Биология, 9‑сынып: БЖБ мен ТЖБ спецификациясы, 2026–2027
Тоқсандар бойынша: әр БЖБ қандай бөлімдер мен мақсаттарды тексереді, ұсынылатын ең жоғары балл және тапсырма түрлері, ТЖБ-ға арналған барлық мақсаттар.
Бағалау қағидалары не дейді
- БЖБ — 7 балдан 20 балға дейін, жұмыстың нысаны мен уақытын мұғалім өзі айқындайды (9‑тармақ).
- Тоқсанда БЖБ үш реттен артық өткізілмейді; төрт және одан көп бөлім болса, тақырыптар мен мақсаттар саны ескеріліп, бөлімдер біріктіріледі (12‑тармақ).
- Аптасына 1 сағат болса, тоқсанда БЖБ екі реттен артық өткізілмейді, бөлімдер біріктіріледі; баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
- ТЖБ тоқсанның соңғы оқу күнінде өткізілмейді, бір пән бойынша БЖБ мен ТЖБ бір күнде өткізілмейді (13‑тармақ).
- ТЖБ тапсырмалары, олардың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
- Тоқсандық баға — формативтік бағалаудың 25 %, БЖБ-ның 25 % және ТЖБ-ның 50 % (28‑тармақ).
Үлгілік қағидалар, № 125 бұйрық, 16.09.2026 жылғы № 257‑НҚ бұйрықтың редакциясында.
Мұндағы біздің ұсынысымыз
- Қандай бөлімдерді біріктіру керегі. Тоқсанда бөлім қағидалар рұқсат еткеннен көп болса, көрші бөлімдер жұмыстардағы мақсаттар саны шамамен тең болатындай біріктірілді.
- БЖБ-да қандай мақсаттарды тексеру керегі. «Тексеруге ұсынамыз» белгісі 2–4 мақсатта тұр: алдымен әр тақырыптан қолдану мен жоғары деңгей дағдыларына арналған мақсаттар, олар жетпесе — білу және түсіну мақсаттары. Бөлімнің қалған мақсаттары формативті бағаланады.
- БЖБ-ның ұсынылатын ең жоғары балы — 7–12 балл: тексерілетін 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл, қағидалардағы 7–20 аралығында.
- Ойлау дағдыларының деңгейі — мақсаттың етістігі бойынша: «білу», «түсіну», «атау» — білу және түсіну; «шешу», «қолдану», «есептеу» — қолдану; «талдау», «бағалау», «негіздеу» — жоғары деңгей дағдылары.
- Тапсырма түрі — деңгейге қарай. Мақсаттарды, тапсырмалар мен балдарды түпкілікті мұғалім таңдайды.
1-тоқсан
Тоқсанда 5 бөлім, ал БЖБ тоқсанына ең көбі 3 рет өткізіледі — көрші бөлімдер біріктірілді (12‑тармақ).
