Мазмұнға өту
БЖБ мен ТЖБ спецификациялары

Қазақ әдебиеті, 8‑сынып: БЖБ мен ТЖБ спецификациясы, 2026–⁠2027 (қазақ тілінде оқытатын мектептерге)

Тоқсандар бойынша: әр БЖБ қандай бөлімдер мен мақсаттарды тексереді, ұсынылатын ең жоғары балл және тапсырма түрлері, ТЖБ-ға арналған барлық мақсаттар.

Бағалау қағидалары не дейді

  • БЖБ — 7 балдан 20 балға дейін, жұмыстың нысаны мен уақытын мұғалім өзі айқындайды (9‑тармақ).
  • Тоқсанда БЖБ үш реттен артық өткізілмейді; төрт және одан көп бөлім болса, тақырыптар мен мақсаттар саны ескеріліп, бөлімдер біріктіріледі (12‑тармақ).
  • Аптасына 1 сағат болса, тоқсанда БЖБ екі реттен артық өткізілмейді, бөлімдер біріктіріледі; баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
  • ТЖБ тоқсанның соңғы оқу күнінде өткізілмейді, бір пән бойынша БЖБ мен ТЖБ бір күнде өткізілмейді (13‑тармақ).
  • ТЖБ тапсырмалары, олардың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
  • Тоқсандық баға — формативтік бағалаудың 25 %, БЖБ-ның 25 % және ТЖБ-ның 50 % (28‑тармақ).

Үлгілік қағидалар, № 125 бұйрық, 16.09.2026 жылғы № 257‑НҚ бұйрықтың редакциясында.

Мұндағы біздің ұсынысымыз

  • Қандай бөлімдерді біріктіру керегі. Тоқсанда бөлім қағидалар рұқсат еткеннен көп болса, көрші бөлімдер жұмыстардағы мақсаттар саны шамамен тең болатындай біріктірілді.
  • БЖБ-да қандай мақсаттарды тексеру керегі. «Тексеруге ұсынамыз» белгісі 2–⁠4 мақсатта тұр: алдымен әр тақырыптан қолдану мен жоғары деңгей дағдыларына арналған мақсаттар, олар жетпесе — білу және түсіну мақсаттары. Бөлімнің қалған мақсаттары формативті бағаланады.
  • БЖБ-ның ұсынылатын ең жоғары балы — 7–⁠12 балл: тексерілетін 2–⁠4 мақсат, әрқайсысына 3 балл, қағидалардағы 7–⁠20 аралығында.
  • Ойлау дағдыларының деңгейі — мақсаттың етістігі бойынша: «білу», «түсіну», «атау» — білу және түсіну; «шешу», «қолдану», «есептеу» — қолдану; «талдау», «бағалау», «негіздеу» — жоғары деңгей дағдылары.
  • Тапсырма түрі — деңгейге қарай. Мақсаттарды, тапсырмалар мен балдарды түпкілікті мұғалім таңдайды.

1-тоқсан

Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.

БЖБ 1. Дананың сөзі – ақылдың көзі

Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)

Бөлімнің оқу мақсаттары

БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–⁠4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.

БЖБ 1, 1-тоқсан
Бөлім Код Оқу мақсаты Ойлау дағдыларының деңгейі Ұсынылатын тапсырма түрі
Дананың сөзі – ақылдың көзі 8.1.1.1 әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтарды анықтау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
8.1.2.1 әдеби шығарманың идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашу тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді жіктеу Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
8.1.4.1 көркем шығармалардан алған үзінділерді өз көзқарасын дәлелдеу үшін орынды қолдану тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.1.1 композицияны тұтастан бөлшекке, бөлшектен тұтасқа қарай талдау тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.2.1 автор бейнесі мен кейіпкерлер қарым-қатынасының тілдік көрінісін талдау тексеруге ұсынамыз Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
8.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психологиялық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис) қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.4.1 шығармадан алған үзінділерді қайта өңдеп креативті жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.1.1 шығарманың тақырыбы мен идеясын осы тектес басқа шығармалар мен салыстырып, тарихи және көркемдік құндылығын бағалау Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.2.1 шығармадағы материалдық және рухани құндылықтарды заманауи тұрғыда салыстырып, жаңашылдығына баға беру Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.3.1 шығарманың көркемдік-идеялық құндылығын гуманистік тұрғыдан талдап, әдеби эссе жазу Жоғары деңгей дағдылары ТЖ

1-тоқсан бойынша ТЖБ

Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).

