БЖБ мен ТЖБ спецификациялары
Биология, 8‑сынып: БЖБ мен ТЖБ спецификациясы, 2026–2027
Тоқсандар бойынша: әр БЖБ қандай бөлімдер мен мақсаттарды тексереді, ұсынылатын ең жоғары балл және тапсырма түрлері, ТЖБ-ға арналған барлық мақсаттар.
Бағалау қағидалары не дейді
- БЖБ — 7 балдан 20 балға дейін, жұмыстың нысаны мен уақытын мұғалім өзі айқындайды (9‑тармақ).
- Тоқсанда БЖБ үш реттен артық өткізілмейді; төрт және одан көп бөлім болса, тақырыптар мен мақсаттар саны ескеріліп, бөлімдер біріктіріледі (12‑тармақ).
- Аптасына 1 сағат болса, тоқсанда БЖБ екі реттен артық өткізілмейді, бөлімдер біріктіріледі; баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
- ТЖБ тоқсанның соңғы оқу күнінде өткізілмейді, бір пән бойынша БЖБ мен ТЖБ бір күнде өткізілмейді (13‑тармақ).
- ТЖБ тапсырмалары, олардың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
- Тоқсандық баға — формативтік бағалаудың 25 %, БЖБ-ның 25 % және ТЖБ-ның 50 % (28‑тармақ).
Үлгілік қағидалар, № 125 бұйрық, 16.09.2026 жылғы № 257‑НҚ бұйрықтың редакциясында.
Мұндағы біздің ұсынысымыз
- Қандай бөлімдерді біріктіру керегі. Тоқсанда бөлім қағидалар рұқсат еткеннен көп болса, көрші бөлімдер жұмыстардағы мақсаттар саны шамамен тең болатындай біріктірілді.
- БЖБ-да қандай мақсаттарды тексеру керегі. «Тексеруге ұсынамыз» белгісі 2–4 мақсатта тұр: алдымен әр тақырыптан қолдану мен жоғары деңгей дағдыларына арналған мақсаттар, олар жетпесе — білу және түсіну мақсаттары. Бөлімнің қалған мақсаттары формативті бағаланады.
- БЖБ-ның ұсынылатын ең жоғары балы — 7–12 балл: тексерілетін 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл, қағидалардағы 7–20 аралығында.
- Ойлау дағдыларының деңгейі — мақсаттың етістігі бойынша: «білу», «түсіну», «атау» — білу және түсіну; «шешу», «қолдану», «есептеу» — қолдану; «талдау», «бағалау», «негіздеу» — жоғары деңгей дағдылары.
- Тапсырма түрі — деңгейге қарай. Мақсаттарды, тапсырмалар мен балдарды түпкілікті мұғалім таңдайды.
1-тоқсан
Тоқсанда 4 бөлім, ал БЖБ тоқсанына ең көбі 3 рет өткізіледі — көрші бөлімдер біріктірілді (12‑тармақ).
