БЖБ мен ТЖБ спецификациялары
Дүниежүзі тарихы, 11‑сынып: БЖБ мен ТЖБ спецификациясы, 2026–2027 (жаратылыстану-математикалық бағыт)
Тоқсандар бойынша: әр БЖБ қандай бөлімдер мен мақсаттарды тексереді, ұсынылатын ең жоғары балл және тапсырма түрлері, ТЖБ-ға арналған барлық мақсаттар.
Бағдарлама бойынша 11‑сыныпта аптасына 1 сағат. Сондықтан тоқсанда БЖБ екіден аспайды, бөлімдер біріктіріледі, ТЖБ жоқ, ал баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
Бағалау қағидалары не дейді
- БЖБ — 7 балдан 20 балға дейін, жұмыстың нысаны мен уақытын мұғалім өзі айқындайды (9‑тармақ).
- Тоқсанда БЖБ үш реттен артық өткізілмейді; төрт және одан көп бөлім болса, тақырыптар мен мақсаттар саны ескеріліп, бөлімдер біріктіріледі (12‑тармақ).
- Аптасына 1 сағат болса, тоқсанда БЖБ екі реттен артық өткізілмейді, бөлімдер біріктіріледі; баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
- ТЖБ тоқсанның соңғы оқу күнінде өткізілмейді, бір пән бойынша БЖБ мен ТЖБ бір күнде өткізілмейді (13‑тармақ).
- ТЖБ тапсырмалары, олардың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
- Тоқсандық баға — формативтік бағалаудың 25 %, БЖБ-ның 25 % және ТЖБ-ның 50 % (28‑тармақ).
Үлгілік қағидалар, № 125 бұйрық, 16.09.2026 жылғы № 257‑НҚ бұйрықтың редакциясында.
Мұндағы біздің ұсынысымыз
- Қандай бөлімдерді біріктіру керегі. Тоқсанда бөлім қағидалар рұқсат еткеннен көп болса, көрші бөлімдер жұмыстардағы мақсаттар саны шамамен тең болатындай біріктірілді.
- БЖБ-да қандай мақсаттарды тексеру керегі. «Тексеруге ұсынамыз» белгісі 2–4 мақсатта тұр: алдымен әр тақырыптан қолдану мен жоғары деңгей дағдыларына арналған мақсаттар, олар жетпесе — білу және түсіну мақсаттары. Бөлімнің қалған мақсаттары формативті бағаланады.
- БЖБ-ның ұсынылатын ең жоғары балы — 7–12 балл: тексерілетін 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл, қағидалардағы 7–20 аралығында.
- Ойлау дағдыларының деңгейі — мақсаттың етістігі бойынша: «білу», «түсіну», «атау» — білу және түсіну; «шешу», «қолдану», «есептеу» — қолдану; «талдау», «бағалау», «негіздеу» — жоғары деңгей дағдылары.
- Тапсырма түрі — деңгейге қарай. Мақсаттарды, тапсырмалар мен балдарды түпкілікті мұғалім таңдайды.
1-тоқсан
Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Өркениет: даму ерекшеліктері
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Өркениет: даму ерекшеліктері | 11.1.1.1 | мемлекеттердің экономикалық даму ерекшеліктерін талдау үшін "экономика" және "экономикалық жүйе" ұғымдарын қолдану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 11.1.1.2 | экономикалық жүйелердің тарихи типтерінің белгілерін түсіндіре отырып оларды жіктеу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 11.1.1.3 | мемлекеттердің мысалында экономиканың дәстүрлі (аграрлы) түріне тән белгілерін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 11.1.1.4 | экономикалық жүйелердің түрлері туралы білімдерін пайдалана отырып, экономикалық дамудың ерекшелітерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 11.1.1.5 | елдердің мысалында нарықтық экономикаға тән белгілерді анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 11.1.1.6 | мемлекеттердің мысалында жоспарлы (социалистік) экономикаға тән белгілерін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 11.1.1.7 | экономиканың аралас түріне тән белгілерді анықтай отырып, оған көшудің себептерін зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.1.2.1 | экономиканың дамуындағы табиғи-географиялық шектеуші факторларға төтеп берудің амалдарын зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.1.2.2 | қазіргі заман тарихында шектеуші табиғи-географиялық факторлар жағдайындағы мемлекеттердің сәтті экономикалық дамуының мысалдарын тұжырымдау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.1.3.1 | мемлекеттер мен аймақтардың әркелкі экономикалық дамуының тарихи алғышарттарын анықтау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 11.1.3.2 | өлшемшарттар негізінде мемлекеттерді экономикалық даму деңгейі бойынша жіктеу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 11.1.3.3 | мемлекеттердің кедейшілік мәселесін шешуге бағытталған іс-әрекетін зерттеп, оның тиімділігін анықтау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.1.3.4 | мемлекеттер мен аймақтардың кедейшілік пен экономикалық артта қалушылыққа төтеп берудегі халықаралық ұйымдардың рөлін бағалау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
1-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
2-тоқсан
Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Саяси-құқықтық процестер