БЖБ 1. Жасушалық биология; Тірі ағзалардың көп түрлілігі. Биосфера және экожүйе
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Жасушалық биология | 9.4.2.1 | өсімдік және жануар жасушаларының негізгі бөліктерінің құрылысы мен қызметін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.4.2.2 | микрофотографияны қолданып жасушаның сызықтық ұлғаюын есептеу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| Тірі ағзалардың көп түрлілігі. Биосфера және экожүйе | 9.1.1.1 | әртүрлі түрлерді сипаттауда бинарлы номенклатураны қолдану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 9.1.1.2 | өсімдіктер мен жануарлардың түрлерін ерекшелік белгілері бойынша танып білу (анықтағыш бойынша) | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.3.1.1 | популяция өсімінің экспоненциалдық және сигмоидтік үлгілерінің қисық сызықтарының графиктерін талдау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 9.3.1.2 | энергия ағымының тиімділігін есептеу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.3.1.3 | энергия, биомасса және сандар пирамидаларын салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.3.1.4 | азот пен көміртек айналымының табиғаттағы сызбасын құру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
БЖБ 2. Адам қызметінің қоршаған ортаға әсері; Қоректену
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Адам қызметінің қоршаған ортаға әсері | 9.3.2.1 | пайдалы қазбалар өндірудің және қайта өндірудің қоршаған ортаға әсерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.3.2.2 | пестицидтерді пайдаланудың қоршаған орта мен адам денсаулығына әсерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.3.2.3 | жылыжай эффектісінің тірі ағзаларға әсерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.3.2.4 | озон қабатының бұзылуының себептері мен салдарын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Қоректену | 9.1.2.1 | адамның асқорыту жолдарындағы үдерістерді сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.1.2.2 | ас қорыту үдерісіндегі органикалық заттар мен сәйкес ферменттердің арасындағы байланысты орнату тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.4.1.1 | ферменттің әрекет ету механизмін оқып тану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.1.2.3 | ферменттердің белсенділігіне әсер ететін әр түрлі жағдайларды (температура, pН) зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 9.1.2.4 | өттің әсерінен майлардың эмульгациялануы үдерісін зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
БЖБ 3. Заттар тасымалы
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Заттар тасымалы | 9.1.3.1 | активті және пассивті тасымалдарды салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 9.1.3.2 | өсімдіктердегі транспирация үдерісінің мәнін түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.1.3.3 | ішкі және сыртқы факторлардың транспирацияға әсерін зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 9.1.3.4 | сыртқы факторлардың флоэма арқылы заттардың тасымалдануына әсерін зерттеу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
1-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Жасушалық биология | 9.4.2.1 | өсімдік және жануар жасушаларының негізгі бөліктерінің құрылысы мен қызметін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.4.2.2 | микрофотографияны қолданып жасушаның сызықтық ұлғаюын есептеу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| Тірі ағзалардың көп түрлілігі. Биосфера және экожүйе | 9.1.1.1 | әртүрлі түрлерді сипаттауда бинарлы номенклатураны қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 9.1.1.2 | өсімдіктер мен жануарлардың түрлерін ерекшелік белгілері бойынша танып білу (анықтағыш бойынша) | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.3.1.1 | популяция өсімінің экспоненциалдық және сигмоидтік үлгілерінің қисық сызықтарының графиктерін талдау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 9.3.1.2 | энергия ағымының тиімділігін есептеу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.3.1.3 | энергия, биомасса және сандар пирамидаларын салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.3.1.4 | азот пен көміртек айналымының табиғаттағы сызбасын құру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| Адам қызметінің қоршаған ортаға әсері | 9.3.2.1 | пайдалы қазбалар өндірудің және қайта өндірудің қоршаған ортаға әсерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.3.2.2 | пестицидтерді пайдаланудың қоршаған орта мен адам денсаулығына әсерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.3.2.3 | жылыжай эффектісінің тірі ағзаларға әсерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.3.2.4 | озон қабатының бұзылуының себептері мен салдарын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Қоректену | 9.1.2.1 | адамның асқорыту жолдарындағы үдерістерді сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.1.2.2 | ас қорыту үдерісіндегі органикалық заттар мен сәйкес ферменттердің арасындағы байланысты орнату | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.4.1.1 | ферменттің әрекет ету механизмін оқып