БЖБ мен ТЖБ спецификациялары
Геометрия, 8‑сынып: БЖБ мен ТЖБ спецификациясы, 2026–2027
Тоқсандар бойынша: әр БЖБ қандай бөлімдер мен мақсаттарды тексереді, ұсынылатын ең жоғары балл және тапсырма түрлері, ТЖБ-ға арналған барлық мақсаттар.
Бағалау қағидалары не дейді
- БЖБ — 7 балдан 20 балға дейін, жұмыстың нысаны мен уақытын мұғалім өзі айқындайды (9‑тармақ).
- Тоқсанда БЖБ үш реттен артық өткізілмейді; төрт және одан көп бөлім болса, тақырыптар мен мақсаттар саны ескеріліп, бөлімдер біріктіріледі (12‑тармақ).
- Аптасына 1 сағат болса, тоқсанда БЖБ екі реттен артық өткізілмейді, бөлімдер біріктіріледі; баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
- ТЖБ тоқсанның соңғы оқу күнінде өткізілмейді, бір пән бойынша БЖБ мен ТЖБ бір күнде өткізілмейді (13‑тармақ).
- ТЖБ тапсырмалары, олардың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
- Тоқсандық баға — формативтік бағалаудың 25 %, БЖБ-ның 25 % және ТЖБ-ның 50 % (28‑тармақ).
Үлгілік қағидалар, № 125 бұйрық, 16.09.2026 жылғы № 257‑НҚ бұйрықтың редакциясында.
Мұндағы біздің ұсынысымыз
- Қандай бөлімдерді біріктіру керегі. Тоқсанда бөлім қағидалар рұқсат еткеннен көп болса, көрші бөлімдер жұмыстардағы мақсаттар саны шамамен тең болатындай біріктірілді.
- БЖБ-да қандай мақсаттарды тексеру керегі. «Тексеруге ұсынамыз» белгісі 2–4 мақсатта тұр: алдымен әр тақырыптан қолдану мен жоғары деңгей дағдыларына арналған мақсаттар, олар жетпесе — білу және түсіну мақсаттары. Бөлімнің қалған мақсаттары формативті бағаланады.
- БЖБ-ның ұсынылатын ең жоғары балы — 7–12 балл: тексерілетін 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл, қағидалардағы 7–20 аралығында.
- Ойлау дағдыларының деңгейі — мақсаттың етістігі бойынша: «білу», «түсіну», «атау» — білу және түсіну; «шешу», «қолдану», «есептеу» — қолдану; «талдау», «бағалау», «негіздеу» — жоғары деңгей дағдылары.
- Тапсырма түрі — деңгейге қарай. Мақсаттарды, тапсырмалар мен балдарды түпкілікті мұғалім таңдайды.
1-тоқсан
Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Көпбұрыштар. Төртбұрыштарды зерттеу
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Көпбұрыштар. Төртбұрыштарды зерттеу | 8.1.1.1 | көпбұрыш, дөңес көпбұрыш, көпбұрыш элементтері анықтамаларын білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.1.1.2 | көпбұрыштың ішкі бұрыштарының қосындыларының және сыртқы бұрыштарының қосындыларының формулаларын қорытып шығару тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.1.3 | параллелограмм анықтамасын білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.1.4 | параллелограмм қасиеттерін қорытып шығару және қолдану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.1.5 | параллелограмм белгілерін қорытып шығару және қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.1.6 | тіктөртбұрыш, ромб, шаршы анықтамаларын білу және олардың қасиеттері мен белгілерін қорытып шығару | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.1.7 | Фалес теоремасын білу және қолдану | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.1.8 | пропорционал кесінділер туралы теоремаларды білу және қолдану | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.1.9 | циркуль мен сызғыштың көмегімен кесіндіні бірдей n бөлікке бөлу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.1.10 | пропорционал кесінділерді салу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.1.11 | трапецияның анықтамасын, түрлерін және қасиеттерін білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.1.12 | үшбұрыштың орта сызығының қасиетін дәлелдеу және қолдану тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.1.13 | трапецияның орта сызығының қасиетін дәлелдеу және қолдану | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.3.1 | үшбұрыштың қабырғаларына жүргізілген медианалар, биссектрисалар, биіктіктер және орта перпендикулярлар қасиеттерін білу және қолдану | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
1-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Көпбұрыштар. Төртбұрыштарды зерттеу | 8.1.1.1 | көпбұрыш, дөңес көпбұрыш, көпбұрыш элементтері анықтамаларын білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.1.1.2 | көпбұрыштың ішкі бұрыштарының қосындыларының және сыртқы бұрыштарының қосындыларының формулаларын қорытып шығару | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.1.3 | параллелограмм анықтамасын білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.1.4 | параллелограмм қасиеттерін қорытып шығару және қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.1.5 | параллелограмм белгілерін қорытып шығару және қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.1.6 | тіктөртбұрыш, ромб, шаршы анықтамаларын білу және олардың қасиеттері мен белгілерін қорытып шығару | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.1.7 | Фалес теоремасын білу және қолдану | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.1.8 | пропорционал кесінділер туралы теоремаларды білу және қолдану | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.1.9 | циркуль мен сызғыштың көмегімен кесіндіні бірдей n бөлікке бөлу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.1.10 | пропорционал кесінділерді салу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.1.11 | трапецияның анықтамасын, түрлерін және қасиеттерін білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.1.12 | үшбұрыштың орта сызығының қасиетін дәлелдеу және қолдану | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.1.13 | трапецияның орта сызығының қасиетін дәлелдеу және қолдану | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.3.1 | үшбұрыштың қабырғаларына жүргізілген медианалар, биссектрисалар, биіктіктер және орта перпендикулярлар қасиеттерін білу және қолдану | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
2-тоқсан
Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Тікбұрышты үшбұрыштың қабырғалары мен бұрыштары арасындағы қатыстар
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Тікбұрышты үшбұрыштың қабырғалары мен бұрыштары арасындағы қатыстар | 8.1.3.2 | бұрыштың синусы, косинусы, тангенсі және котангенсінің тікбұрышты үшбұрыштың қабырғалары мен бұрыштарының қатыстары арқылы берілген анықтамаларын білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.1.3.3 | Пифагор теоремасын дәлелдеу және қолдану тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.3.4 | тікбұрышты үшбұрыштың тік бұрышының төбесінен гипотенузасына түсірілген биіктігінің қасиеттерін дәлелдеу және қолдану тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.3.21 | Пифагор теоремасын пайдаланып, sin2a + cos2a = 1 формуласын қорытып шығару және есептер шешуде қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.22 | негізгі тригонометрия лық тепе-теңдіктерді қорытып шығару және қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.23 | a және (90 - a) бұрыштарының синусы, косинусы, тангенсі және котангенсі арасындағы байланыстарды білу және қолдану | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.3.24 | sin a, cosa, tg a және ctg a - ның мәндерін олардың біреуінің берілген мәні бойынша табу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.5 | бұрышты оның синусы, косинусы, тангенсі және котангенсінің белгілі мәні бойынша салу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.6 | тікбұрышты үшбұрышты 300, 450, 600 -қа тең бұрыштардың синус, косинус, тангенс және котангенсінің мәндерін табу үшін қолдану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.7 | тікбұрышты үшбұрыштың элементтерін табу үшін 300, 450, 600 - қа тең бұрыштардың синус, косинус, тангенс және котангенсінің мәндерін қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.8 | берілген екі элементі бойынша тікбұрышты үшбұрыштың бұрыштары мен қабырғаларын табу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
2-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Тікбұрышты үшбұрыштың қабырғалары мен бұрыштары арасындағы қатыстар | 8.1.3.2 | бұрыштың синусы, косинусы, тангенсі және котангенсінің тікбұрышты үшбұрыштың қабырғалары мен бұрыштарының қатыстары арқылы берілген анықтамаларын білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.1.3.3 | Пифагор теоремасын дәлелдеу және қолдану | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.3.4 | тікбұрышты үшбұрыштың тік бұрышының төбесінен гипотенузасына түсірілген биіктігінің қасиеттерін дәлелдеу және қолдану | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.3.21 | Пифагор теоремасын пайдаланып, sin2a + cos2a = 1 формуласын қорытып шығару және есептер шешуде қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.22 | негізгі тригонометрия лық тепе-теңдіктерді қорытып шығару және қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.23 | a және (90 - a) бұрыштарының синусы, косинусы, тангенсі және котангенсі арасындағы байланыстарды білу және қолдану | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.3.24 | sin a, cosa, tg a және ctg a - ның мәндерін олардың біреуінің берілген мәні бойынша табу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.5 | бұрышты оның синусы, косинусы, тангенсі және котангенсінің белгілі мәні бойынша салу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.6 | тікбұрышты үшбұрышты 300, 450, 600 -қа тең бұрыштардың синус, косинус, тангенс және котангенсінің мәндерін табу үшін қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.7 | тікбұрышты үшбұрыштың элементтерін табу үшін 300, 450, 600 - қа тең бұрыштардың синус, косинус, тангенс және котангенсінің мәндерін қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.8 | берілген екі элементі бойынша тікбұрышты үшбұрыштың бұрыштары мен қабырғаларын табу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