БЖБ 1. Жасушалық биология; Молекулалық биология
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Жасушалық биология | 8.4.2.2 | прокариот және эукариот жасушаларының құрылысын салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 8.4.2.1 | өсімдік және жануар ұлпаларын жіктеу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Молекулалық биология | 8.4.1.1 | биологиялық мысалдарды пайдаланып полимерлер мен мономерлер арасындағы айырмашылықты сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.4.1.2 | көмірсулар мен липидтердің биологиялық қызметтерін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.4.1.3 | нәруыздардың қасиеттері мен биологиялық қызметтерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. Тірі ағзалардың көп түрлілігі
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Тірі ағзалардың көп түрлілігі | 8.1.1.1 | балдырлар мүктәрізділер, қырықжапырақ тәріздестер, ашықтұқымдылар және жабықтұқымдылар мысалында өсімдіктердің ерекшеліктерін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.1.1.2 | саңырауқұлақтардың ерекшелік белгілерін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.1.3 | даражарнақты және қосжарнақты өсімдіктер кластарын негізгі белгілеріне қарай ажырату тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.1.4 | буынаяқтылар мен хордалы жануарлар кластарын ерекше белгілері бойынша тану тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 3. Қоректену
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Қоректену | 8.1.2.1 | омыртқасыз-дар, күйіс қайыратын жануарлар мен адамның ас қорыту жүйесінің құрылысын салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 8.1.2.2 | әртүрлі типті тістердің құрылысы мен қызметтері арасындағы байланысын және тісті күту ережелерін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.2.3 | адамның ас қорыту жүйесінің құрылысы мен қызметтері арасындағы өзара байланысты түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.2.4 | ас қорыту жолы ауруларының себептерін және астан улану белгілерін анықтау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.2.5 | адам ағзасындағы дәрумендер-дің маңыздылығын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.2.6 | құрамында дәрумендердің маңызды мөлшері бар азық-түліктер тізімін жасау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.2.7 | азық- түлік құрамындағы С дәруменін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
1-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Жасушалық биология | 8.4.2.2 | прокариот және эукариот жасушаларының құрылысын салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 8.4.2.1 | өсімдік және жануар ұлпаларын жіктеу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Молекулалық биология | 8.4.1.1 | биологиялық мысалдарды пайдаланып полимерлер мен мономерлер арасындағы айырмашылықты сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.4.1.2 | көмірсулар мен липидтердің биологиялық қызметтерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.4.1.3 | нәруыздардың қасиеттері мен биологиялық қызметтерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Тірі ағзалардың көп түрлілігі | 8.1.1.1 | балдырлар мүктәрізділер, қырықжапырақ тәріздестер, ашықтұқымдылар және жабықтұқымдылар мысалында өсімдіктердің ерекшеліктерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.1.1.2 | саңырауқұлақтардың ерекшелік белгілерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.1.3 | даражарнақты және қосжарнақты өсімдіктер кластарын негізгі белгілеріне қарай ажырату | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.1.4 | буынаяқтылар мен хордалы жануарлар кластарын ерекше белгілері бойынша тану | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Қоректену | 8.1.2.1 | омыртқасыз-дар, күйіс қайыратын жануарлар мен адамның ас қорыту жүйесінің құрылысын салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 8.1.2.2 | әртүрлі типті тістердің құрылысы мен қызметтері арасындағы байланысын және тісті күту ережелерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.2.3 | адамның ас қорыту жүйесінің құрылысы мен қызметтері арасындағы өзара байланысты түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.2.4 | ас қорыту жолы ауруларының себептерін және астан улану белгілерін анықтау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.2.5 | адам ағзасындағы дәрумендер-дің маңыздылығын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.2.6 | құрамында дәрумендердің маңызды мөлшері бар азық-түліктер тізімін жасау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.2.7 | азық- түлік құрамындағы С дәруменін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
2-тоқсан
Тоқсанда 2 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Заттардың тасымалдануы
