Дүниежүзі тарихы, 5‑сынып: БЖБ мен ТЖБ спецификациясы, 2026–2027
Тоқсандар бойынша: әр БЖБ қандай бөлімдер мен мақсаттарды тексереді, ұсынылатын ең жоғары балл және тапсырма түрлері, ТЖБ-ға арналған барлық мақсаттар.
Бағдарлама бойынша 5‑сыныпта аптасына 1 сағат. Сондықтан тоқсанда БЖБ екіден аспайды, бөлімдер біріктіріледі, ТЖБ жоқ, ал баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
Бағалау қағидалары не дейді
- БЖБ — 7 балдан 20 балға дейін, жұмыстың нысаны мен уақытын мұғалім өзі айқындайды (9‑тармақ).
- Тоқсанда БЖБ үш реттен артық өткізілмейді; төрт және одан көп бөлім болса, тақырыптар мен мақсаттар саны ескеріліп, бөлімдер біріктіріледі (12‑тармақ).
- Аптасына 1 сағат болса, тоқсанда БЖБ екі реттен артық өткізілмейді, бөлімдер біріктіріледі; баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
- ТЖБ тоқсанның соңғы оқу күнінде өткізілмейді, бір пән бойынша БЖБ мен ТЖБ бір күнде өткізілмейді (13‑тармақ).
- ТЖБ тапсырмалары, олардың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
- Тоқсандық баға — формативтік бағалаудың 25 %, БЖБ-ның 25 % және ТЖБ-ның 50 % (28‑тармақ).
Үлгілік қағидалар, № 125 бұйрық, 16.09.2026 жылғы № 257‑НҚ бұйрықтың редакциясында.
Мұндағы біздің ұсынысымыз
- Қандай бөлімдерді біріктіру керегі. Тоқсанда бөлім қағидалар рұқсат еткеннен көп болса, көрші бөлімдер жұмыстардағы мақсаттар саны шамамен тең болатындай біріктірілді.
- БЖБ-да қандай мақсаттарды тексеру керегі. «Тексеруге ұсынамыз» белгісі 2–4 мақсатта тұр: алдымен әр тақырыптан қолдану мен жоғары деңгей дағдыларына арналған мақсаттар, олар жетпесе — білу және түсіну мақсаттары. Бөлімнің қалған мақсаттары формативті бағаланады.
- БЖБ-ның ұсынылатын ең жоғары балы — 7–12 балл: тексерілетін 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл, қағидалардағы 7–20 аралығында.
- Ойлау дағдыларының деңгейі — мақсаттың етістігі бойынша: «білу», «түсіну», «атау» — білу және түсіну; «шешу», «қолдану», «есептеу» — қолдану; «талдау», «бағалау», «негіздеу» — жоғары деңгей дағдылары.
- Тапсырма түрі — деңгейге қарай. Мақсаттарды, тапсырмалар мен балдарды түпкілікті мұғалім таңдайды.
1-тоқсан
Тоқсанда 3 бөлім, ал БЖБ тоқсанына ең көбі 2 рет өткізіледі — көрші бөлімдер біріктірілді (11‑тармақ).
БЖБ 1. 1‑бөлім. Терімшілер-аңшылардан бастап егіншілер мен мал өсірушілерге дейін
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 1-бөлім. Терімшілер-аңшылардан бастап егіншілер мен мал өсірушілерге дейін | 5.1.1.1 | түрлі теориялар негізінде адамның пайда болуын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 5.1.1.2 | адамдар тобыры, ру, қауым, тайпа секілді алғашқы бірлестік формаларын және олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.2.1 | ежелгі адамдардың тұрмыс салтын сипаттау үшін "алғашқы қауымдық өнер" ұғымын білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.1.2 | тотемизм, анимизм, фетишизм, магия сияқты ежелгі діни наным-сенімдерді білу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.4.1.1 | кәсіп және шаруашылық түрлерін (терімшілік, аңшылық, балық аулау, егіншілік, мал шаруа шылығы, металл өңдеу, айырбас сауда) сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.4.1.2 | "неолит тік төңкеріс" ұғымын түсіндіру, оның мәнін ашу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.4.2.1 | экономикалық ілгерілеуді түсіну үшін шаруашылықтың иемденуші және өндіруші түрлерін салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
БЖБ 2. 2‑бөлім. Өзен алқаптары өркениеттері; 3‑бөлім. Ежелгі Египет
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 2-бөлім. Өзен алқаптары өркениеттері | 5.4.1.3 | ежелгі өркениет тердің шаруашы лық жүйесін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 5.2.2.3 | ежелгі дүние өнеріне сипаттама беру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 3-бөлім. Ежелгі Египет | 5.2.4.2 | ғылымдар дың (арифметика, геометрия, астрономия, медицина) пайда болып, дамуына шаруашылық іс-әрекетпен әлеуметтік өзгерістер дің ықпалын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 5.2.1.2 | тотемизм, анимизм, фетишизм, магия сияқты ежелгі діни наным-сенімдерді білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.2.2 | Ежелгі Египеттің ғибадатханалары мен пирамидаларын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.1.2.1 | ежелгі қоғамның әлеуметтік ұйымдасуын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
1-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
2-тоқсан
Тоқсанда 2 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. 4‑бөлім. Қос дөңгелекті арбалар және империялар
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 4-бөлім. Қос дөңгелекті арбалар және империялар | 5.3.2.1 | ежелгі заман тарихын дағы мемлекет аралық қатынастарды түсіндіру үшін "империя" ұғымын білу және пайдалану тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 5.3.2.2 | басқыншылық соғыстар мен империя лардың пайда болуы мемлекеттердің шекараларын қалай өзгергерткенін түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.1.2.1 | ежелгі қоғамның әлеуметтік ұйымдасуын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.4.1.3 | ежелгі өркениет тердің шаруашы лық жүйесін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. 5‑бөлім. Ежелгі Үндістан: буддизмнің гүлденуі мен индуизмнің салтанат құруы
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 5-бөлім. Ежелгі Үндістан: буддизмнің гүлденуі мен индуизмнің салтанат құруы | 5.4.1.3 | ежелгі өркениет тердің шаруашы лық жүйесін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 5.2.2.3 | ежелгі дүние өнеріне сипаттама беру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.1.2.3 | қоғамның әлеуметтік құрылымын түсіндіру үшін Үндістандағы "касталық жүйе" ұғымын қолдану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.2.1.3 | ежелгі қоғамның дамуына діндердің ықпалын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.4.2 | ғылымдар дың (арифметика, геометрия, астрономия, медицина) пайда болып, дамуына шаруашылық іс-әрекетпен әлеуметтік өзгерістер дің ықпалын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
2-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
3-тоқсан
Тоқсанда 3 бөлім, ал БЖБ тоқсанына ең көбі 2 рет өткізіледі — көрші бөлімдер біріктірілді (11‑тармақ).