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Саяси-құқықтық процестер | 11.2.1.1 | мемлекеттердің саяси-құқықтық жүйесінің дамуының қазіргі тенденцияларын түсіндіру үшін "құқықтық мемелекет" ұғымын қолдану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 11.2.1.2 | мемлекеттердің мысалында құқықтық мемлекеттің қалыптасу жолдарын талдау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.2.1.3 | қазіргі кездегі адам құқықтарының Жалпы Декларациясының маңызын негіздеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.2.1.4 | мемлекеттердің саяси-құқықтық жүйесі дамуының қазіргі тенденцияларын түсіндіру үшін "азаматтық қоғам" ұғымын қолдану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 11.2.1.5 | құқықтық мемлекет пен азаматтық қоғамның құрылуының байланысын анықтау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 11.2.1.6 | мемлекеттердегі үкіметтік емес ұйымдардың қызметін бағалау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.2.2.1 | Ялта-Потсдам халықаралық қатынастар жүйесінің ыдырау себептерін талдау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.2.2.2 | әлемнің биполярлы жүйесінің ерекшеліктерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 11.2.2.3 | қазіргі кездегі халықаралық қатынастарды сипаттау үшін "постбиполярлық жүйе", "көпвекторлы саясат", "бір полярлы әлем" ұғымдарын қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 11.2.2.4 | қазіргі кездегі халықаралық қатынастардың даму тенденцияларын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 11.2.3.1 | тарихи оқиғалар мен процестерді түсіндіру үшін "сепаратизм", "терроризм", "фундаментализм", "экстремизм", "миграция", "босқындар" терминдерін қолдану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 11.2.3.2 | сепаратизм, экстремизм және халықаралық лаңкестіктің таралу себептері мен салдарларын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 11.2.3.3 | бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтауға бағытталған халықаралық ұйымдардың қызметін талдау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
2-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
3-тоқсан
Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Қоғамдық-саяси ойдың дамуы
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Қоғамдық-саяси ойдың дамуы | 11.3.1.1 | қоғамдық ойдың дамуын түсіндіру үшін "либерализм", "ұлтшылдық", "социал -демократия", "марксизм", "экзистенциализм", "прагматизм", "позитивизм" түсініктерін қолдану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 11.3.1.2 | қоғамдық-саяси ойдың дамуы үшін Ағартушылық дәуір идеяларының маңыздылығын бағалау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.3.1.3 | XIX-XX ғасырлардағы қоғамдық құрылыс туралы философиялық ойдың даму ерекшеліктерін зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.3.2.1 | Үндістанның қоғамдық-саяси даму идеологиясы ретінде "гандизм" ұғымын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 11.3.2.2 | Үндістанның ұлттық тәуелсіздікке жетудегі бейбіт жолмен қарсыласу идеяларының маңыздылығын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 11.3.2.3 | АҚШ-тағы тарихи оқиғаларды түсіндіру үшін "нәсілдік кемсітушілік", "сегрегация" ұғымдарын қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 11.3.2.4 | азаматтық құқықтар үшін күресте тұлғаның белсенді азаматтық позициясының маңыздылығын бағалау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.3.2.5 | Оңтүстік Африка Республикасындағы тарихи оқиғаларды түсіндіру үшін "апартеид" ұғымын қолдану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 11.3.3.1 | мемлекет тарихының өтпелі кезеңдеріндегі реформалардың маңыздылығын бағалау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.3.3.2 | тарихи оқиғаларды түсіндіру үшін "этатизм", "зайырлы мемлекет" ұғымдарын қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 11.3.3.3 | мемлекет тарихындағы тұлғаның рөлі туралы қорытындылар жасау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.3.3.4 | бейбіт және соғыс кезеңіндегі Ф. Рузвельттің ішкі және сыртқы саясатының ерекшеліктерін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 11.3.3.5 | Франциядағы әлеуметтік-саяси процестерді түсіндіру үшін "голлизм" ұғымын қолдану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 11.3.3.6 | Ш. Голль қызметінің мысалында мықты президенттік билік институтының маңыздылығын дәлелдеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.3.3.7 | әлеуметтік-экономикалық процестерді түсіндіру үшін "қытайлық ерекшелігі бар социализм" ұғымын қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 11.3.3.8 | Қытай Халық Республикасы мысалында жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға көшудің себептерін талдау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.3.3.9 | тарихи оқиғаларды талдау негізінде Оңтүстік-Шығыс Азиядағы "экономикалық ғажайып" факторларын тұжырымдау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.3.3.10 | Сингапур және Малайзия мысалында мемлекет модернизациясының ерекшеліктерін салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 11.3.3.11 | қазақстандық модернизация үлгісін құрастыру және жүзеге асырудағы Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің рөлін бағалау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.3.3.12 | "Қазақстан - 2030", "Қазақстан - 2050" стратегияларының мысалында мемлекет дамуының ұзақ мерзімді жоспарының тиімділігін дәлелдеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.3.3.13 | Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президентінің "Мәңгілік Ел" жалпыұлттық идеясын ұсынудың өзектілігін негіздеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
3-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
4-тоқсан
Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Білім мен ғылымның дамуы
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Білім мен ғылымның дамуы | 11.4.1.1 | тарихи даму контекстіндегі әлем халықтарының жазу түрлерін жіктеу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 11.4.1.2 | адамзат өркениетінің дамуындағы жазу мен кітап бастыру ісінің маңыздылығын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 11.4.1.3 | адамзат тарихы контекстінде мектептегі білім берудің дамуындағы өзгерістер мен сабақтастықтарды сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 11.4.1.4 | мемлекеттердің әлеуметтік-экономикалық дамуындағы білім берудің рөлін талдау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.4.1.5 | мектептегі білім берудің заманауи үлгілерін, оның ерекшеліктері мен артықшылықтарын анықтай отырып салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 11.4.1.6 | жоғары оқу орындарының пайда болу тарихын, олардың ортақ даму тенденцияларын анықтай отырып зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.4.1.7 | ағартушылық пен ғылымды өрістетудегі алғашқы университеттердің рөлін талдау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.4.1.8 | заманауи жоғарғы білім беру үлгілерін салыстырып, артықшылықтары мен ерекшеліктерін анықтау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 11.4.2.1 | мемлекеттердің әлеуметтік-экономикалық дамуын талдау үшін "өнеркәсіп революциясы", "ғылыми-техникалық революция" ұғымдарын қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 11.4.2.2 | қазіргі кездегі өркениеттің дамуындағы ғылыми-техникалық революцияның маңыздылығын бағалау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.4.2.3 | әлеуметтік-экономикалық процестердің ерекшеліктерін түсіндіру үшін "ғылыми-техникалық прогресс" ұғымын қолдану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 11.4.2.4 | қазіргі заманның жаһандық мәселелерінің туындауына ғылыми-техникалық прогресстің әсерін зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.4.3.1 | қоғамның дамуына ақпараттық технологиялардың әсерін зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.4.3.2 | адамзат өркениетінің дамуы үшін ақпараттық технологиялар саласындағы жетістіктердің ықтимал салдарын болжау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.4.3.3 | ғылымның заманауи тенденцияларының дамуын түсіндіру үшін "гендік инженерия", "нанотехнология", "энергияның балама көздері" ұғымдарын қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 11.4.3.4 | жаңа ғылыми бағытттар жетістіктерінің әлеуметтік-экономикалық дамуға әсерін талдау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 11.4.3.5 | қазіргі заманның жаһандық мәселелерін шешу үшін ғылым мен техниканың заманауи түрлерінің дамуынның маңызын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
4-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
Ойлау дағдыларының деңгейлері және тапсырма түрлері
| Деңгей | Мақсаттардағы етістіктер | Ұсынылатын тапсырма түрлері |
|---|---|---|
| Білу және түсіну | білу, түсіну, атау, тану, сипаттау |
КДЖ — бірнеше жауаптың ішінен таңдау ҚЖ — қысқа жауап |
| Қолдану | қолдану, шешу, есептеу, табу, салу |
ҚЖ — қысқа жауап ТЖ — толық жауап |
| Жоғары деңгей дағдылары | талдау, бағалау, негіздеу, зерттеу | ТЖ — толық жауап |
БЖБ мен ТЖБ туралы оқу
Басқа сыныптар
Осы спецификация бойынша БЖБ немесе ТЖБ құрастырыңыз
Telly генераторы таңдалған оқу мақсаттарына тапсырмалар, дескрипторлар және қажетті ең жоғары баллға балл қою кестесін жинайды.