Химия пәнінен үлгілік оқу бағдарламасы, 8‑сынып

Оқу мақсаттары

8‑сыныптың оқу мақсаттары бағдарламаның бөлімдері мен бөлімшелері бойынша. Мақсат коды — оған апаратын сілтеме.

1-бөлім. Заттардың бөлшектері

1.1 Атомдар, иондар және молекулар

• 8.1.1.1 зат мөлшерінің өлшем бірлігі ретінде мольді және Авогадро санын білу
• 8.1.1.2 формула бойынша заттың массасын, зат мөлшерін, құрылымдық бөлшектер санын есептей алу

1.3 Атомда электрондардың қозғалысы мен таралуы. Атомдардан иондардың құрылуы

• 8.1.3.1 атомда электрондар ядродан арақашықтығы артқан сайын біртіндеп энергетикалық деңгейлер бойынша таралатынын түсіну
• 8.1.3.2 әрбір электрон қабатында электрон саны нақты максимал мәннен аспайтынын түсіну
• 8.1.3.3 s және р орбиталдарының пішінін білу
• 8.1.3.4 алғашқы 20 химиялық элементтің электрондық конфигурациясын және электронды –графикалық формулаларын жаза білу
• 8.1.3.5 атомдар электрондарды қабылдай немесе жоғалта алатынын және осының нәтижесінде иондар түзілетінін түсіну
• 8.1.3.6 "нольдік қосынды" әдісімен қосылыстардың формуласын құрастыру

1.4 Химиялық байланыстардың түрлері

• 8.1.4.1 электртерістілік ұғымына сүйеніп ковалентті байланыстың түзілуін түсіндіру
• 8.1.4.2 иондық байланыстың түзілуін сипаттау және иондық қосылыстардың қасиеттерін болжау
• 8.1.4.3 заттар қасиеттерінің кристалдық тор типтеріне тәуелділігін түсіндіру

2-бөлім. Химиялық реакциялардың жүру заңдылықтары

2.1 Периодтық заң мен химиялық элеметтердің периодтық жүйесі

• 8.2.1.1 топ, период, атом нөмірінің физикалық мәнін түсіндіру
• 8.2.1.2 бір топтағы элементтердің сыртқы электрондық деңгейінде электрондар санының бірдей болатындығын түсіну
• 8.2.1.3 топтар мен периодтарда элементтер қасиеттерінің өзгеру заңдылығын түсіндіру
• 8.2.1.4 периодтық жүйедегі орны бойынша элементті сипаттау
• 8.2.1.5 химиялық қасиеттері ұқсас элементтердің бір топқа жататындығын дәлелдеу
• 8.2.1.6 химиялық элементтердің табиғи ұяластарын білу және сілтілік металдар, галогендер, инертті элементтердің ұяластарына мысалдар келтіру
• 8.2.1.7 химиялық элементтің периодтық кестеде орналасуына сай қасиеттерін болжау

2.2 Химиялық реакциялардың жіктелуі

• 8.2.2.1 бастапқы және түзілген заттардың саны мен құрамы бойынша химиялық реакцияларды жіктеу
• 8.2.2.2 табиғаттағы және тірі ағзалар мен адам тіршілігіндегі химиялық реакцияларды сипаттау

2.3 Зат массасы ның сақталу заңы

• 8.2.3.1 заттар құрамындағы элементтердің массалық үлесін табу, элементтердің массалық үлесі бойынша заттардың формуласын шығару
• 8.2.3.2 әрекеттесетін заттар қатынасын эксперименттік жолмен анықтау
• 8.2.3.3 реакцияға қатысатын және түзілетін заттардың формуласын жаза отырып, химиялық реакциялар теңдеулерін құру
• 8.2.3.4 аттар массасының сақталу заңын білу
• 8.2.3.5 химиялық реакция теңдеулері бойынша зат массасын, зат мөлшерін есептеу
• 8.2.3.6 Авогадро заңын білу және қалыпты және стандартты жағдайлардағы газдар көлемін есептеуде молярлық көлемді қолдану
• 8.2.3.7 газдардың салыстырмалы тығыздығын және заттың молярлық массасын салыстырмалы тығыздық бойынша есептеу
• 8.2.3.8 газдардың қатысуымен жүретін реакциялар бойынша есептер шығаруда газдардың көлемдік қатынас заңын қолдану

2.4 Металдар дың электро химиялық кернеу қатары

• 8.2.4.1 кейбір металдар басқаларға қарағанда тотығуға тезірек ұшырайтындығын білу
• 8.2.4.2 белсенді металдардың салқын сумен, ыстық су немесе бумен әрекеттесуін сипаттау
• 8.2.4.3 металдар коррозиясын туындатуға әсер ететін жағдайларды зерттеу
• 8.2.4.4 қышқыл ерітінділерімен әртүрлі металдардың реакцияларын зерттеу
• 8.2.4.5 металдардың қышқылдармен әрекеттесуінің реакция теңдеулерін құрастыру
• 8.2.4.6 металдардың тұз ерітінділерімен әрекеттесуінің жоспарын жасау және жүргізу
• 8.2.4.7 эксперимент нәтижесі бойынша металдардың белсенділік қатарын құру және оны анықтама мәліметтерімен сәйкестендіру
• 8.2.4.8 металдардың белсенділік қатарын қолданып металдардың таныс емес орынбасу реакцияларының жүру мүмкіндігін болжау

