Мазмұнға өту
БЖБ мен ТЖБ спецификациялары

Қазақ әдебиеті, 10‑сынып: БЖБ мен ТЖБ спецификациясы, 2026–⁠2027 (жаратылыстану-математикалық бағыт)

Тоқсандар бойынша: әр БЖБ қандай бөлімдер мен мақсаттарды тексереді, ұсынылатын ең жоғары балл және тапсырма түрлері, ТЖБ-ға арналған барлық мақсаттар.

Бағалау қағидалары не дейді

  • БЖБ — 7 балдан 20 балға дейін, жұмыстың нысаны мен уақытын мұғалім өзі айқындайды (9‑тармақ).
  • Тоқсанда БЖБ үш реттен артық өткізілмейді; төрт және одан көп бөлім болса, тақырыптар мен мақсаттар саны ескеріліп, бөлімдер біріктіріледі (12‑тармақ).
  • Аптасына 1 сағат болса, тоқсанда БЖБ екі реттен артық өткізілмейді, бөлімдер біріктіріледі; баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
  • ТЖБ тоқсанның соңғы оқу күнінде өткізілмейді, бір пән бойынша БЖБ мен ТЖБ бір күнде өткізілмейді (13‑тармақ).
  • ТЖБ тапсырмалары, олардың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
  • Тоқсандық баға — формативтік бағалаудың 25 %, БЖБ-ның 25 % және ТЖБ-ның 50 % (28‑тармақ).

Үлгілік қағидалар, № 125 бұйрық, 16.09.2026 жылғы № 257‑НҚ бұйрықтың редакциясында.

Мұндағы біздің ұсынысымыз

  • Қандай бөлімдерді біріктіру керегі. Тоқсанда бөлім қағидалар рұқсат еткеннен көп болса, көрші бөлімдер жұмыстардағы мақсаттар саны шамамен тең болатындай біріктірілді.
  • БЖБ-да қандай мақсаттарды тексеру керегі. «Тексеруге ұсынамыз» белгісі 2–⁠4 мақсатта тұр: алдымен әр тақырыптан қолдану мен жоғары деңгей дағдыларына арналған мақсаттар, олар жетпесе — білу және түсіну мақсаттары. Бөлімнің қалған мақсаттары формативті бағаланады.
  • БЖБ-ның ұсынылатын ең жоғары балы — 7–⁠12 балл: тексерілетін 2–⁠4 мақсат, әрқайсысына 3 балл, қағидалардағы 7–⁠20 аралығында.
  • Ойлау дағдыларының деңгейі — мақсаттың етістігі бойынша: «білу», «түсіну», «атау» — білу және түсіну; «шешу», «қолдану», «есептеу» — қолдану; «талдау», «бағалау», «негіздеу» — жоғары деңгей дағдылары.
  • Тапсырма түрі — деңгейге қарай. Мақсаттарды, тапсырмалар мен балдарды түпкілікті мұғалім таңдайды.

1-тоқсан

Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.

БЖБ 1. Қалың елім, қазағым

Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)

Бөлімнің оқу мақсаттары

БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–⁠4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.

БЖБ 1, 1-тоқсан
Бөлім Код Оқу мақсаты Ойлау дағдыларының деңгейі Ұсынылатын тапсырма түрі
Қалың елім, қазағым 10.1.1.1 әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы идеялық мазмұнын түсіну Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.2.1 әдеби шығарманың жанрлық табиғатын тану Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.4.1 көркем шығармалардан алған үзінділерді шығармашылық жұмыстарда қолдану тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.1.5.1 ұлттық құндылықтардың маңыздылығын контекстермен үндестіру тексеруге ұсынамыз Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
10.2.1.1 әдеби шығарманың композициялық ерекшеліктерін талдау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.2.2.1 автор бейнесінің шығармадағы белгілі бір оқиғадағы көрінісін анықтау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдардың орны мен қызметін талдау тексеруге ұсынамыз Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
10.2.4.1 көркем шығармада көтерілген мәселелерге талдау жасау арқылы шығармашылық жұмыс (эссе, әңгіме, өлең, әдеби және еркін тақырыптарға шығарма) жазу тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.2.5.1 қазақ әдебиеті мен әлем әдебиетіндегі ортақ құндылықтарды анықтау Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
10.3.1.1 шығарманың тарихи және көркемдік құндылығын анықтап, бағалау Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.2.1 көркем шығармадағы көтерілген мәселелердің жаңашылдығына баға беру Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.3.1 шығарманың идеясын адамгершілік құндылық тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.4.1 ғылыми еңбектерге сүйене отырып әдеби сын жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ

