ҚМЖ «Орталық Азия: ұғымының тарихи және географиялық аспектілері» — Қазақстан тарихы, 10‑сынып

• Орталық Азия аймағының географиялық шекарасын картадан көрсетеді және оның негізгі табиғи-географиялық ерекшеліктерін атайды;
• «Орталық Азия» ұғымының тарихи қалыптасу кезеңдерін түсіндіреді және әр кезеңдегі аймақ атауының өзгеру себебін талдайды;
• Тарихи және географиялық аспектілерді салыстыра отырып, «Орталық Азия» ұғымына авторлық анықтама құрастырады және оны нақты мысалдармен дәлелдейді.

Мұғалім: «Сәлеметсіздер ме, оқушылар! Бүгін біз сабағымызды бір қызықты жаңалықтан бастаймыз. Елестетіп көріңіздерші: 2023 жылы ЮНЕСКО-ның халықаралық экспедициясы Орталық Азияның шөлінен көне қаланың қалдықтарын тапты. Археологтар бұл қаланың Ұлы Жібек жолының ірі орталығы болғанын анықтады. Бірақ ең таңқаларлығы — бұл қаланың орны қазіргі заманғы карталарда әртүрлі белгіленген: кейбір ғалымдар оны Қазақстан аумағына жатқызса, басқалары Өзбекстанға, ал үшіншілері тіпті Қытайдың батыс бөлігіне қосады. Қалай ойлайсыздар, неге бір ғана қаланың орны туралы ғалымдар ортақ пікірге келе алмайды? Бұл жағдайдың себебі неде?»

Оқушылар жаңалықты тыңдап, өз болжамдарын айтады.

Мүмкін жауаптар:

• «Себебі тарихи шекаралар қазіргіден өзгеше болған»
• «Халықтар қоныс аударған»
• «Орталық Азия деген ұғымның нақты шекарасы жоқ шығар»
• «Әр ел өз тарихына қарай белгілейді»

Дескриптор: жағдаяттық сұраққа болжам айтады, өз көзқарасын білдіреді, дәлел келтіруге тырысады.

Балл жоқ (тапсырма критериалды бағаланбайды, ынталандыру бағытында)

ЮНЕСКО жаңалығы туралы ауызша ақпарат, интербелсенді тақтада Орталық Азия картасы (немесе қабырғадағы карта)

Қосымша ИИ-құрал: мұғалім алдын ала ChatGPT көмегімен жаңалық мәтінін дайындайды, оқиғаны шынайы әрі қызықты етіп құрастырады.