ҚМЖ «Табиғи сұрыпталу, оның түрлері (қозғаушы және тұрақтандырушы). Тіршілік үшін күрес (түрішілік, түраралық)» — Биология, 9‑сынып

• Табиғи сұрыпталудың қозғаушы және тұрақтандырушы түрлерінің ерекшеліктерін ажыратып, олардың бейімделудегі рөлін түсіндіреді;
• Тіршілік үшін күрестің түрішілік, түраралық формаларын нақты мысалдармен салыстырып, сипаттайды;
• Табиғи сұрыпталу процесін өмірлік жағдаяттар мен графиктер арқылы талдап, өз көзқарасын дәлелді жеткізеді.

Мұғалім сөзі:

— Сәлеметсіздер ме, оқушылар! Біз бүгін «Эволюциялық даму» бөліміндегі ең маңызды тақырыптардың бірін бастаймыз. Алдымен сабаққа дайындалып, миымызды жаңғыртып алайық.

— Мен тақтаға «ТАБИҒИ СҰРЫПТАЛУ» деп жазамын. Сендерге 1 минут ішінде осы сөзге байланысты алғашқы көзге келген ассоциацияларыңды жеке стикерге жазуларың керек. Еш ойланбаңдар, бірінші ойға келгенін жазыңдар!

— Уақыт бітті. Енді көмекшім бірнеше стикерді тақтаға іледі. Қараңдаршы, мына үшеуіне назар аударайық: «Дарвин», «бейімделу», «жойылып кету». Неліктен бұл сөздер табиғи сұрыпталуға қатысты деп ойлайсыңдар?

(Оқушылардың болжамды жауаптары: «Дарвин — табиғи сұрыпталуды ашқан ғалым», «бейімделу — тірі ағзалардың жаңа жағдайға икемделуі», «жойылып кету — нашар бейімделгендер жойылады»)

— Тамаша! Сендердің бірнешеуіңнің дұрыс болжамдарың бар. Осы идеяларды бүгінгі сабақта дәлелдейміз.

• Әр оқушы өз бетінше 1 минут ішінде стикерге 3-5 ассоциация жазады;
• Өз еркімен 3 оқушы тақтаға шығып, ассоциацияларын іліп, түсіндіреді;
• Тыңдап, өз ойларымен салыстырады.

• ЕБҚ оқушыға дайын ассоциациялар тізімі бар карточка беріледі;
• Ауызша нұсқау қажет болса, жеке қайталап түсіндіріледі.

Дескриптор:

• тақырыпқа қатысты 3+ ассоциация жазады;
• өз ассоциациясын түсіндіре алады.

Балл жоқ.

• Стикерлер, маркерлер;
• А4 плакат / тақта;
• ИИ-құрал болуы мүмкін: ChatGPT — ассоциацияларды кеңейту үшін (қосымша).