1-тоқсан бойынша ТЖБ

Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).

1-тоқсан бойынша ТЖБ
Бөлім Код Оқу мақсаты Ойлау дағдыларының деңгейі Ұсынылатын тапсырма түрі
Қалың елім, қазағым 10.1.1.1 әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы идеялық мазмұнын түсіну Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.2.1 әдеби шығарманың жанрлық табиғатын тану Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.4.1 көркем шығармалардан алған үзінділерді шығармашылық жұмыстарда қолдану Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.1.5.1 ұлттық құндылықтардың маңыздылығын контекстермен үндестіру Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
10.2.1.1 әдеби шығарманың композициялық ерекшеліктерін талдау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.2.2.1 автор бейнесінің шығармадағы белгілі бір оқиғадағы көрінісін анықтау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдардың орны мен қызметін талдау Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
10.2.4.1 көркем шығармада көтерілген мәселелерге талдау жасау арқылы шығармашылық жұмыс (эссе, әңгіме, өлең, әдеби және еркін тақырыптарға шығарма) жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.2.5.1 қазақ әдебиеті мен әлем әдебиетіндегі ортақ құндылықтарды анықтау Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
10.3.1.1 шығарманың тарихи және көркемдік құндылығын анықтап, бағалау Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.2.1 көркем шығармадағы көтерілген мәселелердің жаңашылдығына баға беру Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.3.1 шығарманың идеясын адамгершілік құндылық тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.4.1 ғылыми еңбектерге сүйене отырып әдеби сын жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ

2-тоқсан

Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.

БЖБ 1. Қазақтың Қанышы

Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)

Бөлімнің оқу мақсаттары

БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–⁠4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.

БЖБ 1, 2-тоқсан
Бөлім Код Оқу мақсаты Ойлау дағдыларының деңгейі Ұсынылатын тапсырма түрі
Қазақтың Қанышы 10.1.2.1 әдеби шығарманың жанрлық табиғатын тану Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.4.1 көркем шығармалардан алған үзінділерді шығармашылық жұмыстарда қолдану тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.1.5.1 ұлттық құндылықтардың маңыздылығын контекстермен үндестіру тексеруге ұсынамыз Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
10.2.1.1 әдеби шығарманың композициялық ерекшеліктерін талдау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.2.2.1 автор бейнесінің шығармадағы белгілі бір оқиғадағы көрінісін анықтау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.2.4.1 көркем шығармада көтерілген мәселелерге талдау жасау арқылы шығармашылық жұмыс (эссе, әңгіме, өлең, әдеби және еркін тақырыптарға шығарма) жазу тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.1.1 шығарманың тарихи және көркемдік құндылығын анықтап, бағалау тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.2.1 көркем шығармадағы көтерілген мәселелердің жаңашылдығына баға беру Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.4.1 ғылыми еңбектерге сүйене отырып әдеби сын жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ

2-тоқсан бойынша ТЖБ

Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).

