Химия, 7‑сынып: БЖБ мен ТЖБ спецификациясы, 2026–2027
Тоқсандар бойынша: әр БЖБ қандай бөлімдер мен мақсаттарды тексереді, ұсынылатын ең жоғары балл және тапсырма түрлері, ТЖБ-ға арналған барлық мақсаттар.
Бағдарлама бойынша 7‑сыныпта аптасына 1 сағат. Сондықтан тоқсанда БЖБ екіден аспайды, бөлімдер біріктіріледі, ТЖБ жоқ, ал баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
Бағалау қағидалары не дейді
- БЖБ — 7 балдан 20 балға дейін, жұмыстың нысаны мен уақытын мұғалім өзі айқындайды (9‑тармақ).
- Тоқсанда БЖБ үш реттен артық өткізілмейді; төрт және одан көп бөлім болса, тақырыптар мен мақсаттар саны ескеріліп, бөлімдер біріктіріледі (12‑тармақ).
- Аптасына 1 сағат болса, тоқсанда БЖБ екі реттен артық өткізілмейді, бөлімдер біріктіріледі; баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
- ТЖБ тоқсанның соңғы оқу күнінде өткізілмейді, бір пән бойынша БЖБ мен ТЖБ бір күнде өткізілмейді (13‑тармақ).
- ТЖБ тапсырмалары, олардың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
- Тоқсандық баға — формативтік бағалаудың 25 %, БЖБ-ның 25 % және ТЖБ-ның 50 % (28‑тармақ).
Үлгілік қағидалар, № 125 бұйрық, 16.09.2026 жылғы № 257‑НҚ бұйрықтың редакциясында.
Мұндағы біздің ұсынысымыз
- Қандай бөлімдерді біріктіру керегі. Тоқсанда бөлім қағидалар рұқсат еткеннен көп болса, көрші бөлімдер жұмыстардағы мақсаттар саны шамамен тең болатындай біріктірілді.
- БЖБ-да қандай мақсаттарды тексеру керегі. «Тексеруге ұсынамыз» белгісі 2–4 мақсатта тұр: алдымен әр тақырыптан қолдану мен жоғары деңгей дағдыларына арналған мақсаттар, олар жетпесе — білу және түсіну мақсаттары. Бөлімнің қалған мақсаттары формативті бағаланады.
- БЖБ-ның ұсынылатын ең жоғары балы — 7–12 балл: тексерілетін 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл, қағидалардағы 7–20 аралығында.
- Ойлау дағдыларының деңгейі — мақсаттың етістігі бойынша: «білу», «түсіну», «атау» — білу және түсіну; «шешу», «қолдану», «есептеу» — қолдану; «талдау», «бағалау», «негіздеу» — жоғары деңгей дағдылары.
- Тапсырма түрі — деңгейге қарай. Мақсаттарды, тапсырмалар мен балдарды түпкілікті мұғалім таңдайды.
1-тоқсан
Тоқсанда 2 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. 7.1 Химия пәніне кіріспе. Таза заттар және қоспалар
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 7.1 Химия пәніне кіріспе. Таза заттар және қоспалар | 7.1.1.1 | "Химия" ғылымының нені оқытатынын білу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.1.1.2 | химиялық зертханада және кабинетінде жұмыс жүргізу кезіндегі қауіпсіздік техникасының ережелерін білу және түсіну | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.4.1.1 | элементті (жай зат) бірдей атомдардың жиынтығы ретінде түсіну тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.4.1.2 | таза заттар атомдардың немесе молекулалардың бір түрінен түзілетінін білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.4.1.3 | элемент (жай зат) қоспа және қосылыс түсініктерін ажырата алу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.4.1.4 | қосылыстардың және элементтердің физикалық қасиеттері туралы алған білімдерін қоспа құрамындағы таныс емес заттарды ажыратуға қолдана алу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 7.4.1.5 | қоспалардың түрлерін және оларды бөлу әдістерін білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.4.1.6 | қоспаны бөлуге негізделген тәжірибені жоспарлау және өткізу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
БЖБ 2. 7.1 Заттардың агрегаттық күйінің өзгеруі
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 7.1 Заттардың агрегаттық күйінің өзгеруі | 7.1.1.3 | физикалық және химиялық құбылыстарды ажырата алу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.1.1.4 | заттардың әртүрлі агрегаттық күйлерін білу және бөлшектердің кинетикалық теориясы тұрғысынан қатты, сұйық, газ тәріздес заттардың құрылымын түсіндіре алу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.1.5 | салқындау үдерісін зерделеу, салқындау қисығын салу және оны талдау, бөлшектердің кинетикалық теориясына сай, өз бақылауларын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 7.1.1.6 | судың қайнау үдерісін зерделеу, қыздыру қисығын салу және оны талдау, бөлшектердің кинетикалық теориясын пайдалана отырып, өз бақылауларын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
1-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
2-тоқсан
Тоқсанда 2 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. 7.2 Атомдар Молекулалар Заттар
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 7.2 Атомдар Молекулалар Заттар | 7.1.2.1 | атомдар мен молекулалардың айырмашылығын білу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.1.2.2 | әрбір элементтің химиялық таңбамен белгіленетіндігін және белгілі атом түрі екенін білу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.2.3 | элементтерді металдар мен бейметалдарға жіктей алу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.2.4 | заттарды құрамына қарай жай және күрделіге жіктеу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.2.5 | протон, электрон, нейтронды және олардың атомдағы орналасу тәртібін, массасын зарядын білу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.2.6 | алғашқы 20 элементтің атом құрылысы (p+, n0, e-) мен атом ядросының құрамын білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.2.7 | "изотоп" түсінігін білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. 7.2 Ауа. Жану реакциясы
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 7.2 Ауа. Жану реакциясы | 7.3.1.1 | ауа құрамын білу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.3.1.2 | заттардың жану кезінде ауаның құрамына кіретін оттектің жұмсалатындығын білу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.3.1.3 | атмосфералық ауаны ластанудан қорғаудың маңызын түсіну | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.3.1.4 | затты жағуға қажетті жағдайларды және жану реакциясының өнімдерін білу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.3.1.5 | тез тұтанатын, жанғыш және жанбайтын заттарға мысалдар келтіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.3.1.6 | заттардың таза оттекте ауаға қарағанда жақсырақ жанатындығын түсіну | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.3.1.7 | металдар мен бейметалдардың жануы кезінде оксидтер түзілетіндігін білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
2-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
3-тоқсан
Тоқсанда 3 бөлім, ал БЖБ тоқсанына ең көбі 2 рет өткізіледі — көрші бөлімдер біріктірілді (11‑тармақ).
