Физика пәнінен үлгілік оқу бағдарламасы, 9‑сынып

Оқу мақсаттары

9‑сыныптың оқу мақсаттары бағдарламаның бөлімдері мен бөлімшелері бойынша. Мақсат коды — оған апаратын сілтеме.

1-бөлім. Физикалық шамалар мен өлшеулер

1.3 Физикалық өлшеулер

• 9.1.3.1 алған нәтижені түсіндіру және қорытынды жасау
• 9.1.3.2 эксперименттің нәтижесіне әсер ететін факторларды талдау және экспериментті жүргізуді жақсарту жолдарын ұсыну
• 9.1.3.3 физика кабинетінде қауіпсіздік ережелерін білу және сақтау

2-бөлім. Механика

2.1 Кинематика негіздері

• 9.2.1.1 материялық нүкте, санақ жүйесі, механикалық қозғалыстың салыстырмалылығы ұғымдарының мағынасын түсіндіру, жылдамдықтарды қосу және орын ауыстыру теоремаларын қолдану
• 9.2.1.2 векторларды қосу, азайту, векторды скалярға көбейту
• 9.2.1.3 вектордың координаталар остеріне проекцияларын анықтау, векторларды құраушыларға жіктеу
• 9.2.1.4 уақытқа тәуелділік графиктерінен орын ауыстыру, жылдамдық, үдеуді анықтау
• 9.2.1.5 түзу сызықты теңайнымалы қозғалыс кезіндегі жылдамдық және үдеу формулаларын есептер шығаруда қолдану
• 9.2.1.6 түзу сызықты теңайнымалы қозғалыс кезіндегі координата мен орын ауыстыру теңдеулерін есептер шығаруда қолдану
• 9.2.1.7 тең үдемелі қозғалыс кезіндегі дененің үдеуін эксперименттік жолмен анықтау
• 9.2.1.8 тең үдемелі қозғалыс кезiндегi орын ауыстырудың және жылдамдықтың уақытқа тәуелділік графиктерін тұрғызу және оларды түсіндіру
• 9.2.1.9 еркін түсуді сипаттау үшін теңайнымалы қозғалыстың кинематикалық теңдеулерін қолдану
• 9.2.1.10 теңайнымалы және бірқалыпты қозғалыстың кинематикалық теңдеулерін қолдана отырып, горизонталь лақтырылған дененің қозғалысын сипаттау
• 9.2.1.11 горизонталь лақтырылған дененің қозғалыс жылдамдығын анықтау
• 9.2.1.12 горизонталь лақтырылған дененің қозғалыс траекториясын сызу
• 9.2.1.13 дененің шеңбер бойымен бірқалыпты қозғалысын сызықтық және бұрыштық шамалар арқылы сипаттау
• 9.2.1.14 сызықтық және бұрыштық жылдамдықты байланыстыратын өрнекті есептер шығаруда қолдану
• 9.2.1.15 центрге тартқыш үдеу формуласын есептер шығаруда қолдану

2.2 Динамика негіздері

• 9.2.2.1 инерция, инерттілік және инерциялық санақ жүйесі ұғымдарының мағынасын түсіндіру
• 9.2.2.2 Ньютонның бірінші заңын тұжырымдау және есептер шығаруда қолдану
• 9.2.2.3 ауырлық күші, серпімділік күші, және үйкеліс күші табиғатын түсіндіру
• 9.2.2.4 Ньютонның екінші заңын тұжырымдау және есептер шығаруда қолдану
• 9.2.2.5 Ньютонның үшінші заңын тұжырымдау және есептер шығаруда қолдану
• 9.2.2.6 бүкіләлемдік тартылыс заңын тұжырымдау және оны есептер шығаруда қолдану
• 9.2.2.7 ғарыш аппараттардың орбиталарын салыстыру
• 9.2.2.8 тартылыс өрісіндегі дененің қозғалысын сипаттайтын шамаларды анықтау
• 9.2.2.9 бірінші ғарыштық жылдамдықтың формуласын есептер шығаруда қолдану
• 9.2.2.10 үдеумен қозғалған дененің салмағын анықтау
• 9.2.2.11 салмақсыздық күйді түсіндіру