2-тоқсан бойынша ТЖБ
Бөлім Код Оқу мақсаты Ойлау дағдыларының деңгейі Ұсынылатын тапсырма түрі
Қазақтың Қанышы 10.1.2.1 әдеби шығарманың жанрлық табиғатын тану Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.4.1 көркем шығармалардан алған үзінділерді шығармашылық жұмыстарда қолдану Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.1.5.1 ұлттық құндылықтардың маңыздылығын контекстермен үндестіру Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
10.2.1.1 әдеби шығарманың композициялық ерекшеліктерін талдау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.2.2.1 автор бейнесінің шығармадағы белгілі бір оқиғадағы көрінісін анықтау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.2.4.1 көркем шығармада көтерілген мәселелерге талдау жасау арқылы шығармашылық жұмыс (эссе, әңгіме, өлең, әдеби және еркін тақырыптарға шығарма) жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.1.1 шығарманың тарихи және көркемдік құндылығын анықтап, бағалау Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.2.1 көркем шығармадағы көтерілген мәселелердің жаңашылдығына баға беру Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.4.1 ғылыми еңбектерге сүйене отырып әдеби сын жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ

3-тоқсан

Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.

БЖБ 1. Парасат пайымы

Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)

Бөлімнің оқу мақсаттары

БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–⁠4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.

БЖБ 1, 3-тоқсан
Бөлім Код Оқу мақсаты Ойлау дағдыларының деңгейі Ұсынылатын тапсырма түрі
Парасат пайымы 10.1.1.1 әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы идеялық мазмұнын түсіну Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.2.1 әдеби шығарманың жанрлық табиғатын тану Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.4.1 көркем шығармалардан алған үзінділерді шығармашылық жұмыстарда қолдану тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.1.5.1 ұлттық құндылықтардың маңыздылығын контекстермен үндестіру тексеруге ұсынамыз Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
10.2.1.1 әдеби шығарманың композициялық ерекшеліктерін талдау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.2.2.1 автор бейнесінің шығармадағы белгілі бір оқиғадағы көрінісін анықтау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдардың орны мен қызметін талдау тексеруге ұсынамыз Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
10.2.4.1 көркем шығармада көтерілген мәселелерге талдау жасау арқылы шығармашылық жұмыс (эссе, әңгіме, өлең, әдеби және еркін тақырыптарға шығарма) жазу тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.2.5.1 қазақ әдебиеті мен әлем әдебиетіндегі ортақ құндылықтарды анықтау Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
10.3.1.1 шығарманың тарихи және көркемдік құндылығын анықтап, бағалау Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.2.1 көркем шығармадағы көтерілген мәселелердің жаңашылдығына баға беру Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.3.1 шығарманың идеясын адамгершілік құндылық тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.4.1 ғылыми еңбектерге сүйене отырып әдеби сын жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ

3-тоқсан бойынша ТЖБ

Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).

3-тоқсан бойынша ТЖБ
Бөлім Код Оқу мақсаты Ойлау дағдыларының деңгейі Ұсынылатын тапсырма түрі
Парасат пайымы 10.1.1.1 әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы идеялық мазмұнын түсіну Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.2.1 әдеби шығарманың жанрлық табиғатын тану Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.4.1 көркем шығармалардан алған үзінділерді шығармашылық жұмыстарда қолдану Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.1.5.1 ұлттық құндылықтардың маңыздылығын контекстермен үндестіру Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
10.2.1.1 әдеби шығарманың композициялық ерекшеліктерін талдау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.2.2.1 автор бейнесінің шығармадағы белгілі бір оқиғадағы көрінісін анықтау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдардың орны мен қызметін талдау Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
10.2.4.1 көркем шығармада көтерілген мәселелерге талдау жасау арқылы шығармашылық жұмыс (эссе, әңгіме, өлең, әдеби және еркін тақырыптарға шығарма) жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.2.5.1 қазақ әдебиеті мен әлем әдебиетіндегі ортақ құндылықтарды анықтау Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
10.3.1.1 шығарманың тарихи және көркемдік құндылығын анықтап, бағалау Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.2.1 көркем шығармадағы көтерілген мәселелердің жаңашылдығына баға беру Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.3.1 шығарманың идеясын адамгершілік құндылық тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.4.1 ғылыми еңбектерге сүйене отырып әдеби сын жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ

4-тоқсан

Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.