тану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.1.2.3 | ферменттердің белсенділігіне әсер ететін әр түрлі жағдайларды (температура, pН) зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 9.1.2.4 | өттің әсерінен майлардың эмульгациялануы үдерісін зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| Заттар тасымалы | 9.1.3.1 | активті және пассивті тасымалдарды салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 9.1.3.2 | өсімдіктердегі транспирация үдерісінің мәнін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.1.3.3 | ішкі және сыртқы факторлардың транспирацияға әсерін зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 9.1.3.4 | сыртқы факторлардың флоэма арқылы заттардың тасымалдануына әсерін зерттеу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
2-тоқсан
Тоқсанда 3 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Тыныс алу
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Тыныс алу | 9.1.4.1 | тыныс алу реакциясының химиялық теңдеуін пайдалана отырып, анаэробты және аэробты тыныс алуды салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 9.1.4.2 | бұлшықет қажуы және аэробты, анаэробты тыныс алу үдерістері арасындағы байланысты қарастыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
БЖБ 2. Бөліп шығару
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Бөліп шығару | 9.1.5.1 | нефронның құрылысы мен қызметін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.1.5.2 | фильтрация және несептің түзілуі үдерістерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.1.5.3 | бүйректің жұмысына әсер ететін факторларды сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.1.5.4 | зәр шығару жүйесі, бүйрек ауруларының алдын алу шараларын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.1.5.5 | әртүрлі ағзалардың мекен ету ортасы мен зат алмасуларының соңғы өнімдері арасындағы байланысты орнату тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
БЖБ 3. Координация және реттелу
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Координация және реттелу | 9.1.7.1 | жүйке жасушасының құрылысы мен қызметі арасында байланыс орнату тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 9.1.7.2 | жүйке ұлпалары мен оның құрылымдық бөліктерінің қызметтерін талдау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 9.1.7.3 | жүйке импульстарының туындауы мен өтуін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.4.4.1 | тірі ағзалардағы электрлі үдерістерді зерттеу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.1.7.4 | нейро-гуморальді реттелу механизмін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.4.4.2 | "компьютер-ми" интерфейс технологиясының ерекшеліктерін зерттеу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.1.7.5 | ағзаның ішкі ортасының тұрақтылығын ұстаудағы гомеостазды сақтаудың механизмін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.1.7.6 | өсімдіктердің өсуі мен дамуына әсер ететін заттардың әрекетін талдау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
2-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Тыныс алу | 9.1.4.1 | тыныс алу реакциясының химиялық теңдеуін пайдалана отырып, анаэробты және аэробты тыныс алуды салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 9.1.4.2 | бұлшықет қажуы және аэробты, анаэробты тыныс алу үдерістері арасындағы байланысты қарастыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| Бөліп шығару | 9.1.5.1 | нефронның құрылысы мен қызметін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.1.5.2 | фильтрация және несептің түзілуі үдерістерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.1.5.3 | бүйректің жұмысына әсер ететін факторларды сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.1.5.4 | зәр шығару жүйесі, бүйрек ауруларының алдын алу шараларын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.1.5.5 | әртүрлі ағзалардың мекен ету ортасы мен зат алмасуларының соңғы өнімдері арасындағы байланысты орнату | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| Координация және реттелу | 9.1.7.1 | жүйке жасушасының құрылысы мен қызметі арасында байланыс орнату | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 9.1.7.2 | жүйке ұлпалары мен оның құрылымдық бөліктерінің қызметтерін талдау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 9.1.7.3 | жүйке импульстарының туындауы мен өтуін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.4.4.1 | тірі ағзалардағы электрлі үдерістерді зерттеу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.1.7.4 | нейро-гуморальді реттелу механизмін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.4.4.2 | "компьютер-ми" интерфейс технологиясының ерекшеліктерін зерттеу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.1.7.5 | ағзаның ішкі ортасының тұрақтылығын ұстаудағы гомеостазды сақтаудың механизмін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.1.7.6 | өсімдіктердің өсуі мен дамуына әсер ететін заттардың әрекетін талдау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
3-тоқсан
Тоқсанда 5 бөлім, ал БЖБ тоқсанына ең көбі 3 рет өткізіледі — көрші бөлімдер біріктірілді (12‑тармақ).
