Қазақ тілі, 10‑сынып: БЖБ мен ТЖБ спецификациясы, 2026–2027 (жаратылыстану-математикалық бағыт, қазақ тілінде оқытатын мектептерге)
Тоқсандар бойынша: әр БЖБ қандай бөлімдер мен мақсаттарды тексереді, ұсынылатын ең жоғары балл және тапсырма түрлері, ТЖБ-ға арналған барлық мақсаттар.
Бағдарлама бойынша 10‑сыныпта аптасына 1 сағат. Сондықтан тоқсанда БЖБ екіден аспайды, бөлімдер біріктіріледі, ТЖБ жоқ, ал баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
Тілдік пәндер бойынша БЖБ мен ТЖБ сөйлеу әрекетінің төрт түрі — тыңдалым, айтылым, оқылым және жазылым бойынша өткізіледі. Тыңдалым мен айтылым сол аптадағы сабақтарда бағаланады (21‑тармақ).
Бағалау қағидалары не дейді
- БЖБ — 7 балдан 20 балға дейін, жұмыстың нысаны мен уақытын мұғалім өзі айқындайды (9‑тармақ).
- Тоқсанда БЖБ үш реттен артық өткізілмейді; төрт және одан көп бөлім болса, тақырыптар мен мақсаттар саны ескеріліп, бөлімдер біріктіріледі (12‑тармақ).
- Аптасына 1 сағат болса, тоқсанда БЖБ екі реттен артық өткізілмейді, бөлімдер біріктіріледі; баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
- ТЖБ тоқсанның соңғы оқу күнінде өткізілмейді, бір пән бойынша БЖБ мен ТЖБ бір күнде өткізілмейді (13‑тармақ).
- ТЖБ тапсырмалары, олардың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
- Тоқсандық баға — формативтік бағалаудың 25 %, БЖБ-ның 25 % және ТЖБ-ның 50 % (28‑тармақ).
Үлгілік қағидалар, № 125 бұйрық, 16.09.2026 жылғы № 257‑НҚ бұйрықтың редакциясында.
Мұндағы біздің ұсынысымыз
- Қандай бөлімдерді біріктіру керегі. Тоқсанда бөлім қағидалар рұқсат еткеннен көп болса, көрші бөлімдер жұмыстардағы мақсаттар саны шамамен тең болатындай біріктірілді.
- БЖБ-да қандай мақсаттарды тексеру керегі. «Тексеруге ұсынамыз» белгісі 2–4 мақсатта тұр: алдымен әр тақырыптан қолдану мен жоғары деңгей дағдыларына арналған мақсаттар, олар жетпесе — білу және түсіну мақсаттары. Бөлімнің қалған мақсаттары формативті бағаланады.
- БЖБ-ның ұсынылатын ең жоғары балы — 7–12 балл: тексерілетін 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл, қағидалардағы 7–20 аралығында.
- Ойлау дағдыларының деңгейі — мақсаттың етістігі бойынша: «білу», «түсіну», «атау» — білу және түсіну; «шешу», «қолдану», «есептеу» — қолдану; «талдау», «бағалау», «негіздеу» — жоғары деңгей дағдылары.
- Тапсырма түрі — деңгейге қарай. Мақсаттарды, тапсырмалар мен балдарды түпкілікті мұғалім таңдайды.