БЖБ 1. 7.3 Химиялық реакциялар
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 7.3 Химиялық реакциялар | 7.3.4.1 | кейбір табиғи қышқылдар мен сілтілердің "қышқылдық" және "сабындылық" қасиеттер белгілері болуы мүмкін екендігін білу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.3.4.2 | химиялық индикаторлар метилоранж, лакмус, фенолфталеинді және олардың әртүрлі ортада түстерінің өзгеруін білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.3.4.3 | рН шкаланың негізінде әмбебап индикаторды қолданып, сілтілер мен қышқылдарды анықтай алу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.3.4.4 | "антацидтік заттарды" қолдану мысалында қышқылдардың бейтараптануын түсіну | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.2.2.1 | сұйылтылған қышқылдардың қолдану аяларын және олармен жұмыс жасау ережелерін атау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.2.2.2 | сұйылтылған қышқылдардың әртүрлі металдармен реакцияларын зерттеу және сутек газының сапалық реакциясын жүзеге асыру тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 7.2.2.3 | кейбір карбонаттардың сұйылтылған қышқылдармен реакцияларын зерттеу және көмірқышқыл газының сапалық реакциясын жүзеге асыру тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
БЖБ 2. 7.3 Химиялық элементтердің периодтық кестесі; 7.3 Салыстырмалы атомдық масса және қарапайым формула
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 7.3 Химиялық элементтердің периодтық кестесі | 7.2.1.1 | И. ДҰберейнер Дж. Ньюлендс, Д.И. Менделеевтің еңбектерінің мысалында элементтердің жіктелуін білу және салыстыру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.2.1.2 | периодтық кестенің кестенің құрылымын білу және сипаттау: топтар және периодтар тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.3 Салыстырмалы атомдық масса және қарапайым формула | 7.1.2.8 | Жердегі элементтердің басым бөлігі планеталардың қалыптасу кезінде пайда болған изотоптар қоспасы түрінде кездесетіндігін түсіну | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.1.2.9 | табиғи изотоптары бар химиялық элементтердің атомдық массалары бөлшек сан болатындығын түсіну | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.2.10 | салыстырмалы атомдық массаның анықтамасын білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.2.11 | элементтердің атауларын, валенттілікті және олардың қосылыстардағы атомдық қатынастарын қолдана отырып, бинарлы химиялық қосылыстардың формулаларын дұрыс құра білу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 7.1.2.12 | химиялық қосылыстың формуласы бойынша салыстырмалы молекулалық/формулалық массасын есептеу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
3-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
4-тоқсан
Тоқсанда 2 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. 7.4 Адам ағзасындағы химиялық элементтер
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 7.4 Адам ағзасындағы химиялық элементтер | 7.5.1.1 | тағам өнімдерін химиялық заттардыңжиынтығы деп түсіну тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.5.1.2 | тағамдық өнімдердің бір қатарын: қант, крахмал, (көмірсулар), нәруыз, майларды білу және анықтай алу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.5.1.3 | адам ағзасына кіретін элементтерді (О, С, Н, N, Ca, P, K) білу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.5.1.4 | тыныс алу үдерісін түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. 7.4 Геологиялық химиялық қосылыстар
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 7.4 Геологиялық химиялық қосылыстар | 7.4.2.1 | жер қыртысында көптеген пайдалы химиялық қосылыстар барын түсіну тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.4.2.2 | кейбір минералдар мен пайдалы табиғи қосылыстардың кендерге жататынын түсіну тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.4.2.3 | металды алу үшін кенді өңдеу үдерісін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.4.2.4 | Қазақстан қандай минералды және табиғи ресурстармен бай екендігін және олардың кен орындарын білу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.4.2.5 | табиғи ресурстарды өндірудің қоршаған ортаға әсерін зерделеу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
4-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
Ойлау дағдыларының деңгейлері және тапсырма түрлері
| Деңгей | Мақсаттардағы етістіктер | Ұсынылатын тапсырма түрлері |
|---|---|---|
| Білу және түсіну | білу, түсіну, атау, тану, сипаттау |
КДЖ — бірнеше жауаптың ішінен таңдау ҚЖ — қысқа жауап |
| Қолдану | қолдану, шешу, есептеу, табу, салу |
ҚЖ — қысқа жауап ТЖ — толық жауап |
| Жоғары деңгей дағдылары | талдау, бағалау, негіздеу, зерттеу | ТЖ — толық жауап |
БЖБ мен ТЖБ туралы оқу
Басқа сыныптар
- Химия, 7-сынып
- Химия, 8-сынып
- Химия, 9-сынып
- Химия, 10-сынып
- Химия, 11-сынып
Осы спецификация бойынша БЖБ немесе ТЖБ құрастырыңыз
Telly генераторы таңдалған оқу мақсаттарына тапсырмалар, дескрипторлар және қажетті ең жоғары баллға балл қою кестесін жинайды.