Биология, 7‑сынып: БЖБ мен ТЖБ спецификациясы, 2026–2027
Тоқсандар бойынша: әр БЖБ қандай бөлімдер мен мақсаттарды тексереді, ұсынылатын ең жоғары балл және тапсырма түрлері, ТЖБ-ға арналған барлық мақсаттар.
Бағалау қағидалары не дейді
- БЖБ — 7 балдан 20 балға дейін, жұмыстың нысаны мен уақытын мұғалім өзі айқындайды (9‑тармақ).
- Тоқсанда БЖБ үш реттен артық өткізілмейді; төрт және одан көп бөлім болса, тақырыптар мен мақсаттар саны ескеріліп, бөлімдер біріктіріледі (12‑тармақ).
- Аптасына 1 сағат болса, тоқсанда БЖБ екі реттен артық өткізілмейді, бөлімдер біріктіріледі; баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
- ТЖБ тоқсанның соңғы оқу күнінде өткізілмейді, бір пән бойынша БЖБ мен ТЖБ бір күнде өткізілмейді (13‑тармақ).
- ТЖБ тапсырмалары, олардың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
- Тоқсандық баға — формативтік бағалаудың 25 %, БЖБ-ның 25 % және ТЖБ-ның 50 % (28‑тармақ).
Үлгілік қағидалар, № 125 бұйрық, 16.09.2026 жылғы № 257‑НҚ бұйрықтың редакциясында.
Мұндағы біздің ұсынысымыз
- Қандай бөлімдерді біріктіру керегі. Тоқсанда бөлім қағидалар рұқсат еткеннен көп болса, көрші бөлімдер жұмыстардағы мақсаттар саны шамамен тең болатындай біріктірілді.
- БЖБ-да қандай мақсаттарды тексеру керегі. «Тексеруге ұсынамыз» белгісі 2–4 мақсатта тұр: алдымен әр тақырыптан қолдану мен жоғары деңгей дағдыларына арналған мақсаттар, олар жетпесе — білу және түсіну мақсаттары. Бөлімнің қалған мақсаттары формативті бағаланады.
- БЖБ-ның ұсынылатын ең жоғары балы — 7–12 балл: тексерілетін 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл, қағидалардағы 7–20 аралығында.
- Ойлау дағдыларының деңгейі — мақсаттың етістігі бойынша: «білу», «түсіну», «атау» — білу және түсіну; «шешу», «қолдану», «есептеу» — қолдану; «талдау», «бағалау», «негіздеу» — жоғары деңгей дағдылары.
- Тапсырма түрі — деңгейге қарай. Мақсаттарды, тапсырмалар мен балдарды түпкілікті мұғалім таңдайды.
1-тоқсан
Тоқсанда 3 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Экожүйелер
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Экожүйелер | 7.3.1.1 | жергілікті жер экожүйесі қоршаған орта факторларының тірі ағзаларының тіршілік әрекеті мен таралуына әсерін зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 7.3.1.2 | табиғи қоректік тізбектерді салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 7.3.1.3 | қоректік тізбекті және қоректік торларды құру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 7.3.1.4 | экологиялық сукцессия үдерісін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.3.2.1 | адам мен экожүйе арасындағы қарым-қатынастарды сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.3.2.2 | экожүйеге жағымсыз әсер ететін адам тіршілігінің шаруашылық салаларынан мысалдар келтіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.3.2.3 | Қазақстан Республикасының ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың өсімдіктері мен жануарларын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.3.2.4 | Қазақстан Республикасының Қызыл кітабына енгізілген жергілікті өңірдің жануарлары мен өсімдіктеріне мысал келтіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. Тірі ағзаларды жүйелеу
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Тірі ағзаларды жүйелеу | 7.1.1.1 | жүйелеудің маңызын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.1.1.2 | жүйеленуде тірі ағзалардың орынын анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.1.3 | омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың құрылысының айырмашылық белгілерін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.1.4 | жекелеген ағзаларға қарапайым дихотомиялық кілттерді қолдану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
БЖБ 3. Жасушалық биология Су және органикалық заттар
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Жасушалық биология Су және органикалық заттар | 7.4.2.1 | жасуша, ұлпа, мүше, мүшелер жүйесі ұғымын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.4.2.2 | жануарлар және өсімдіктер жасушаларын ажырату | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.4.1.1 | судың қасиеті мен тірі ағзалар тіршілігі үшін маңызын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.4.1.2 | тірі ағзалар тіршілік әрекеті үшін микро-және макроэлементтердің ролін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.4.1.3 | азық-түліктер құрамындағы нәруыз, май, көмірсулардың бар болуын дәлелдеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 7.1.1.4 | жекелеген ағзаларға қарапайым дихотомиялық кілттерді қолдану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
