Жаратылыстану пәнінен үлгілік оқу бағдарламасы, 5‑сынып

Оқу мақсаттары

5‑сыныптың оқу мақсаттары бағдарламаның бөлімдері мен бөлімшелері бойынша. Мақсат коды — оған апаратын сілтеме.

1-бөлім. Ғылым әлемі

1.1 Ғылымның рөлі

• 5.1.1.1 ғылымның қызметтерін адам іс-әрекетінің түрі ретінде анықтау

1.2 Зерттеу сұрағы

• 5.1.2.1 зерттеу сұрағы мен болжамды тұжырымдау

1.3 Зерттеуді жоспарлау

• 5.1.3.1 зерттеу жоспарын құрастыру
• 5.1.3.2 зерттеу жүргізу кезіндегі техника қауіпсіздігі ережелерін тұжырымдау

1.4 Деректерді жинау және жазу

• 5.1.4.1 нысандар параметрлерін өлшем бірліктермен анықтау
• 5.1.4.2 бақылаулар мен өлшеу деректерін тіркеу

1.5 Деректерді талдау

• 5.1.5.1 қайталанған өлшеулер кезіндегі арифметикалық орташа шаманы есептеу және тенденцияларын анықтау

1.6 Қорытынды және талқылау

• 5.1.6.1 зерттеу сұрағы бойынша қорытынды тұжырымдау

2-бөлім. Ғалам. Жер. Адам

2.1 Макро-және микроәлем

• 5.2.1.1 макро- және микроәлем нысандарын ажырата білу және мысалдар келтіру

2.2 Жер туралы жалпы мағлұматтар

• 5.2.2.1 жер ғаламшарының пайда болуын түсіндіру
• 5.2.2.2 жердің құрылысы мен құрамын атау

2.3 Жер қабықтары және олардың құрамдас бөліктері

• 5.2.3.1 жер қабықтары және олардың құрамдас бөліктерін сипаттау

2.4 Жердегі тіршілік

• 5.2.4.1 жерде тіршіліктің пайда болуын сипаттау
• 5.2.4.2 тіршілік ету үшін қажетті жағдайларын анықтау

2.5 Жер бетін бейнелеу тәсілдері

• 5.2.5.1 "план" және "шартты белгілер" ұғымдарын түсіндіру
• 5.2.5.2 шартты белгілерді қолданып, жергілікті жердің планын оқу
• 5.2.5.3 бір тәсіл бойынша жергілікті жердің түсірілімін жасау
• 5.2.5.4 рәсімдеу талаптарына сай жергілікті жердің қарапайым жоспарларын сызу

2.6 Материктер мен мұхиттар

• 5.2.6.1 материктер мен дүние бөліктерін игеру және зерттеу тарихын сипаттау
• 5.2.6.2 мұхиттарды зерттеу тарихын сипаттау

2.7 Халық географиясы

• 5.2.7.1 дүниежүзі халқының нәсілдік құрамын және негізгі нәсілдер мен нәсіларалық топтардың таралу аймақтарын анықтау
• 5.2.7.2 нәсілдік белгілердің қалыптасу факторларын анықтау
• 5.2.7.3 нәсілдер теңдігін дәлелдеу

3-бөлім. Заттар және материалдар

3.1 Заттардың құрылысы мен қасиеттері

• 5.3.1.1 бөлшектердің сұйық және газ тектес заттарда таралуын түсіндіру
• 5.3.1.2 заттардың қатты, сұйық және газ күйіндегі құрылымын бөлшектер теориясына сәйкес түсіндіру
• 5.3.1.3 заттардың қасиеттерін: тығыздығын, аққыштығын, жылу және электрөткізгіштігін, созылмалығын, иілімділігін сипаттау
• 5.3.1.4 физикалық және химиялық құбылыстарды ажырату

3.2 Заттардың жіктелуі

• 5.3.2.1 қоспалардан таза заттарды ажырату
• 5.3.2.2 қоспалардың түрлерін сипаттау және бөлу әдістерін ұсыну
• 5.3.2.3 құрамы белгілі ерітінді дайындау
• 5.3.2.4 еріген заттың массалық үлесін анықтау
• 5.3.2.5 заттарды ерігіштігі бойынша, металдар және бейметалдарға жіктеу