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Заттардың тасымалдануы | 8.1.3.5 | лимфа жүйелерін және қан, ұлпалық сұйықтық пен лимфа арасындағы өзара байланысты сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.1.3.1 | қан құрамы мен қызметін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.3.2 | дайын микропрепараттар арқылы әртүрлі ағзалардың қан жасушаларының құрылыс ерекшеліктерін зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.3.3 | лейкоциттердің түрлі типтерінің қызметтерін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.4 | гуморальдық және жасушалық иммунитетті салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.4.3.1 | қарапайым-дылар, бактериялар, саңырауқұлақтар, вирустармен туындайтын аурулардың ерекшеліктері мен алдын алу шараларын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.3.6 | аурулардың алдын алуындағы вакцинацияның ролін бағалау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.3.7 | агглютинация және резус-конфликт механизмдерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.3.8 | жануарлардың жүрегінің құрылысы мен қантамыр жүйелерінің маңызын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.3.9 | қантамыр қабырғасының құрылысы мен олардың қызметі арасындағы байланысты орнату тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.10 | ануарлардың қантамырлар жүйесінің түрлерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.3.11 | дене жаттығуларының жүрек жұмысына әсерін зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.3.12 | қантамыр жүйесі мүшелерінің ауруларының себептері мен ауру белгілерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. Тыныс алу
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–9 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Тыныс алу | 8.1.4.1 | өкпе менұлпадағы газ алмасу механизмдерін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.1.4.2 | тыныс алу және тыныс шығару механизмін түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.4.3 | өкпенің тіршілік сыйымдылығын анықтау және қалыпты жағдайдағы және дененің физикалық жүктемесі кезіндегі тыныс алудың минуттық көлемін анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
2-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Заттардың тасымалдануы | 8.1.3.5 | лимфа жүйелерін және қан, ұлпалық сұйықтық пен лимфа арасындағы өзара байланысты сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.1.3.1 | қан құрамы мен қызметін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.3.2 | дайын микропрепараттар арқылы әртүрлі ағзалардың қан жасушаларының құрылыс ерекшеліктерін зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.3.3 | лейкоциттердің түрлі типтерінің қызметтерін сипаттау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.4 | гуморальдық және жасушалық иммунитетті салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.4.3.1 | қарапайым-дылар, бактериялар, саңырауқұлақтар, вирустармен туындайтын аурулардың ерекшеліктері мен алдын алу шараларын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.3.6 | аурулардың алдын алуындағы вакцинацияның ролін бағалау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.3.7 | агглютинация және резус-конфликт механизмдерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.3.8 | жануарлардың жүрегінің құрылысы мен қантамыр жүйелерінің маңызын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.3.9 | қантамыр қабырғасының құрылысы мен олардың қызметі арасындағы байланысты орнату | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.3.10 | ануарлардың қантамырлар жүйесінің түрлерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.3.11 | дене жаттығуларының жүрек жұмысына әсерін зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.3.12 | қантамыр жүйесі мүшелерінің ауруларының себептері мен ауру белгілерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Тыныс алу | 8.1.4.1 | өкпе менұлпадағы газ алмасу механизмдерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.1.4.2 | тыныс алу және тыныс шығару механизмін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.4.3 | өкпенің тіршілік сыйымдылығын анықтау және қалыпты жағдайдағы және дененің физикалық жүктемесі кезіндегі тыныс алудың минуттық көлемін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
3-тоқсан
Тоқсанда 3 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Бөліп шығару
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Бөліп шығару | 8.1.5.1 | адамның зәр шығару жүйесі мүшелерінің құрылысы мен қызметтерін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.1.5.2 | бүйректің құрылымдық бөліктерін танып білу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.5.3 | терінің құрылысы мен оның бөліп шығарудағы маңызын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.5.4 | тері ауруларын және оның алдын алу шараларын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. Қозғалыс. Биофизика
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Қозғалыс. Биофизика | 8.1.6.1 | тірек-қимыл жүйесінің қызметтерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.1.6.2 | сүйектің химиялық құрамын, макро және микроскопиялық құрылысын зерттеу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.6.3 | сүйектердің байланыс түрлерін салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.6.4 | буынның әр түрлі типтерінің құрылысы мен олардың қызметтері арасындағы байланысты орнату | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.6.5 | бұлшық ет ұлпасының қызметтері түрлері мен олардың қызметтерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.6.6 | адам бұлшық еттерінің құрылысы мен бұлшықет топтарын оқып тану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.6.7 | гиподинамия салдарын атау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.6.8 | сымбаттың бұзылуы және жалпақ жалпақтабандылықтың пайда болу себептерін анықтау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.4.4.1 | тік жүруге байланысты адам қозғалуының биомеханикалық ерекшеліктерін зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