3-тоқсан
Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Аудан
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Аудан | 8.1.3.9 | көпбұрыш ауданының анықтамасы мен қасиеттерін білу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.1.3.10 | тең шамалас және тең құрамдас фигуралардың анықтамаларын білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.3.11 | параллелограмм ның, ромбтың ауданы формулаларын қорытып шығару және қолдану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.12 | үшбұрыштың ауданы формулаларын қорытып шығару және қолдану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.13 | трапецияның ауданы формулаларын қорытып шығару және қолдану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
3-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Аудан | 8.1.3.9 | көпбұрыш ауданының анықтамасы мен қасиеттерін білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.1.3.10 | тең шамалас және тең құрамдас фигуралардың анықтамаларын білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.3.11 | параллелограмм ның, ромбтың ауданы формулаларын қорытып шығару және қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.12 | үшбұрыштың ауданы формулаларын қорытып шығару және қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.13 | трапецияның ауданы формулаларын қорытып шығару және қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
4-тоқсан
Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Жазықтықтағы тікбұрышты координаталар жүйесі
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Жазықтықтағы тікбұрышты координаталар жүйесі | 8.1.3.14 | жазықтықта координаталары мен берілген екі нүктенің арақашықтықтығын есептеу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 8.1.3.15 | кесінді ортасының координаталарын табу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.16 | кесіндіні берілген қатынаста бөлетін нүктенің координаталарын табу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.17 | центрі (a, b), радиусы r болатын шеңбердің теңдеуін (x - a)2 + (y - b)2 = r2 білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.3.18 | берілген теңдеуі бойынша шеңбер салу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.19 |
түзудің жалпы теңдеуін және берілген екі нүкте арқылы өтетін түзудің теңдеуін жазу: ax + by + c = 0, 
|
Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.20 | координаталармен берілген қарапайым есептерді шығару тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
4-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Жазықтықтағы тікбұрышты координаталар жүйесі | 8.1.3.14 | жазықтықта координаталары мен берілген екі нүктенің арақашықтықтығын есептеу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 8.1.3.15 | кесінді ортасының координаталарын табу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.16 | кесіндіні берілген қатынаста бөлетін нүктенің координаталарын табу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.17 | центрі (a, b), радиусы r болатын шеңбердің теңдеуін (x - a)2 + (y - b)2 = r2 білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.3.18 | берілген теңдеуі бойынша шеңбер салу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.19 |
түзудің жалпы теңдеуін және берілген екі нүкте арқылы өтетін түзудің теңдеуін жазу: ax + by + c = 0,
|
Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.20 | координаталармен берілген қарапайым есептерді шығару | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
Ойлау дағдыларының деңгейлері және тапсырма түрлері
| Деңгей | Мақсаттардағы етістіктер | Ұсынылатын тапсырма түрлері |
|---|---|---|
| Білу және түсіну | білу, түсіну, атау, тану, сипаттау |
КДЖ — бірнеше жауаптың ішінен таңдау ҚЖ — қысқа жауап |
| Қолдану | қолдану, шешу, есептеу, табу, салу |
ҚЖ — қысқа жауап ТЖ — толық жауап |
| Жоғары деңгей дағдылары | талдау, бағалау, негіздеу, зерттеу | ТЖ — толық жауап |
БЖБ мен ТЖБ туралы оқу
Басқа сыныптар
- Геометрия, 7-сынып
- Геометрия, 8-сынып
- Геометрия, 9-сынып
- Геометрия, 10-сынып
- Геометрия, 11-сынып
Осы спецификация бойынша БЖБ немесе ТЖБ құрастырыңыз
Telly генераторы таңдалған оқу мақсаттарына тапсырмалар, дескрипторлар және қажетті ең жоғары баллға балл қою кестесін жинайды.