БЖБ мен ТЖБ спецификациялары
Қазақ әдебиеті, 5‑сынып: БЖБ мен ТЖБ спецификациясы, 2026–2027 (қазақ тілінде оқытатын мектептерге)
Тоқсандар бойынша: әр БЖБ қандай бөлімдер мен мақсаттарды тексереді, ұсынылатын ең жоғары балл және тапсырма түрлері, ТЖБ-ға арналған барлық мақсаттар.
Бағалау қағидалары не дейді
- БЖБ — 7 балдан 20 балға дейін, жұмыстың нысаны мен уақытын мұғалім өзі айқындайды (9‑тармақ).
- Тоқсанда БЖБ үш реттен артық өткізілмейді; төрт және одан көп бөлім болса, тақырыптар мен мақсаттар саны ескеріліп, бөлімдер біріктіріледі (12‑тармақ).
- Аптасына 1 сағат болса, тоқсанда БЖБ екі реттен артық өткізілмейді, бөлімдер біріктіріледі; баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
- ТЖБ тоқсанның соңғы оқу күнінде өткізілмейді, бір пән бойынша БЖБ мен ТЖБ бір күнде өткізілмейді (13‑тармақ).
- ТЖБ тапсырмалары, олардың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
- Тоқсандық баға — формативтік бағалаудың 25 %, БЖБ-ның 25 % және ТЖБ-ның 50 % (28‑тармақ).
Үлгілік қағидалар, № 125 бұйрық, 16.09.2026 жылғы № 257‑НҚ бұйрықтың редакциясында.
Мұндағы біздің ұсынысымыз
- Қандай бөлімдерді біріктіру керегі. Тоқсанда бөлім қағидалар рұқсат еткеннен көп болса, көрші бөлімдер жұмыстардағы мақсаттар саны шамамен тең болатындай біріктірілді.
- БЖБ-да қандай мақсаттарды тексеру керегі. «Тексеруге ұсынамыз» белгісі 2–4 мақсатта тұр: алдымен әр тақырыптан қолдану мен жоғары деңгей дағдыларына арналған мақсаттар, олар жетпесе — білу және түсіну мақсаттары. Бөлімнің қалған мақсаттары формативті бағаланады.
- БЖБ-ның ұсынылатын ең жоғары балы — 7–12 балл: тексерілетін 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл, қағидалардағы 7–20 аралығында.
- Ойлау дағдыларының деңгейі — мақсаттың етістігі бойынша: «білу», «түсіну», «атау» — білу және түсіну; «шешу», «қолдану», «есептеу» — қолдану; «талдау», «бағалау», «негіздеу» — жоғары деңгей дағдылары.
- Тапсырма түрі — деңгейге қарай. Мақсаттарды, тапсырмалар мен балдарды түпкілікті мұғалім таңдайды.
1-тоқсан
Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Таза, мінсіз асыл сөз
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Таза, мінсіз асыл сөз | 5.1.1.1 | әдеби шығарманың жанрына қарай фабуласы мен сюжеттік дамуын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 5.1.2.1 | әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.1.3.1 | көркем шығармадағы кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.1.4.1 | көркем шығармалардан шағын көлемді үзінділерді мәнерлеп оқу, жатқа айту тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.2.1.1 | әдеби шығармадағы екі нәрсені салыстыра суреттеулер мен қарама-қарсы суреттеулерді табу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.2.2.1 | эпикалық шығармадағы автор бейнесін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.3.1 | шығармадағы тілдік бейнелеу, суреттеу құралдарының (теңеу, эпитет, ауыспалы мағынадағы сөздер, қайталау, өлең құрылысы) мағынасын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.4.1 | көркем шығармадан алған әсерін сипаттап авторға хат, өлең жазу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.3.1.1 | шығармадағы эпизодтар арқылы тарихи құндылығын бағалау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.3.2.1 | кейіпкерлерді шынайы өмірмен салыстырып бағалау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.3.3.1 | шығармадағы кейіпкерді өзіндік құндылығы тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
1-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Таза, мінсіз асыл сөз | 5.1.1.1 | әдеби шығарманың жанрына қарай фабуласы мен сюжеттік дамуын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 5.1.2.1 | әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.1.3.1 | көркем шығармадағы кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.1.4.1 | көркем шығармалардан шағын көлемді үзінділерді мәнерлеп оқу, жатқа айту | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.2.1.1 | әдеби шығармадағы екі нәрсені салыстыра суреттеулер мен қарама-қарсы суреттеулерді табу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.2.2.1 | эпикалық шығармадағы автор бейнесін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.3.1 | шығармадағы тілдік бейнелеу, суреттеу құралдарының (теңеу, эпитет, ауыспалы мағынадағы сөздер, қайталау, өлең құрылысы) мағынасын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.4.1 | көркем шығармадан алған әсерін сипаттап авторға хат, өлең жазу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.3.1.1 | шығармадағы эпизодтар арқылы тарихи құндылығын бағалау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.3.2.1 | кейіпкерлерді шынайы өмірмен салыстырып бағалау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.3.3.1 | шығармадағы кейіпкерді өзіндік құндылығы тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