БЖБ 3. Координация және реттелу
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Координация және реттелу | 8.1.7.1 | көруді қабылдау ерекшеліктерін зерттеу және көру гигиенасы ережелерін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 8.1.7.2 | дыбысты қабылдау ерекшеліктерін зертеу және есту мүшелерінің гигиенасы ережелерін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.7.3 | көру және есту рецепторлары-ның құрылымы мен қызметін сәйкестендіру тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.7.4 | эндокикринді, экзокринді және аралас бездердің орналасқан жерлерін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.7.5 | бездердің негізгі қызметтерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.7.6 | эндокриндік бездер қызметінің бұзылуынан туындаған ауруларды атау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.7.7 | терінің сезімталдығын зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.7.8 | жылықанды жануарлардың дене температураны сақтаудағы терінің ролін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
3-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Бөліп шығару | 8.1.5.1 | адамның зәр шығару жүйесі мүшелерінің құрылысы мен қызметтерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.1.5.2 | бүйректің құрылымдық бөліктерін танып білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.5.3 | терінің құрылысы мен оның бөліп шығарудағы маңызын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.5.4 | тері ауруларын және оның алдын алу шараларын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Қозғалыс. Биофизика | 8.1.6.1 | тірек-қимыл жүйесінің қызметтерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.1.6.2 | сүйектің химиялық құрамын, макро және микроскопиялық құрылысын зерттеу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.6.3 | сүйектердің байланыс түрлерін салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.6.4 | буынның әр түрлі типтерінің құрылысы мен олардың қызметтері арасындағы байланысты орнату | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.6.5 | бұлшық ет ұлпасының қызметтері түрлері мен олардың қызметтерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.6.6 | адам бұлшық еттерінің құрылысы мен бұлшықет топтарын оқып тану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.6.7 | гиподинамия салдарын атау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.6.8 | сымбаттың бұзылуы және жалпақ жалпақтабандылықтың пайда болу себептерін анықтау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.4.4.1 | тік жүруге байланысты адам қозғалуының биомеханикалық ерекшеліктерін зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| Координация және реттелу | 8.1.7.1 | көруді қабылдау ерекшеліктерін зерттеу және көру гигиенасы ережелерін сипаттау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 8.1.7.2 | дыбысты қабылдау ерекшеліктерін зертеу және есту мүшелерінің гигиенасы ережелерін сипаттау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.7.3 | көру және есту рецепторлары-ның құрылымы мен қызметін сәйкестендіру | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.7.4 | эндокикринді, экзокринді және аралас бездердің орналасқан жерлерін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.7.5 | бездердің негізгі қызметтерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.1.7.6 | эндокриндік бездер қызметінің бұзылуынан туындаған ауруларды атау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.1.7.7 | терінің сезімталдығын зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.1.7.8 | жылықанды жануарлардың дене температураны сақтаудағы терінің ролін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
4-тоқсан
Тоқсанда 5 бөлім, ал БЖБ тоқсанына ең көбі 3 рет өткізіледі — көрші бөлімдер біріктірілді (12‑тармақ).
БЖБ 1. Көбею; Өсу және даму
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Көбею | 8.2.2.1 | тірі ағзалардың өсуі мен дамуы үшін митоз бен мейоздың маңызын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.2.1.1 | жануарлардың көбею тәсілдерін салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.2.1.2 | мүктер мен қырықжапырақтардың мысалында жынысты және жыныссыз ұрпақтарының ерекшеліктерін түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.2.1.3 | ашық тұқымды және жабық тұқымды өсімдіктердің тіршілік циклінің ерекшеліктерін түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Өсу және даму | 8.2.3.1 | эмбрионалдық даму кезеңдерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.2.3.2 | әр түрлі ұрық жапырақшаларынан қалыптасқан мүшелер мен ұлпалар дифференциасын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары | 8.2.4.1 | тұқым қуалаушылық пен өзгергіштіктің эволюциядағы ролін дәйектеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 8.2.4.2 | ағзалар селекциясы үшін қолдан сұрыптаудың маңызын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.2.4.3 | мәдени өсімдіктер мен үй жануарларының шығу тегінің орталықтарын оқып білу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.2.4.4 | маңызды мәдени өсімдіктер іріктемелері мен үй жануарлары қолтұқымын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 3. Биосфера, экожүйе, популяция; Адам қызметінің қоршаған ортаға әсері