БЖБ 1. Тарих тағылымы

Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)

Бөлімнің оқу мақсаттары

БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–⁠4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.

БЖБ 1, 4-тоқсан
Бөлім Код Оқу мақсаты Ойлау дағдыларының деңгейі Ұсынылатын тапсырма түрі
Тарих тағылымы 10.1.1.1 әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы идеялық мазмұнын түсіну Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.2.1 әдеби шығарманың жанрлық табиғатын тану Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.4.1 көркем шығармалардан алған үзінділерді шығармашылық жұмыстарда қолдану тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.2.1.1 әдеби шығарманың композициялық ерекшеліктерін талдау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.2.2.1 автор бейнесінің шығармадағы белгілі бір оқиғадағы көрінісін анықтау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдардың орны мен қызметін талдау тексеруге ұсынамыз Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
10.2.4.1 көркем шығармада көтерілген мәселелерге талдау жасау арқылы шығармашылық жұмыс (эссе, әңгіме, өлең, әдеби және еркін тақырыптарға шығарма) жазу тексеруге ұсынамыз Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.2.5.1 қазақ әдебиеті мен әлем әдебиетіндегі ортақ құндылықтарды анықтау тексеруге ұсынамыз Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
10.3.1.1 шығарманың тарихи және көркемдік құндылығын анықтап, бағалау Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.3.1 шығарманың идеясын адамгершілік құндылық тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.4.1 ғылыми еңбектерге сүйене отырып әдеби сын жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ

4-тоқсан бойынша ТЖБ

Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).

4-тоқсан бойынша ТЖБ
Бөлім Код Оқу мақсаты Ойлау дағдыларының деңгейі Ұсынылатын тапсырма түрі
Тарих тағылымы 10.1.1.1 әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы идеялық мазмұнын түсіну Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.2.1 әдеби шығарманың жанрлық табиғатын тану Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.1.4.1 көркем шығармалардан алған үзінділерді шығармашылық жұмыстарда қолдану Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.2.1.1 әдеби шығарманың композициялық ерекшеліктерін талдау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.2.2.1 автор бейнесінің шығармадағы белгілі бір оқиғадағы көрінісін анықтау Білу және түсіну КДЖ, ҚЖ
10.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдардың орны мен қызметін талдау Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
10.2.4.1 көркем шығармада көтерілген мәселелерге талдау жасау арқылы шығармашылық жұмыс (эссе, әңгіме, өлең, әдеби және еркін тақырыптарға шығарма) жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.2.5.1 қазақ әдебиеті мен әлем әдебиетіндегі ортақ құндылықтарды анықтау Жоғары деңгей дағдылары ТЖ
10.3.1.1 шығарманың тарихи және көркемдік құндылығын анықтап, бағалау Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.3.1 шығарманың идеясын адамгершілік құндылық тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ
10.3.4.1 ғылыми еңбектерге сүйене отырып әдеби сын жазу Қолдану ҚЖ, ТЖ

Ойлау дағдыларының деңгейлері және тапсырма түрлері

Деңгей Мақсаттардағы етістіктер Ұсынылатын тапсырма түрлері
Білу және түсіну білу, түсіну, атау, тану, сипаттау КДЖ — бірнеше жауаптың ішінен таңдау
ҚЖ — қысқа жауап
Қолдану қолдану, шешу, есептеу, табу, салу ҚЖ — қысқа жауап
ТЖ — толық жауап
Жоғары деңгей дағдылары талдау, бағалау, негіздеу, зерттеу ТЖ — толық жауап

БЖБ мен ТЖБ туралы оқу

Басқа сыныптар

Осы спецификация бойынша БЖБ немесе ТЖБ құрастырыңыз

Telly генераторы таңдалған оқу мақсаттарына тапсырмалар, дескрипторлар және қажетті ең жоғары баллға балл қою кестесін жинайды.