ҚМЖ «Қылмыстық құқық бұзушылық және қылмыстық жауапкершілікке тартылатын тұлғалар» — Құқық негіздері, 10‑сынып

• Оқушылар құқықтық жағдаят арқылы кәмелетке толмағандарды қылмыстық жауапкершілікке тарту жас ерекшеліктерін кемінде 3 нақты тұжырыммен анықтай алады.
• Оқушылар берілген жағдаят бойынша жауапкершілік туралы қорытынды жасап, топ ішінде 2-3 сөйлеммен қорғап, кемінде бір профилактикалық шара ұсына алады.
• Оқушылар мектепте, үйде және қоғамдық орында өзін ұстау ережелері мен қауіпсіздік ережелерін негізге ала отырып, мінез-құлық ұсыныстарын 3 практикалық қағидада жаза алады.

Мұғалімнің сөзі (толық реплика):

«Балалар, қысқа жағдай тыңдаңыздар. Нұрлан ата-анасы рұқсат етпеген телефонды алып, достарының телефонынан ойын жүктеп қойған. Оны мектеп гардеробынан ұрлағаны үшін ұстап, мектеп әкімшілігі дереу полицияға хабарлап, Нұрланды қылмыстық жауапкершілікке 12 жастан бастап тартады деп жазылған қаулыға сүйене отырып, тергеуге жіберді. Нұрлан қылмыс жасады делініп, оған ересек сияқты толыққанды қылмыстық жаза қолданылды. Қателік бар сияқты — табайықшы?»

Нұсқау: «Әрқайсыңыз тез ойланып, қатарымыздан бір адам сұраққа жауап береді: бұл жерде заңдық қай жері дұрыс емес?»

Қосымша ____________________ әрекеті: оқушылардың белсенділігін ынталандыру үшін 2-3 баланың жауаптары шыққан соң өзі қысқаша түзету енгізеді және сабақтың мақсатымен байланыстырады.

Оқушылар әрекеті (қадамдар):

1. Таңдаулы оқушылар бір минут ішінде ойларын қысқаша дайындайды.
2. Бірнеше оқушы жауап береді (мысал жауаптар төменде берілген).
3. Қалған оқушылар тыңдап, түзетулер немесе толықтырулар ұсынады.

Мысал-жауаптар:

• «Бұл қате — Қазақстанда кәмелетке толмағандар 12 жастан бастап қылмыстық жауапқа тартылмайды, жалпы ереже бойынша 16 жастан басталады, ал кейбір ауыр қылмыстар бойынша 14 жастан жауапқа тартылуы мүмкін.»
• «Мектеп әкімшілігі полицияға хабарласуы мүмкін, бірақ жас ерекшеліктері ескеріліп, процессте ата-аналар мен пробация қызметі қатысуы тиіс.»

Бағалау дескрипторлары:

• Дескриптор 1: Оқушы қатені анықтай алды (Иә/Жоқ).
• Дескриптор 2: Оқушы анықтаманы заңдық ұғымдармен қысқаша түсіндіріп берді (қысқа дәлел/сілтеме).
• Дескриптор 3: Оқушы ұсынылған түзетуді 1-2 сөйлеммен нақтылап жеткізе алды.

• Сценарий карточкасы (тақырыптық)
• Проектор/ақ тақта
• Қаламдар, дәптер
• ИИ-құрал ұсынысы: тез сценарийлер генерациясы үшін тілдік модель (ресурстар тізімінде толық)