БЖБ 1. 6‑бөлім. Ежелгі Қытай; 7‑бөлім. Ежелгі Грекия
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 6-бөлім. Ежелгі Қытай | 5.2.3.1 | ежелгі философтардың көзқарастарына қарапайым түсіндірме беру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 5.3.1.1 | ежелгі мемлекеттердің саяси құрылымының ерекшеліктерін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.4.2 | ғылымдар дың (арифметика, геометрия, астрономия, медицина) пайда болып, дамуына шаруашылық іс-әрекетпен әлеуметтік өзгерістер дің ықпалын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7-бөлім. Ежелгі Грекия | 5.2.2.3 | ежелгі дүние өнеріне сипаттама беру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 5.3.1.2 | Афина мемлекетінде демократияның пайда болуын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.1.2.1 | ежелгі қоғамның әлеуметтік ұйымдасуын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.3.2.1 | ежелгі заман тарихын дағы мемлекет аралық қатынастарды түсіндіру үшін "империя" ұғымын білу және пайдалану | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.3.2.2 | басқыншылық соғыстар мен империя лардың пайда болуы мемлекеттердің шекараларын қалай өзгергерткенін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. 8‑бөлім. Ежелгі Грекия мәдениеті
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 8-бөлім. Ежелгі Грекия мәдениеті | 5.2.3.1 | ежелгі философтардың көзқарастарына қарапайым түсіндірме беру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 5.2.2.3 | ежелгі дүние өнеріне сипаттама беру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.4.2 | ғылымдар дың (арифметика, геометрия, астрономия, медицина) пайда болып, дамуына шаруашылық іс-әрекетпен әлеуметтік өзгерістер дің ықпалын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.4.1 | ежелгі қоғамның дамуындағы жазудың рөлін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
3-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
4-тоқсан
Тоқсанда 2 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. 9‑бөлім. Рим империясының гүлденуі
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 9-бөлім. Рим империясының гүлденуі | 5.3.2.1 | ежелгі заман тарихын дағы мемлекет аралық қатынастарды түсіндіру үшін "империя" ұғымын білу және пайдалану тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 5.3.1.1 | ежелгі мемлекеттердің саяси құрылымының ерекшеліктерін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.3.2.2 | басқыншылық соғыстар мен империя лардың пайда болуы мемлекеттердің шекараларын қалай өзгергерткенін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.1.2.1 | ежелгі қоғамның әлеуметтік ұйымдасуын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.2.3 | ежелгі дүние өнеріне сипаттама беру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.1.2.2 | ежелгі дүниедегі құлдық тың ерекшеліктерін анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.3.2.3 | Ежелгі Римдегі Спартак көтерілісін сипаттау, себептерін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. 10‑бөлім. Дәуірлер кезеңіндегі Рим
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 10-бөлім. Дәуірлер кезеңіндегі Рим | 5.3.2.2 | басқыншылық соғыстар мен империя лардың пайда болуы мемлекеттердің шекараларын қалай өзгергерткенін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 5.2.1.3 | ежелгі қоғамның дамуына діндердің ықпалын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.1.1 | негізгі діни ұғымдар ды (Құдай, ғибадатхана, абыз, қасиетті жазбалар, пұт) түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.4.1 | ежелгі қоғамның дамуындағы жазудың рөлін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.2.3 | ежелгі дүние өнеріне сипаттама беру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.4.2 | ғылымдар дың (арифметика, геометрия, астрономия, медицина) пайда болып, дамуына шаруашылық іс-әрекетпен әлеуметтік өзгерістер дің ықпалын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
4-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
Ойлау дағдыларының деңгейлері және тапсырма түрлері
| Деңгей | Мақсаттардағы етістіктер | Ұсынылатын тапсырма түрлері |
|---|---|---|
| Білу және түсіну | білу, түсіну, атау, тану, сипаттау |
КДЖ — бірнеше жауаптың ішінен таңдау ҚЖ — қысқа жауап |
| Қолдану | қолдану, шешу, есептеу, табу, салу |
ҚЖ — қысқа жауап ТЖ — толық жауап |
| Жоғары деңгей дағдылары | талдау, бағалау, негіздеу, зерттеу | ТЖ — толық жауап |
БЖБ мен ТЖБ туралы оқу
Басқа сыныптар
Осы спецификация бойынша БЖБ немесе ТЖБ құрастырыңыз
Telly генераторы таңдалған оқу мақсаттарына тапсырмалар, дескрипторлар және қажетті ең жоғары баллға балл қою кестесін жинайды.