1-тоқсан бойынша ТЖБ
Бөлім Код Оқу мақсаты Ойлау дағдыларының деңгейі Ұсынылатын тапсырма түрі
Дананың сөзі – ақылдың көзі 8.1.1.1 әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтарды анықтау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
8.1.2.1 әдеби шығарманың идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашу Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді жіктеу Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
8.1.4.1 көркем шығармалардан алған үзінділерді өз көзқарасын дәлелдеу үшін орынды қолдану Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.1.1 композицияны тұтастан бөлшекке, бөлшектен тұтасқа қарай талдау Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.2.1 автор бейнесі мен кейіпкерлер қарым-қатынасының тілдік көрінісін талдау Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
8.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психологиялық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис) қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.4.1 шығармадан алған үзінділерді қайта өңдеп креативті жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.1.1 шығарманың тақырыбы мен идеясын осы тектес басқа шығармалар мен салыстырып, тарихи және көркемдік құндылығын бағалау Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.2.1 шығармадағы материалдық және рухани құндылықтарды заманауи тұрғыда салыстырып, жаңашылдығына баға беру Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.3.1 шығарманың көркемдік-идеялық құндылығын гуманистік тұрғыдан талдап, әдеби эссе жазу Жоғары деңгей дағдылары ТЖ

2-тоқсан

Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.

БЖБ 1. Көркем әдебиет және эпикалық сарын

Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)

Бөлімнің оқу мақсаттары

БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–⁠4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.

БЖБ 1, 2-тоқсан
Бөлім Код Оқу мақсаты Ойлау дағдыларының деңгейі Ұсынылатын тапсырма түрі
Көркем әдебиет және эпикалық сарын 8.1.1.1 әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтарды анықтау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
8.1.2.1 әдеби шығарманың идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашу тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді жіктеу Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
8.1.4.1 көркем шығармалардан алған үзінділерді өз көзқарасын дәлелдеу үшін орынды қолдану тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.1.1 композицияны тұтастан бөлшекке, бөлшектен тұтасқа қарай талдау тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.2.1 автор бейнесі мен кейіпкерлер қарым-қатынасының тілдік көрінісін талдау тексеруге ұсынамыз Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
8.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психологиялық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис) қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.4.1 шығармадан алған үзінділерді қайта өңдеп креативті жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.2.1 шығармадағы материалдық және рухани құндылықтарды заманауи тұрғыда салыстырып, жаңашылдығына баға беру Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.3.1 шығарманың көркемдік-идеялық құндылығын гуманистік тұрғыдан талдап, әдеби эссе жазу Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
8.3.4.1 шығарма бойынша жазылған әдеби сын-пікірлерге сүйене отырып, өзіндік сыни пікір жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ

2-тоқсан бойынша ТЖБ

Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).

2-тоқсан бойынша ТЖБ
Бөлім Код Оқу мақсаты Ойлау дағдыларының деңгейі Ұсынылатын тапсырма түрі
Көркем әдебиет және эпикалық сарын 8.1.1.1 әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтарды анықтау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
8.1.2.1 әдеби шығарманың идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашу Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді жіктеу Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
8.1.4.1 көркем шығармалардан алған үзінділерді өз көзқарасын дәлелдеу үшін орынды қолдану Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.1.1 композицияны тұтастан бөлшекке, бөлшектен тұтасқа қарай талдау Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.2.1 автор бейнесі мен кейіпкерлер қарым-қатынасының тілдік көрінісін талдау Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
8.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психологиялық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис) қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.4.1 шығармадан алған үзінділерді қайта өңдеп креативті жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.2.1 шығармадағы материалдық және рухани құндылықтарды заманауи тұрғыда салыстырып, жаңашылдығына баға беру Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.3.1 шығарманың көркемдік-идеялық құндылығын гуманистік тұрғыдан талдап, әдеби эссе жазу Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
8.3.4.1 шығарма бойынша жазылған әдеби сын-пікірлерге сүйене отырып, өзіндік сыни пікір жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ

3-тоқсан

Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.

БЖБ 1. Махаббат және абырой

Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)

Бөлімнің оқу мақсаттары

БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–⁠4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.

БЖБ 1, 3-тоқсан
Бөлім Код Оқу мақсаты Ойлау дағдыларының деңгейі Ұсынылатын тапсырма түрі
Махаббат және абырой 8.1.1.1 әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтарды анықтау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
8.1.2.1 әдеби шығарманың идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашу тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді жіктеу Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
8.1.4.1 көркем шығармалардан алған үзінділерді өз көзқарасын дәлелдеу үшін орынды қолдану тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.1.1 композицияны тұтастан бөлшекке, бөлшектен тұтасқа қарай талдау тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.2.1 автор бейнесі мен кейіпкерлер қарым-қатынасының тілдік көрінісін талдау тексеруге ұсынамыз Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
8.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психологиялық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис) қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.4.1 шығармадан алған үзінділерді қайта өңдеп креативті жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.1.1 шығарманың тақырыбы мен идеясын осы тектес басқа шығармалар мен салыстырып, тарихи және көркемдік құндылығын бағалау Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.2.1 шығармадағы материалдық және рухани құндылықтарды заманауи тұрғыда салыстырып, жаңашылдығына баға беру Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.3.1 шығарманың көркемдік-идеялық құндылығын гуманистік тұрғыдан талдап, әдеби эссе жазу Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
8.3.4.1 шығарма бойынша жазылған әдеби сын-пікірлерге сүйене отырып, өзіндік сыни пікір жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ

3-тоқсан бойынша ТЖБ

Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).