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Биосфера, экожүйе, популяция | 8.3.1.1 | экожүйелер-дің жалпы құрылымы-ның сызбасын жасау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 8.3.1.2 | су және құрлық экожүйелерін салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.3.1.3 | популяция-ның негізгі қасиеттерін және құрылымдық ерекшеліктерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.3.1.4 | ағзалардың түрлі тірі қалу тәсілдерін зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.3.1.5 | жыртқыш-құрбан қарым-қатынасы мысалында популяция санының өзгеру себептерін орнату | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.3.1.6 | тірі ағзалар-дың өзара қарым-қатынас түрлерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.3.1.7 | тірі ағзалар-дың қоршаған ортаның өзгермелі жағдайларына бейімделу механизмдерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Адам қызметінің қоршаған ортаға әсері | 8.3.2.1 | биологиялық әртүрлілікті сақтаудың және қолдауды қажеттіктің себептерін негіздеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 8.3.2.2 | Дүниежүзілік Тұқым қорының маңызын бағалау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.3.2.3 | Қазақстан аумағындағы экологиялық проблемалардың туындау себептері мен оларды шешу жолдарын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
4-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Көбею | 8.2.2.1 | тірі ағзалардың өсуі мен дамуы үшін митоз бен мейоздың маңызын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.2.1.1 | жануарлардың көбею тәсілдерін салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.2.1.2 | мүктер мен қырықжапырақтардың мысалында жынысты және жыныссыз ұрпақтарының ерекшеліктерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.2.1.3 | ашық тұқымды және жабық тұқымды өсімдіктердің тіршілік циклінің ерекшеліктерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Өсу және даму | 8.2.3.1 | эмбрионалдық даму кезеңдерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 8.2.3.2 | әр түрлі ұрық жапырақшаларынан қалыптасқан мүшелер мен ұлпалар дифференциасын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары | 8.2.4.1 | тұқым қуалаушылық пен өзгергіштіктің эволюциядағы ролін дәйектеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 8.2.4.2 | ағзалар селекциясы үшін қолдан сұрыптаудың маңызын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.2.4.3 | мәдени өсімдіктер мен үй жануарларының шығу тегінің орталықтарын оқып білу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.2.4.4 | маңызды мәдени өсімдіктер іріктемелері мен үй жануарлары қолтұқымын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Биосфера, экожүйе, популяция | 8.3.1.1 | экожүйелер-дің жалпы құрылымы-ның сызбасын жасау | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 8.3.1.2 | су және құрлық экожүйелерін салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.3.1.3 | популяция-ның негізгі қасиеттерін және құрылымдық ерекшеліктерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.3.1.4 | ағзалардың түрлі тірі қалу тәсілдерін зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.3.1.5 | жыртқыш-құрбан қарым-қатынасы мысалында популяция санының өзгеру себептерін орнату | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 8.3.1.6 | тірі ағзалар-дың өзара қарым-қатынас түрлерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 8.3.1.7 | тірі ағзалар-дың қоршаған ортаның өзгермелі жағдайларына бейімделу механизмдерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Адам қызметінің қоршаған ортаға әсері | 8.3.2.1 | биологиялық әртүрлілікті сақтаудың және қолдауды қажеттіктің себептерін негіздеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 8.3.2.2 | Дүниежүзілік Тұқым қорының маңызын бағалау | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 8.3.2.3 | Қазақстан аумағындағы экологиялық проблемалардың туындау себептері мен оларды шешу жолдарын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
Ойлау дағдыларының деңгейлері және тапсырма түрлері
| Деңгей | Мақсаттардағы етістіктер | Ұсынылатын тапсырма түрлері |
|---|---|---|
| Білу және түсіну | білу, түсіну, атау, тану, сипаттау |
КДЖ — бірнеше жауаптың ішінен таңдау ҚЖ — қысқа жауап |
| Қолдану | қолдану, шешу, есептеу, табу, салу |
ҚЖ — қысқа жауап ТЖ — толық жауап |
| Жоғары деңгей дағдылары | талдау, бағалау, негіздеу, зерттеу | ТЖ — толық жауап |
БЖБ мен ТЖБ туралы оқу
Басқа сыныптар
- Биология, 7-сынып
- Биология, 8-сынып
- Биология, 9-сынып
- Биология, 10-сынып
- Биология, 11-сынып
Осы спецификация бойынша БЖБ немесе ТЖБ құрастырыңыз
Telly генераторы таңдалған оқу мақсаттарына тапсырмалар, дескрипторлар және қажетті ең жоғары баллға балл қою кестесін жинайды.