1-тоқсан
Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. 1. Қазіргі қоғам құндылықтары: мәдениет және өркениет. Сөз мәдениеті
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 1. Қазіргі қоғам құндылықтары: мәдениет және өркениет. Сөз мәдениеті | 10.1.1.1 | мәтін үзінділері бойынша болжам жасау, өз біліміне сүйеніп тақырыпты жалғастыру тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 10.1.3.1 | мәтінде көтерілген мәселені (қоғамдық-саяси) талдай отырып, негізгі ойды анықтау және ғаламдық мәселелермен байланыстыру тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 10.2.2.1 | ғылыми-көпшілік стильді тілдік құралдар арқылы тану (терминдер, тілдік оралымдар, өзге стиль элементтері) | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.2.5.1 | мәтіндегі негізгі ойды анықтау, көтерілген мәселеге баға беріп, мәліметтер мен пікірлерді өңдей білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.3.3.1 | қажетті клишелер мен лексикалық құрылымдарды қолданып, көтерілген мәселе бойынша өз ойын дәлелдеп эссе жазу ("келісу, келіспеу" эссесі, дискуссивті эссе, аргументативті эссе) тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.4.2.1 | сөйлеу ағымындағы интонацияның құрамдас бөліктері: әуен, әуез, тембр, қарқын, кідірісті сөйлеу мәнеріне сай қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.4.1.1 | мәнмәтін бойынша тілдік бірліктерді орфографиялық нормаға сай жазу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
1-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
2-тоқсан
Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. 2. Индустрияландыру: ұлттық өндіріс. Сөз мәдениеті
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 2. Индустрияландыру: ұлттық өндіріс. Сөз мәдениеті | 10.1.2.1 | мамандандырылған тар аядағы арнайы мәтіндердегі (дәріс, интервью, пікірталас, мақала) мақсатты аудиторияға арналған терминдер мен ұғымдарды, тілдік оралымдарды талдау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 10.1.4.1 | мәтінде көтерілген мәселеге автор мен оқырманның қарым-қатынасын ескере отырып, сұрақтар құрастыру және бағалау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 10.2.1.1 | әртүрлі графиктік мәтіндердегі (кесте, диаграмма, сызба, шартты белгі) мәліметтерді талдау, негізгі үрдістерді анықтау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 10.2.3.1 | көпшілікке арналған дәріс, интервью, мақала, очерктің құрылымы мен рәсімделуін білу, жанрлық ерекшеліктерін талдау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.3.2.1 | мәтін құрылымын сақтай отырып, әртүрлі графиктік мәтіндегі деректерді салыстырып, маңызды тұстары мен үрдістерді талдап жазу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.3.6.1 | жазба жұмысын абзац пен бөліктерге бөлу, ойын (ақпарат, идея) дұрыс жүйелеп, логикалық және стильдік түзетулер енгізу, редакциялау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.4.3.1 | белгілі бір тақырып аясында сөздерді іріктеп, түрлендіріп, талғаммен қолдана білу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
2-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
3-тоқсан
Тоқсанда 2 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. 3. Адамзат дамуының жаһандық мәселелері. Тілдік жүйе және норма
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 3. Адамзат дамуының жаһандық мәселелері. Тілдік жүйе және норма | 10.1.2.1 | мамандандырылған тар аядағы арнайы мәтіндердегі (дәріс, интервью, пікірталас, мақала) мақсатты аудиторияға арналған терминдер мен ұғымдарды, тілдік оралымдарды талдау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 10.1.5.1 | коммуникативтік жағдаятқа сай көпшілік алдында тиісті сөйлеу әдебін сақтай отырып, дұрыс сөйлеу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.2.3.1 | көпшілікке арналған дәріс, интервью, мақала, очерктің құрылымы мен рәсімделуін білу, жанрлық ерекшеліктерін талдау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.2.4.1 | әртүрлі стильдегі (ғылыми, ресми ісқағаздар, публицистикалық, көркем әдебиет, ауызекі сөйлеу стилі) мәтіндердің тақырыбын, мақсатты аудиторияға сәйкес қызметін, құрылымын, тілдік ерекшелігін салыстыра талдау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.3.1.1 | ғылыми-көпшілік стильдің жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды орынды қолданып, мақала, интервью, нұсқаулық жазу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.3.5.1 | әртүрлі тақырып бойынша көркемдегіш құралдарды ұтымды қолданып, шығармашылық жұмыстар (өлең, хат, әңгіме, шығарма) ұсына білу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.4.4.1 | сөзжасамдық және синтаксистік нормаларды сақтай білу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