3-тоқсан бойынша ТЖБ
Бөлім Код Оқу мақсаты Ойлау дағдыларының деңгейі Ұсынылатын тапсырма түрі
Махаббат және абырой 8.1.1.1 әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтарды анықтау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
8.1.2.1 әдеби шығарманың идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашу Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді жіктеу Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
8.1.4.1 көркем шығармалардан алған үзінділерді өз көзқарасын дәлелдеу үшін орынды қолдану Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.1.1 композицияны тұтастан бөлшекке, бөлшектен тұтасқа қарай талдау Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.2.1 автор бейнесі мен кейіпкерлер қарым-қатынасының тілдік көрінісін талдау Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
8.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психологиялық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис) қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.4.1 шығармадан алған үзінділерді қайта өңдеп креативті жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.1.1 шығарманың тақырыбы мен идеясын осы тектес басқа шығармалар мен салыстырып, тарихи және көркемдік құндылығын бағалау Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.2.1 шығармадағы материалдық және рухани құндылықтарды заманауи тұрғыда салыстырып, жаңашылдығына баға беру Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.3.1 шығарманың көркемдік-идеялық құндылығын гуманистік тұрғыдан талдап, әдеби эссе жазу Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
8.3.4.1 шығарма бойынша жазылған әдеби сын-пікірлерге сүйене отырып, өзіндік сыни пікір жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ

4-тоқсан

Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.

БЖБ 1. Қиял мен шындық

Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)

Бөлімнің оқу мақсаттары

БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–⁠4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.

БЖБ 1, 4-тоқсан
Бөлім Код Оқу мақсаты Ойлау дағдыларының деңгейі Ұсынылатын тапсырма түрі
Қиял мен шындық 8.1.1.1 әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтарды анықтау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
8.1.2.1 әдеби шығарманың идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашу тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді жіктеу Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
8.1.4.1 көркем шығармалардан алған үзінділерді өз көзқарасын дәлелдеу үшін орынды қолдану тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.1.1 композицияны тұтастан бөлшекке, бөлшектен тұтасқа қарай талдау тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.2.1 автор бейнесі мен кейіпкерлер қарым-қатынасының тілдік көрінісін талдау тексеруге ұсынамыз Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
8.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психологиялық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис) қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.4.1 шығармадан алған үзінділерді қайта өңдеп креативті жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.2.1 шығармадағы материалдық және рухани құндылықтарды заманауи тұрғыда салыстырып, жаңашылдығына баға беру Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.3.1 шығарманың көркемдік-идеялық құндылығын гуманистік тұрғыдан талдап, әдеби эссе жазу Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
8.3.4.1 шығарма бойынша жазылған әдеби сын-пікірлерге сүйене отырып, өзіндік сыни пікір жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ

4-тоқсан бойынша ТЖБ

Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).

4-тоқсан бойынша ТЖБ
Бөлім Код Оқу мақсаты Ойлау дағдыларының деңгейі Ұсынылатын тапсырма түрі
Қиял мен шындық 8.1.1.1 әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтарды анықтау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
8.1.2.1 әдеби шығарманың идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашу Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді жіктеу Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
8.1.4.1 көркем шығармалардан алған үзінділерді өз көзқарасын дәлелдеу үшін орынды қолдану Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.1.1 композицияны тұтастан бөлшекке, бөлшектен тұтасқа қарай талдау Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.2.1 автор бейнесі мен кейіпкерлер қарым-қатынасының тілдік көрінісін талдау Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
8.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психологиялық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис) қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.2.4.1 шығармадан алған үзінділерді қайта өңдеп креативті жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.2.1 шығармадағы материалдық және рухани құндылықтарды заманауи тұрғыда салыстырып, жаңашылдығына баға беру Қолдану ҚЖ, ТЖ
8.3.3.1 шығарманың көркемдік-идеялық құндылығын гуманистік тұрғыдан талдап, әдеби эссе жазу Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
8.3.4.1 шығарма бойынша жазылған әдеби сын-пікірлерге сүйене отырып, өзіндік сыни пікір жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ

Ойлау дағдыларының деңгейлері және тапсырма түрлері

Деңгей Мақсаттардағы етістіктер Ұсынылатын тапсырма түрлері
Білу және түсіну білу, түсіну, атау, тану, сипаттау КДЖ — бірнеше жауаптың ішінен таңдау
ҚЖ — қысқа жауап
Қолдану қолдану, шешу, есептеу, табу, салу ҚЖ — қысқа жауап
ТЖ — толық жауап
Жоғары деңгей дағдылары талдау, бағалау, негіздеу, зерттеу ТЖ — толық жауап

БЖБ мен ТЖБ туралы оқу

Басқа сыныптар

Осы спецификация бойынша БЖБ немесе ТЖБ құрастырыңыз

Telly генераторы таңдалған оқу мақсаттарына тапсырмалар, дескрипторлар және қажетті ең жоғары баллға балл қою кестесін жинайды.