2.3 Сақталу заңдары

• 9.2.3.1 дене импульсі мен күш импульсін ажырату
• 9.2.3.2 импульстің сақталу заңын тұжырымдау және есептер шығаруда қолдану
• 9.2.3.3 табиғаттағы және техникадағы реактивті қозғалысқа мысалдар келтіру
• 9.2.3.4 Байқоныр ғарыш айлағының аймақтық және халықаралық маңыздылығына баға беру
• 9.2.3.5 механикалық жұмысты аналитикалық және графиктік тәсілмен анықтау
• 9.2.3.6 жұмыс пен энергияның байланысын түсіндіру
• 9.2.3.7 энергияның сақталу заңын тұжырымдау және есептер шығаруда қолдану

2.5 Тербелістер мен толқындар

• 9.2.5.1 еркін және еріксіз тербелістерге мысалдар келтіру
• 9.2.5.2 эксперименттік әдіспен амплитуда, период, жиілікті анықтау
• 9.2.5.3 формулаларды қолданып, период, жиілік, циклдік жиілікті анықтау
• 9.2.5.4 тербелмелі процесте энергияның сақталу заңын сипаттау
• 9.2.5.5 гармоникалық тербелістердің графиктері бойынша координатаның, жылдамдықтың және үдеудің теңдеулерін жаза білу
• 9.2.5.6 әртүрлі тербелмелі жүйедегі тербелістің пайда болу себептерін түсіндіру
• 9.2.5.7 маятниктер тербелісі периодының әртүрлі параметрлерге тәуелділігін зерттеу
• 9.2.5.8 математикалық маятник периодының формуласынан еркін түсу үдеуін анықтау
• 9.2.5.9 период квадратының маятник ұзындығына тәуелділік графигін тұрғызу және талдау
• 9.2.5.10 еріксіз тербеліс амплитудасының мәжбүрлеуші күштің жиілігіне тәуелділігін график бойынша сипаттау
• 9.2.5.11 резонанс құбылысын сипаттау
• 9.2.5.12 толқын жылдамдығы, жиілігі және толқын ұзындығы формулаларын есеп шығаруда қолдану
• 9.2.5.13 көлденең және бойлық толқындарды салыстыру
• 9.2.5.14 су бетіндегі толқындардың таралу жылдамдығын эксперимент түрінде анықтау
• 9.2.5.15 дыбыстың пайда болу және таралу шарттарын атау
• 9.2.5.16 дыбыс сипаттамаларын дыбыс толқындарының жиілігі және амплитудасымен сәйкестендіру
• 9.2.5.17 резонанстың пайда болу шарттарын атау және оның қолданылуына мысалдар келтіру
• 9.2.5.18 жаңғырық-тың пайда болу табиғатын және оны қолдану әдістерін сипаттау
• 9.2.5.19 табиғатта және техникада ультрадыбыс пен инфрадыбысты қолдануға мысалдар келтіру

4-бөлім. Электр және магнетизм

4.4 Электромагниттік толқындар және тербеліс

• 9.4.4.1 тербелмелі контурдағы еркін электромагниттік тербелістерді сапалы сипаттау
• 9.4.4.2 механикалық толқындар мен электромагниттік толқындардың ұқсастығы мен айырмашылығын салыстыру
• 9.4.4.3 электромагниттік толқындар шкаласын сипаттау және әртүрлі диапазондағы толқындардың қолданылуына мысалдар келтіру
• 9.4.4.4 шыны призма арқылы өткен жарықтың дисперсиясына сапалы сипаттама беру