БЖБ 1. Қозғалыс; Молекулалық биология; Жасушалық цикл
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Қозғалыс | 9.1.6.1 | қол бұлшық еттерінің максимальды жұмыс күшін және күшке төзімділігін зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 9.1.6.2 | бұлшық еттің жиырылужиілігіне бұлшықет жұмысының тәуелділігін зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| Молекулалық биология | 9.4.1.2 | дезоксирибонуклеин қышқылы молекуласының қос шиыршықты құрылымын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.4.1.3 | дезоксирибонуклеин қышқылының құрылымдық қағидалары негізінде үлгілеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| Жасушалық цикл | 9.2.2.1 | жасушалық айналымның интерфаза кезеңіндегі жүретін үдерістерді түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.2.2.2 | митоздың кезеңдерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.2.2.3 | мейоз кезеңдерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.2.2.4 | митоз бен мейоз үдерісін салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
БЖБ 2. Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары | 9.2.4.1 | генетиканың дамуымен қалыптасуындағы Мендель зерттеулерінің рөлін бағалау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 9.2.4.2 | моногибридті будандастырудың цитологиялық негіздерін тұжырымдау және моногибридті будандастыруға есептер шығару тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 9.2.4.3 | дигибридті будандастырудың цитологиялық негіздерін негіздерін дәлелдеу және есептер шығару | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 9.2.4.4 | толық және толымсыз доминаттылықты салыстыру: | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.2.4.5 | талдаушы шағылыстырудың маңыздылығын бағалау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 9.2.4.6 | жынысты анықтау теориясын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.2.4.7 | жынысты анықтау кезінде хромосомалардың рөлін түсіндіретін сызба жасау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.2.4.8 | адамның қан тобының тұқымқуалауын және қан топтарын анықтау механизмін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.2.4.9 | адам генетика-сын зерттеудің негізгі әдістерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.2.4.10 | шежіре сызбасын құру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.2.4.11 | мәдени өсімдіктердің өнімділігін арттыру үшін заманауи ауылшаруашылық технологиялардың қолданылуын зерттеу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
БЖБ 3. Микробиология және биотехнология
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Микробиология және биотехнология | 9.4.3.1 | инсулин өндіру мысалында биотехнологиялық үдерістің жалпы сызбасын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.4.3.2 | биотехнологияда өндірілетін өнімдерге мысал келтіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
3-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Қозғалыс | 9.1.6.1 | қол бұлшық еттерінің максимальды жұмыс күшін және күшке төзімділігін зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 9.1.6.2 | бұлшық еттің жиырылужиілігіне бұлшықет жұмысының тәуелділігін зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| Молекулалық биология | 9.4.1.2 | дезоксирибонуклеин қышқылы молекуласының қос шиыршықты құрылымын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.4.1.3 | дезоксирибонуклеин қышқылының құрылымдық қағидалары негізінде үлгілеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| Жасушалық цикл | 9.2.2.1 | жасушалық айналымның интерфаза кезеңіндегі жүретін үдерістерді түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.2.2.2 | митоздың кезеңдерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.2.2.3 | мейоз кезеңдерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.2.2.4 | митоз бен мейоз үдерісін салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары | 9.2.4.1 | генетиканың дамуымен қалыптасуындағы Мендель зерттеулерінің рөлін бағалау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 9.2.4.2 | моногибридті будандастырудың цитологиялық негіздерін тұжырымдау және моногибридті будандастыруға есептер шығару | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 9.2.4.3 | дигибридті будандастырудың цитологиялық негіздерін негіздерін дәлелдеу және есептер шығару | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 9.2.4.4 | толық және толымсыз доминаттылықты салыстыру: | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.2.4.5 | талдаушы шағылыстырудың маңыздылығын бағалау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 9.2.4.6 | жынысты анықтау теориясын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.2.4.7 | жынысты анықтау кезінде хромосомалардың рөлін түсіндіретін сызба жасау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.2.4.8 | адамның қан тобының тұқымқуалауын және қан топтарын анықтау механизмін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.2.4.9 | адам генетика-сын зерттеудің негізгі әдістерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.2.4.10 | шежіре сызбасын құру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.2.4.11 | мәдени өсімдіктердің өнімділігін арттыру үшін заманауи ауылшаруашылық технологиялардың қолданылуын зерттеу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| Микробиология және биотехнология | 9.4.3.1 | инсулин өндіру мысалында биотехнологиялық үдерістің жалпы сызбасын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.4.3.2 | биотехнологияда өндірілетін өнімдерге мысал келтіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