1-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Экожүйелер | 7.3.1.1 | жергілікті жер экожүйесі қоршаған орта факторларының тірі ағзаларының тіршілік әрекеті мен таралуына әсерін зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 7.3.1.2 | табиғи қоректік тізбектерді салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 7.3.1.3 | қоректік тізбекті және қоректік торларды құру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 7.3.1.4 | экологиялық сукцессия үдерісін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.3.2.1 | адам мен экожүйе арасындағы қарым-қатынастарды сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.3.2.2 | экожүйеге жағымсыз әсер ететін адам тіршілігінің шаруашылық салаларынан мысалдар келтіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.3.2.3 | Қазақстан Республикасының ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың өсімдіктері мен жануарларын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.3.2.4 | Қазақстан Республикасының Қызыл кітабына енгізілген жергілікті өңірдің жануарлары мен өсімдіктеріне мысал келтіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Тірі ағзаларды жүйелеу | 7.1.1.1 | жүйелеудің маңызын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.1.1.2 | жүйеленуде тірі ағзалардың орынын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.1.3 | омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың құрылысының айырмашылық белгілерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.1.4 | жекелеген ағзаларға қарапайым дихотомиялық кілттерді қолдану | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| Жасушалық биология Су және органикалық заттар | 7.4.2.1 | жасуша, ұлпа, мүше, мүшелер жүйесі ұғымын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.4.2.2 | жануарлар және өсімдіктер жасушаларын ажырату | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.4.1.1 | судың қасиеті мен тірі ағзалар тіршілігі үшін маңызын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.4.1.2 | тірі ағзалар тіршілік әрекеті үшін микро-және макроэлементтердің ролін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.4.1.3 | азық-түліктер құрамындағы нәруыз, май, көмірсулардың бар болуын дәлелдеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
2-тоқсан
Тоқсанда 3 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Заттардың тасымалдануы
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Заттардың тасымалдануы | 7.1.3.1 | тірі ағзалардағы қоректік заттардың тасымалының маңызын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.1.3.2 | өсімдіктерде заттардың тасымалына қатысатын мүшелерді танып білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.3.3 | сабақ пен тамырдың ішкі құрылысын зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 7.1.3.4 | сабақ және тамырдың құрылысы мен қызметтерінің өзара байланысын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.3.5 | ксилема мен флоэма элементтерінің құрылысын салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 7.1.3.6 | жануарларда заттар тасымалына қатысатын мүшелерді танып білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. Тірі ағзалардың қоректенуі
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Тірі ағзалардың қоректенуі | 7.1.2.1 | жапырақтың ішкі құрылысын сипаттау және құрылысы мен оның қызметі арасындағы өзара байланысты түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.1.2.2 | фотосинтез үдерісі үшін қажетті жағдайларды зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
БЖБ 3. Тыныс алу
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Тыныс алу | 7.1.4.1 | тірі ағзалар үшін тыныс алудың маңызын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.1.4.2 | анаэробты және аэробты тыныс алу типтерін ажырату | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.4.3 | өсімдіктердің тыныс алу үдерісін зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 7.1.4.4 | омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың тыныс алу мүшелерін салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 7.1.4.5 | адамның тыныс алу мүшелері құрылысының ерекшеліктерін танып білу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 7.1.4.6 | тыныс алу мүшелерінің ауыруларының себептері мен олардың алдын алу жолдарын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
2-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Заттардың тасымалдануы | 7.1.3.1 | тірі ағзалардағы қоректік заттардың тасымалының маңызын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.1.3.2 | өсімдіктерде заттардың тасымалына қатысатын мүшелерді танып білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.3.3 | сабақ пен тамырдың ішкі құрылысын зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 7.1.3.4 | сабақ және тамырдың құрылысы мен қызметтерінің өзара байланысын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.3.5 | ксилема мен флоэма элементтерінің құрылысын салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 7.1.3.6 | жануарларда заттар тасымалына қатысатын мүшелерді танып білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Тірі ағзалардың қоректенуі | 7.1.2.1 | жапырақтың ішкі құрылысын сипаттау және құрылысы мен оның қызметі арасындағы өзара байланысты түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.1.2.2 | фотосинтез үдерісі үшін қажетті жағдайларды зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| Тыныс алу | 7.1.4.1 | тірі ағзалар үшін тыныс алудың маңызын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.1.4.2 | анаэробты және аэробты тыныс алу типтерін ажырату | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.4.3 | өсімдіктердің тыныс алу үдерісін зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 7.1.4.4 | омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың тыныс алу мүшелерін салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 7.1.4.5 | адамның тыныс алу мүшелері құрылысының ерекшеліктерін танып білу | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 7.1.4.6 | тыныс алу мүшелерінің ауыруларының себептері мен олардың алдын алу жолдарын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