2-тоқсан
Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. "Тәрбиенің қайнар бұлағы"
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| "Тәрбиенің қайнар бұлағы" | 5.1.1.1 | әдеби шығарманың жанрына қарай фабуласы мен сюжеттік дамуын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 5.1.2.1 | әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.1.3.1 | көркем шығармадағы кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.1.4.1 | көркем шығармалардан шағын көлемді үзінділерді мәнерлеп оқу, жатқа айту тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.2.1.1 | әдеби шығармадағы екі нәрсені салыстыра суреттеулер мен қарама-қарсы суреттеулерді табу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.2.2.1 | эпикалық шығармадағы автор бейнесін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.3.1 | шығармадағы тілдік бейнелеу, суреттеу құралдарының (теңеу, эпитет, ауыспалы мағынадағы сөздер, қайталау, өлең құрылысы) мағынасын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.4.1 | көркем шығармадан алған әсерін сипаттап авторға хат, өлең жазу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.3.3.1 | шығармадағы кейіпкерді өзіндік құндылығы тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 5.3.4.1 | оқырманның рухани дүниесіне шығарма әсерін талдай отырып, сыни хабарлама жазу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
2-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| "Тәрбиенің қайнар бұлағы" | 5.1.1.1 | әдеби шығарманың жанрына қарай фабуласы мен сюжеттік дамуын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 5.1.2.1 | әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.1.3.1 | көркем шығармадағы кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.1.4.1 | көркем шығармалардан шағын көлемді үзінділерді мәнерлеп оқу, жатқа айту | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.2.1.1 | әдеби шығармадағы екі нәрсені салыстыра суреттеулер мен қарама-қарсы суреттеулерді табу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.2.2.1 | эпикалық шығармадағы автор бейнесін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.3.1 | шығармадағы тілдік бейнелеу, суреттеу құралдарының (теңеу, эпитет, ауыспалы мағынадағы сөздер, қайталау, өлең құрылысы) мағынасын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.4.1 | көркем шығармадан алған әсерін сипаттап авторға хат, өлең жазу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.3.3.1 | шығармадағы кейіпкерді өзіндік құндылығы тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 5.3.4.1 | оқырманның рухани дүниесіне шығарма әсерін талдай отырып, сыни хабарлама жазу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
3-тоқсан
Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Адамгершілік - асыл қасиет
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Адамгершілік - асыл қасиет | 5.1.1.1 | әдеби шығарманың жанрына қарай фабуласы мен сюжеттік дамуын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 5.1.2.1 | әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.1.3.1 | көркем шығармадағы кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.1.4.1 | көркем шығармалардан шағын көлемді үзінділерді мәнерлеп оқу, жатқа айту тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.2.1.1 | әдеби шығармадағы екі нәрсені салыстыра суреттеулер мен қарама-қарсы суреттеулерді табу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.2.2.1 | эпикалық шығармадағы автор бейнесін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.3.1 | шығармадағы тілдік бейнелеу, суреттеу құралдарының (теңеу, эпитет, ауыспалы мағынадағы сөздер, қайталау, өлең құрылысы) мағынасын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.4.1 | көркем шығармадан алған әсерін сипаттап авторға хат, өлең жазу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.3.2.1 | кейіпкерлерді шынайы өмірмен салыстырып бағалау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.3.3.1 | шығармадағы кейіпкерді өзіндік құндылығы тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 5.3.4.1 | оқырманның рухани дүниесіне шығарма әсерін талдай отырып, сыни хабарлама жазу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