6-бөлім. Кванттық физика элементтері

• 9.6.1.1 сәулелік энергияның температураға тәуелділігін сипаттау
• 9.6.1.2 Планк формуласын есептер шығаруда қолдану
• 9.6.1.3 фотоэффект құбылысын сипаттау және фотоэффект құбылысының техникада пайдаланылуына мысалдар келтіру
• 9.6.1.4 фотоэффект үшін Эйнштейн формуласын есептер шығаруда қолдану
• 9.6.1.5 рентген сәулесін электромагниттік сәулелердің басқа түрлерімен салыстыру
• 9.6.1.6 рентген сәулесін қолдануға мысалдар келтіру
• 9.6.1.7 a-бөлшегінің шашырауы бойынша Резерфорд тәжірибесін сипаттау
• 9.6.1.8 ядролық күштердің қасиеттерін сипаттау
• 9.6.1.9 атом ядросының масса ақауын анықтау
• 9.6.1.10 атом ядросының байланыс энергиясы формуласын есептер шығаруда қолдану
• 9.6.1.11 ядролық реакцияның теңдеуін шешуде зарядтық және массалық сандардың сақталу заңын қолдану
• 9.6.2.1 a, b және g - сәулеленудің табиғаты мен қасиеттерін түсіндіру
• 9.6.2.2 радиоактивті ыдыраудың ықтималдық сипатын түсіндіру
• 9.6.2.3 радиоактивті ыдырау заңын есептер шығаруда қолдану
• 9.6.2.4 тізбекті ядролық реакциялардың өту шарттарын сипаттау
• 9.6.2.5 ядролық реактордың жұмыс істеу принципін сипаттау
• 9.6.2.6 ядролық ыдырау мен ядролық синтезді салыстыру
• 9.6.2.7 радиоактивті изотоптарды қолданудың мысалдарын келтіру
• 9.6.2.8 радиациядан қорғану әдістерін сипаттау
• 9.6.2.9 элементар бөлшектерді жіктеу

7-бөлім. Астрономия негіздері

7.2 Астро-физика Элементтері

• 9.7.2.1 абсолюттік және көрінерлік жұлдыздық шамаларды ажырату
• 9.7.2.2 жұлдыздырдың жарқырауына әсер ететін факторларды атау
• 9.7.2.3 аспан сферасының негізгі элементтерін атау
• 9.7.2.4 жұлдызды аспанның жылжымалы картасынан жұлдыздардың аспан координатасын анықтау
• 9.7.2.5 әртүрлі ендіктегі жұлдыздардың шарықтау айырмашылығын түсіндіру
• 9.7.2.6 жергілікті, белдеулік және бүкіләлемдік уақытты сәйкестендіру
• 9.7.2.7 Кеплер заңдарының негізінде аспан денелерінің қозғалысын түсіндіру
• 9.7.2.8 Күн жүйесіндегі денелердің ара қашықтығы мен өлшемдерін анықтау үшін параллакс әдісін қолдануды түсіндіру

8-бөлім. Әлемнің қазіргі физикалық бейнесі

8.1 Физиканың дүниетанымдық мәні

• 9.8.1.1 адамның дүниетанымдық көзқарасының қалыптасуына физика және астрономияның дамуының әсерін түсіндіру
• 9.8.1.2 жаңа технологиялардың қоршаған ортаға әсерінің артықшылығы мен қауіптілігін бағалау

Ұзақ мерзімді жоспар

Тоқсандар бойынша бөлімдер мен тақырыптар, оқу мақсаттарының кодтарымен. Код жоғарыдағы мақсат мәтініне апарады.

1-тоқсан

Кинематика негіздері

Астрономия негіздері

2-тоқсан

Динамика негіздері

3-тоқсан

Сақталу заңдары

Тербелістер және толқындар

4-тоқсан

Атом құрылысы. Атомдық құбылыстар

Атом ядросы

Әлемнің қазіргі физикалық бейнесі