрші бөлімдер біріктірілді (11‑тармақ).
БЖБ 1. 4‑бөлім. Крест жорықтары; 5‑бөлім. Моңғолдар
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–9 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 4-бөлім. Крест жорықтары | 6.3.2.6 | картада оқиғаларды даму динамикасында белгілей отырып, 1-4 жорықтар мысалында крест жорықтарының себеп-салдарын анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 6.2.2.1 | тарихи оқиғалар дың өзара байланысын орнату арқылы діндердің әлемдік мәдениетке ықпалын анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5-бөлім. Моңғолдар | 6.3.2.5 | ортағасырлық шапқыншылықтар кезіндегі халықаралық қатынастардың ерекшеліктерін анықтау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
БЖБ 2. 6‑бөлім. XIV ғасыр- XVI ғасырдың бірінші жартысындағы ортағасырлық еуропалық қоғам
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–9 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 6-бөлім. XIV ғасыр- XVI ғасырдың бірінші жартысындағы ортағасырлық еуропалық қоғам | 6.2.4.1 | адам өміріндегі қоршаған орта туралы білімнің рөлін түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 6.3.2.2 | кейінгі орта ғасыр кезеңіндегі антифеодалдық көтеріліс тердің себептері мен салдарын анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 6.3.1.4 | феодалдық соғыстар мен орталық тандырыл ған мемлекеттердің құрылуы арасында байланыс орнату тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
2-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
3-тоқсан
Тоқсанда 2 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. 7‑бөлім. Абсолютизм: Батыс пен Шығыс
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 7-бөлім. Абсолютизм: Батыс пен Шығыс | 6.3.1.3 | феодалдық мемлекеттің даму кезеңдерін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 6.3.1.2 | Батыс пен Шығыс тағы монархия формаларын (сословиелік-өкілдік және шексіз билік) ажырату тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 6.3.1.6 | басқару формасына сипаттама беру үшін "парламент", "Бас штаттар", "сейм", "кортес", "Боярлар Думасы" ұғымдарын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 6.3.1.5 | саяси биліктің ерекшеліктерін анықтау үшін әр түрлі ел билеуші лерінің қызметін салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
БЖБ 2. 8‑бөлім. Сауда, қолөнер және әлемді игеру
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–9 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 8-бөлім. Сауда, қолөнер және әлемді игеру | 6.4.1.2 | ортағасырлардағы халықаралық сауда мен саяхаттардың рөлін түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 6.2.4.3 | картадан XV-XVI ғасырдағы саяхатшылардың негізгі бағыт-бағдарларын белгілей отырып, Ұлы географиялық жаңалық тардың адамдар дың әлем туралы түсінігіне ықпалын анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 6.3.2.7 | "отаршылдық саясат" ұғымын түсіндіру (Испания және Португалияның жаулап алуының мысалында) тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
3-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
4-тоқсан
Тоқсанда 3 бөлім, ал БЖБ тоқсанына ең көбі 2 рет өткізіледі — көрші бөлімдер біріктірілді (11‑тармақ).
БЖБ 1. 9‑бөлім. Қайта өрлеу дәуірі
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–9 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 9-бөлім. Қайта өрлеу дәуірі | 6.2.2.3 | антикалық мәдениет пен байланыс орнату арқылы Қайта өрлеу дәуірінің мәдениетін (бейнелеу, мүсін өнері) сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 6.2.3.2 | гуманистік идеялардың орта ғасырлық мәдениеттің дамуына ықпалын анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 6.2.2.4 | Шығыстың ортағасырлық мәдениеті нің ерекшеліктерін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. 10‑бөлім. Реформация; 11‑бөлім. Ғылыми революция
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 10-бөлім. Реформация | 6.2.1.1 | адамның дүниетанымы мен қоғамдық өмірдегі дін рөлінің өзгеру себептерін анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 6.2.1.2 | тарихи процестер контекстінде "гуманизм", "реформация", "про тестантизм", "лютеранство", "каль винизм", "контрреформация", "кезуиттер ордені" ұғымдарын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 11-бөлім. Ғылыми революция | 6.2.4.2 | жаратылыстану ғылымдарының келешектегі дамуы үшін кейінгі орта ғасырлар кезеңінде Жердің құрылысы туралы жасалған ғылыми жаңалықтардың маңыздылығын анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 6.2.4.1 | адам өміріндегі қоршаған орта туралы білімнің рөлін түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
4-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
Ойлау дағдыларының деңгейлері және тапсырма түрлері
| Деңгей | Мақсаттардағы етістіктер | Ұсынылатын тапсырма түрлері |
|---|---|---|
| Білу және түсіну | білу, түсіну, атау, тану, сипаттау |
КДЖ — бірнеше жауаптың ішінен таңдау ҚЖ — қысқа жауап |
| Қолдану | қолдану, шешу, есептеу, табу, салу |
ҚЖ — қысқа жауап ТЖ — толық жауап |
| Жоғары деңгей дағдылары | талдау, бағалау, негіздеу, зерттеу | ТЖ — толық жауап |
БЖБ мен ТЖБ туралы оқу
Басқа сыныптар
Осы спецификация бойынша БЖБ немесе ТЖБ құрастырыңыз
Telly генераторы таңдалған оқу мақсаттарына тапсырмалар, дескрипторлар және қажетті ең жоғары баллға балл қою кестесін жинайды.