3.3 Заттардың түзілуі және алынуы

• 5.3.3.1 табиғатта түзілген және жасанды жолмен алынған заттарға мысалдар келтіру
• 5.3.3.2 зертханалық жағдайда заттарды бөліп ала алу

4-бөлім. Тірі және өлі табиғаттағы үдерістер

4.1 Өлі табиғаттағы үдерістер

• 5.4.1.1 өлі табиғатта болатын үдерістерді атау (табиғатта заттардың айналымы, тау түзілу, үгілу, климаттық үдерістер)
• 5.4.1.2 өлі табиғаттағы болып жатқан үдерістердің себеп-салдарын түсіндіру

4.2 Тірі табиғаттағы үдерістер

• 5.4.2.1 тірі ағзалардың ортақ қасиеттерін сипаттау
• 5.4.2.2 тірі ағзалардың құрылымдық деңгейлерін сипаттау
• 5.4.2.3 микроскоппен жұмыс істеу ережелерін қолдану
• 5.4.2.4 уақытша микропрепарат дайындау
• 5.4.2.5 фотосинтез үдерісін түсіндіру
• 5.4.2.6 өсімдіктерде пигменттердің болуын зерттеу
• 5.4.2.7 фотосинтездің жүруі үшін қажетті жағдайларды зерттеу

5-бөлім. Энергия және қозғалыс

5.1 Энергия түрлері мен көздері

• 5.5.1.1 энергия түрлерін ажырату
• 5.5.1.2 температура мен жылу энергиясын ажырату
• 5.5.1.3 термометрді пайдалана отырып температураны өлшеу
• 5.5.1.4 ғимараттарда жылу оқшаулағыш тарын пайдаланудың практикалық әдістерін түсіндіру
• 5.5.1.5 жылулық ұлғаюды сипаттау
• 5.5.1.6 энергияның өзара айналымына мысалдар келтіру

5.2 Қозғалыс

• 5.5.2.1 тірі және өлі табиғатта қозғалыстың маңыздылығына мысалдар келтіру және түсіндіру
• 5.5.2.2 әртүрлі жануарлардың қаңқа түрлерінің ерекшеліктерін зерттеу
• 5.5.2.3 денелер қозғалысының себебін анықтау

6-бөлім. Экология және тұрақты даму

6.1 Экожүйелер

• 5.6.1.1 экожүйенің құрамдас бөліктерін анықтау
• 5.6.1.2 экожүйе түрлерін жіктеу
• 5.6.1.3 экожүйеге экологиялық факторлардың ықпал етуін түсіндіру
• 5.6.1.4 табиғи және жасанды экожүйелерді салыстыру

6.2 Тірі ағзалардың сан алуандығы

• 5.6.2.1 ағзаларды тірі табиғат дүниесіне жіктеу
• 5.6.2.2 біржасушалы және көпжасушалы ағзаларды сипаттау

6.3 Табиғатты қорғау

• 5.6.3.1 ҚР экологиялық мәселелерін атау
• 5.6.3.2 өз аймағының экологиялық мәселелерін зерттеу
• 5.6.3.3 Қазақстан Республикасы Қызыл кітабының маңыздылығын анықтау

7-бөлім. Әлемді өзгертетін жаңалықтар

7.1 Әлемді өзгертетін жаңалықтар

• 5.7.1.1 әлемді өзгерткен ғылыми жаңалықтарға мысалдар келтіру
• 5.7.1.2 болашақ ғылыми зерттеулер үшін идеялар ұсыну

Ұзақ мерзімді жоспар

Тоқсандар бойынша бөлімдер мен тақырыптар, оқу мақсаттарының кодтарымен. Код жоғарыдағы мақсат мәтініне апарады.

1-тоқсан

5.1 Ғылым әлемі

5.2 Адам. Жер. Ғалам

2-тоқсан

5.3 Заттар және материалдар

3-тоқсан

5.4 Тірі және өлі табиғаттағы үдерістер

5.5 Энергия және қозғалыс

4-тоқсан

5.6 Экология және тұрақты даму

5.7 Әлемді өзгертетін жаңалықтар