3-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Адамгершілік - асыл қасиет | 5.1.1.1 | әдеби шығарманың жанрына қарай фабуласы мен сюжеттік дамуын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 5.1.2.1 | әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.1.3.1 | көркем шығармадағы кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.1.4.1 | көркем шығармалардан шағын көлемді үзінділерді мәнерлеп оқу, жатқа айту | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.2.1.1 | әдеби шығармадағы екі нәрсені салыстыра суреттеулер мен қарама-қарсы суреттеулерді табу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.2.2.1 | эпикалық шығармадағы автор бейнесін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.3.1 | шығармадағы тілдік бейнелеу, суреттеу құралдарының (теңеу, эпитет, ауыспалы мағынадағы сөздер, қайталау, өлең құрылысы) мағынасын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.4.1 | көркем шығармадан алған әсерін сипаттап авторға хат, өлең жазу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.3.2.1 | кейіпкерлерді шынайы өмірмен салыстырып бағалау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.3.3.1 | шығармадағы кейіпкерді өзіндік құндылығы тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 5.3.4.1 | оқырманның рухани дүниесіне шығарма әсерін талдай отырып, сыни хабарлама жазу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
4-тоқсан
Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Отбасы құндылықтары
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Отбасы құндылықтары | 5.1.1.1 | әдеби шығарманың жанрына қарай фабуласы мен сюжеттік дамуын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 5.1.2.1 | әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.1.3.1 | көркем шығармадағы кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.1.4.1 | көркем шығармалардан шағын көлемді үзінділерді мәнерлеп оқу, жатқа айту тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.2.1.1 | әдеби шығармадағы екі нәрсені салыстыра суреттеулер мен қарама-қарсы суреттеулерді табу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.2.2.1 | эпикалық шығармадағы автор бейнесін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.3.1 | шығармадағы тілдік бейнелеу, суреттеу құралдарының (теңеу, эпитет, ауыспалы мағынадағы сөздер, қайталау, өлең құрылысы) мағынасын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.4.1 | көркем шығармадан алған әсерін сипаттап авторға хат, өлең жазу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.3.1.1 | шығармадағы эпизодтар арқылы тарихи құндылығын бағалау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
4-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Отбасы құндылықтары | 5.1.1.1 | әдеби шығарманың жанрына қарай фабуласы мен сюжеттік дамуын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 5.1.2.1 | әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.1.3.1 | көркем шығармадағы кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.1.4.1 | көркем шығармалардан шағын көлемді үзінділерді мәнерлеп оқу, жатқа айту | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.2.1.1 | әдеби шығармадағы екі нәрсені салыстыра суреттеулер мен қарама-қарсы суреттеулерді табу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.2.2.1 | эпикалық шығармадағы автор бейнесін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.3.1 | шығармадағы тілдік бейнелеу, суреттеу құралдарының (теңеу, эпитет, ауыспалы мағынадағы сөздер, қайталау, өлең құрылысы) мағынасын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 5.2.4.1 | көркем шығармадан алған әсерін сипаттап авторға хат, өлең жазу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 5.3.1.1 | шығармадағы эпизодтар арқылы тарихи құндылығын бағалау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
Ойлау дағдыларының деңгейлері және тапсырма түрлері
| Деңгей | Мақсаттардағы етістіктер | Ұсынылатын тапсырма түрлері |
|---|---|---|
| Білу және түсіну | білу, түсіну, атау, тану, сипаттау |
КДЖ — бірнеше жауаптың ішінен таңдау ҚЖ — қысқа жауап |
| Қолдану | қолдану, шешу, есептеу, табу, салу |
ҚЖ — қысқа жауап ТЖ — толық жауап |
| Жоғары деңгей дағдылары | талдау, бағалау, негіздеу, зерттеу | ТЖ — толық жауап |
БЖБ мен ТЖБ туралы оқу
Басқа сыныптар
Осы спецификация бойынша БЖБ немесе ТЖБ құрастырыңыз
Telly генераторы таңдалған оқу мақсаттарына тапсырмалар, дескрипторлар және қажетті ең жоғары баллға балл қою кестесін жинайды.