БЖБ 2. 4. Адам өмірін сақтау. Тілдік жүйе және норма
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 4. Адам өмірін сақтау. Тілдік жүйе және норма | 10.1.2.1 | мамандандырылған тар аядағы арнайы мәтіндердегі (дәріс, интервью, пікірталас, мақала) мақсатты аудиторияға арналған терминдер мен ұғымдарды, тілдік оралымдарды талдау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 10.1.4.1 | мәтінде көтерілген мәселеге автор мен оқырманның қарым-қатынасын ескере отырып, сұрақтар құрастыру және бағалау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 10.2.3.1 | көпшілікке арналған дәріс, интервью, мақала, очерктің құрылымы мен рәсімделуін білу, жанрлық ерекшеліктерін талдау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.2.4.1 | әртүрлі стильдегі (ғылыми, ресми ісқағаздар, публицистикалық, көркем әдебиет, ауызекі сөйлеу стилі) мәтіндердің тақырыбын, мақсатты аудиторияға сәйкес қызметін, құрылымын, тілдік ерекшелігін салыстыра талдау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.3.3.1 | қажетті клишелер мен лексикалық құрылымдарды қолданып, көтерілген мәселе бойынша өз ойын дәлелдеп эссе жазу ("келісу, келіспеу" эссесі, дискуссивті эссе, аргументативті эссе) | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.3.1.1 | ғылыми-көпшілік стильдің жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды орынды қолданып, мақала, интервью, нұсқаулық жазу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.3.4.1 | оқылым және тыңдалым материалдары бойынша негізгі ақпаратты іріктей отырып, түртіп жазу (конспектілеу) | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.4.4.1 | сөзжасамдық және синтаксистік нормаларды сақтай білу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
3-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
4-тоқсан
Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. 5. Сәулет өнері. Тілдік жүйе және норма
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 5. Сәулет өнері. Тілдік жүйе және норма | 10.1.2.1 | мамандандырылған тар аядағы арнайы мәтіндердегі (дәріс, интервью, пікірталас, мақала) мақсатты аудиторияға арналған терминдер мен ұғымдарды, тілдік оралымдарды талдау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 10.1.5.1 | коммуникативтік жағдаятқа сай көпшілік алдында тиісті сөйлеу әдебін сақтай отырып, дұрыс сөйлеу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.2.3.1 | көпшілікке арналған дәріс, интервью, мақала, очерктің құрылымы мен рәсімделуін білу, жанрлық ерекшеліктерін талдау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.2.6.1 | БАҚ, энциклопедиялық, ғылыми-көпшілік, ғылыми еңбектерден деректерді ала білу, сілтеме жасау жолдарын білу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.3.3.1 | қажетті клишелер мен лексикалық құрылымдарды қолданып, көтерілген мәселе бойынша өз ойын дәлелдеп эссе жазу ("келісу, келіспеу" эссесі, дискуссивті эссе, аргументативті эссе) | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.3.1.1 | ғылыми-көпшілік стильдің жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды орынды қолданып, мақала, интервью, нұсқаулық жазу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.3.4.1 | оқылым және тыңдалым материалдары бойынша негізгі ақпаратты іріктей отырып, түртіп жазу (конспектілеу) | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.4.5.1 | сөйлем және мәтін деңгейінде тыныс белгілерін қолдана білу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
4-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
Ойлау дағдыларының деңгейлері және тапсырма түрлері
| Деңгей | Мақсаттардағы етістіктер | Ұсынылатын тапсырма түрлері |
|---|---|---|
| Білу және түсіну | білу, түсіну, атау, тану, сипаттау |
КДЖ — бірнеше жауаптың ішінен таңдау ҚЖ — қысқа жауап |
| Қолдану | қолдану, шешу, есептеу, табу, салу |
ҚЖ — қысқа жауап ТЖ — толық жауап |
| Жоғары деңгей дағдылары | талдау, бағалау, негіздеу, зерттеу | ТЖ — толық жауап |
БЖБ мен ТЖБ туралы оқу
Басқа сыныптар
Осы спецификация бойынша БЖБ немесе ТЖБ құрастырыңыз
Telly генераторы таңдалған оқу мақсаттарына тапсырмалар, дескрипторлар және қажетті ең жоғары баллға балл қою кестесін жинайды.