4-тоқсан
Тоқсанда 3 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Көбею
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Көбею | 9.2.1.1 | адамның жыныс жүйесінің құрылысын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.2.1.2 | жыныстық жетілу кезеңіндегі екінші реттік жыныстық белгілердің дамуын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.2.1.3 | менструалдық цикл мен экстроген және прогестеронның маңызын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.2.1.4 | контрацепцияның түрлерін және жыныстық жолмен таралатын аурулардың салдары мен алдын алу шараларын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. Өсу және даму
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–9 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Өсу және даму | 9.2.3.1 | ұрықтың дамуындағы плацентаның маңызын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.2.3.2 | ұрық пен эмбрионның дамуын салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.2.3.3 | адам ұрығының дамуына шылым шегу, алкоголь мен басқа есірткілер әсерінің салдарын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 3. Эволюциялық даму
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Эволюциялық даму | 9.2.5.7 | Жердегі тіршіліктің дамуының негізгі кезеңдерін оқып білу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 9.2.5.1 | К. Линней мен Ж.Б. Ламарк еңбектері-нің негізгі қағидаларын оқып зерттеу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.2.5.2 | эволюциялық ілімнің қалыптасуындағы Ч. Дарвин еңбектері-нің рөлін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.2.5.3 | эволюцияның қозғаушы күштерін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.2.5.4 | ағзалардың бейімделушілігіндегі табиғи сұрыпталудың рөлін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.2.5.5 | түрдің құрылымы мен критерийлерін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.2.5.6 | түр түзілу үдерісін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
4-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Көбею | 9.2.1.1 | адамның жыныс жүйесінің құрылысын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.2.1.2 | жыныстық жетілу кезеңіндегі екінші реттік жыныстық белгілердің дамуын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.2.1.3 | менструалдық цикл мен экстроген және прогестеронның маңызын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.2.1.4 | контрацепцияның түрлерін және жыныстық жолмен таралатын аурулардың салдары мен алдын алу шараларын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Өсу және даму | 9.2.3.1 | ұрықтың дамуындағы плацентаның маңызын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.2.3.2 | ұрық пен эмбрионның дамуын салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.2.3.3 | адам ұрығының дамуына шылым шегу, алкоголь мен басқа есірткілер әсерінің салдарын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Эволюциялық даму | 9.2.5.7 | Жердегі тіршіліктің дамуының негізгі кезеңдерін оқып білу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 9.2.5.1 | К. Линней мен Ж.Б. Ламарк еңбектері-нің негізгі қағидаларын оқып зерттеу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.2.5.2 | эволюциялық ілімнің қалыптасуындағы Ч. Дарвин еңбектері-нің рөлін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.2.5.3 | эволюцияның қозғаушы күштерін сипаттау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.2.5.4 | ағзалардың бейімделушілігіндегі табиғи сұрыпталудың рөлін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 9.2.5.5 | түрдің құрылымы мен критерийлерін сипаттау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 9.2.5.6 | түр түзілу үдерісін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
Ойлау дағдыларының деңгейлері және тапсырма түрлері
| Деңгей | Мақсаттардағы етістіктер | Ұсынылатын тапсырма түрлері |
|---|---|---|
| Білу және түсіну | білу, түсіну, атау, тану, сипаттау |
КДЖ — бірнеше жауаптың ішінен таңдау ҚЖ — қысқа жауап |
| Қолдану | қолдану, шешу, есептеу, табу, салу |
ҚЖ — қысқа жауап ТЖ — толық жауап |
| Жоғары деңгей дағдылары | талдау, бағалау, негіздеу, зерттеу | ТЖ — толық жауап |
БЖБ мен ТЖБ туралы оқу
Басқа сыныптар
- Биология, 7-сынып
- Биология, 8-сынып
- Биология, 9-сынып
- Биология, 10-сынып
- Биология, 11-сынып
Осы спецификация бойынша БЖБ немесе ТЖБ құрастырыңыз
Telly генераторы таңдалған оқу мақсаттарына тапсырмалар, дескрипторлар және қажетті ең жоғары баллға балл қою кестесін жинайды.