3-бөлім. Химиядағы энергетика

3.1 Экзотермиялық және эндотермиялық реакциялар

• 8.3.1.1 заттың жану реакциясының өнімі көбінесе оксидтер екенін және құрамында көміртегі бар отын оттекте жанғанда, көмірқышқыл газы, иіс газы немесе көміртек түзілетінін түсіну
• 8.3.1.2 парниктік эффектінің себептерін түсіндіру және шешу жолдарын ұсыну
• 8.3.1.3 экзотермиялық реакциялар жылу бөле жүретінін, ал эндотермиялық реакциялар жылу сіңіре жүретінін білу
• 8.3.1.4 әртүрлі жанғыш заттардың қоршаған ортаға әсерін түсіну
• 8.3.1.5 энергия өзгерісін бөлшектердің кинетикалық теориясы тұрғысынан түсіндіру

3.4 Қышқылдар мен негіздер теориясы

• 8.3.4.1 заттарды олардың судағы ерігіштігі бойынша жіктеу
• 8.3.4.2 заттар ерітінділерінің табиғаттағы және күнделікті өмірдегі маңызын түсіндіру
• 8.3.4.3 заттың ерігіштігіне температура әсерін түсіндіру
• 8.3.4.4 буландыру техникасын қолдана отырып, заттың 100 г судағы ерігіштігін есептеу, алынған нәтижелерді анықтамалық мәндермен салыстыру
• 8.3.4.5 еріген заттың массалық үлесі мен ерітіндінің белгілі массасы бойынша еріген заттың массасын есептеу
• 8.3.4.6 ерітіндідегі заттың молярлық концентрациясын есептеу
• 8.3.4.7 оксидтердің жіктелуін және қасиеттерін білу, олардың химиялық қасиеттерін сипаттайтын реакция теңдеулерін құрастыру
• 8.3.4.8 қышқылдардың жіктелуін, қасиеттерін білу және түсіну, олардың химиялық қасиеттерін сипаттайтын реакция теңдеулерін құрастыру
• 8.3.4.9 негіздердің жіктелуі мен қасиеттерін білу және түсіну, олардың химиялық қасиеттерін сипаттайтын реакция теңдеулерін құрастыру
• 8.3.4.10 тұздарды алудың әртүрлі әдістерін білу, сәйкес реакция теңдеулерін құрастыру
• 8.3.4.11 тұздардың қасиеттерін, жіктелуін білу және түсіну, олардың химиялық қасиеттерін сипаттайтын реакция теңдеулерін құрастыру
• 8.3.4.12 бейорганикалық қосылыстардың негізгі кластары арасындағы генетикалық байланысты зерттеу

4-бөлім. Химия және қоршаған орта

4.2 Жер химиясы

• 8.4.2.1 сутекті алу және оның қасиеттері мен қолдануын зерттеу
• 8.4.2.2 ауа құрамындағы және жер қыртысындағы оттектің пайыздық мөлшерін білу
• 8.4.2.3 оттекті алу және оның қасиеттері мен қолданылуын зерттеу
• 8.4.2.4 оттектің аллотропиялық түр өзгерістерінің құрамы мен қасиеттерін салыстыру
• 8.4.2.5 Жер бетіндегі озон қабатының маңызын түсіндіру
• 8.4.2.6 судың табиғатта кең таралғандығын, бірегей қасиеттерін және оның өмір үшін маңызын түсіндіру
• 8.4.2.7 табиғаттағы су айналымын түсіндіру
• 8.4.2.8 судың ластану қауіптілігін және салдарын анықтау, суды тазарту әдістерін түсіндіру
• 8.4.2.9 судың "кермектігін" анықтау және оны жою тәсілдерін түсіндіру
• 8.4.2.10 суды сусыз мыс (ІІ) сульфатын қолданып анықтау тәсілін білу
• 8.4.2.11 табиғаттағы және тірі ағзалар қызметі мен адамның тіршілігіндегі жүретін химиялық реакцияларды сипаттау

4.3 Көміртек және оның қосылыстары

• 8.4.3.1 көміртек неліктен көптеген қосылыстарында төрт байланыс түзетінін түсіндіру
• 8.4.3.2 табиғатта көміртек және оның қосылыстарының таралуын сипаттау
• 8.4.3.3 көміртектің аллотропиялық түр өзгерістерінің құрылысын және қасиеттерін салыстыру
• 8.4.3.4 көміртектің аллотропиялық түр өзгерістерінің қолданылу аймағын зерттеу
• 8.4.3.5 көміртектің физикалық және химиялық қасиеттерін зерттеу
• 8.4.3.6 көміртек жанған кезде көміртек диоксиді мен көміртек монооксидінің түзілу жағдайларын сипаттау және тірі ағзаға иіс газының физиологиялық әсерін түсіндіру
• 8.4.3.7 көмір-қышқыл газын алу, оны анықтау және қасиеттерін зерттеу
• 8.4.3.8 өміртегінің табиғаттағы айналымын құру және түсіндіру

Ұзақ мерзімді жоспар

Тоқсандар бойынша бөлімдер мен тақырыптар, оқу мақсаттарының кодтарымен. Код жоғарыдағы мақсат мәтініне апарады.

1-тоқсан

8.1 Атомдағы электрондардың қозғалысы

8.1 Заттардың формулалары және химиялық реакция теңдеулері

8.1 Металдар белсенділігін салыстыру

2-тоқсан

8.2 Зат мөлшері

8.2 Стехиометриялық есептеулер

8.2 Химиялық реакциядағы энергиямен танысу

8.2 Сутек. Оттек және озон

3-тоқсан

8.3 Химиялық элементтердің периодтық жүйесі

8.3 Химиялық байланыс түрлері

8.3 Ерітінділер және ерігіштік

4-тоқсан

8.4 Бейорганикалық қосылыстардың негізгі кластары. Генетикалық байланыс

8.4 Көміртек және оның қосылыстары

8.4 Су