3-тоқсан
Тоқсанда 3 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Бөліп шығару
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–9 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Бөліп шығару | 7.1.5.1 | ағзалардың тіршілік әрекетіндегі бөліп шығарудың маңызын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.1.5.2 | өсімдіктердегі бөліп шығару ерекшеліктерін зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 7.1.5.3 | омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың бөліп шығару жүйелерінің құрылысын салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
БЖБ 2. Қозғалыс
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Қозғалыс | 7.1.6.1 | өсімдіктердің қозғалу себептерін түсіндіріп, қозғалыстың маңызын сипаттау (тропизмдер, таксистер) тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.1.6.2 | жарықтың өсімдіктердің өсуі мен дамуына әсерін түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.6.3 | өсімдіктердегі фотопериодизм ролін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.6.4 | омыртқалы және омыртқасыз жануарлардың қозғалыс мүшелерін салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
БЖБ 3. Координация және реттелу
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Координация және реттелу | 7.1.7.1 | жануарлардың жүйке жүйесінің типтерін салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 7.1.7.2 | жүйке жүйесінің қызметі мен құрылымдық компонентерін атау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.7.3 | жүйке жасушасының құрылымдық бөліктерін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.7.4 | орталық жүйке жүйесі бөлімдерінің құрылысы мен қызметін салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 7.1.7.5 | рефлекстік доғаны зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 7.1.7.6 | мінез-құлықтың рефлекторлық табиғатын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.7.7 | вегетативті жүйке жүйесінің қызметін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.7.8 | ағзаның тіршілік әрекетін қалпына келтіру және тынығуы үшін ұйқының маңызын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.7.9 | жақсы психикалық денсаулықты сақтаудың принциптерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.7.10 | жүйке жүйесінің қызметіне алкоголь, шылым және есірткілік заттардың әсерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
3-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Бөліп шығару | 7.1.5.1 | ағзалардың тіршілік әрекетіндегі бөліп шығарудың маңызын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.1.5.2 | өсімдіктердегі бөліп шығару ерекшеліктерін зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 7.1.5.3 | омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың бөліп шығару жүйелерінің құрылысын салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| Қозғалыс | 7.1.6.1 | өсімдіктердің қозғалу себептерін түсіндіріп, қозғалыстың маңызын сипаттау (тропизмдер, таксистер) | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.1.6.2 | жарықтың өсімдіктердің өсуі мен дамуына әсерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.6.3 | өсімдіктердегі фотопериодизм ролін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.6.4 | омыртқалы және омыртқасыз жануарлардың қозғалыс мүшелерін салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| Координация және реттелу | 7.1.7.1 | жануарлардың жүйке жүйесінің типтерін салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 7.1.7.2 | жүйке жүйесінің қызметі мен құрылымдық компонентерін атау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.7.3 | жүйке жасушасының құрылымдық бөліктерін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.7.4 | орталық жүйке жүйесі бөлімдерінің құрылысы мен қызметін салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 7.1.7.5 | рефлекстік доғаны зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 7.1.7.6 | мінез-құлықтың рефлекторлық табиғатын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.7.7 | вегетативті жүйке жүйесінің қызметін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.7.8 | ағзаның тіршілік әрекетін қалпына келтіру және тынығуы үшін ұйқының маңызын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.7.9 | жақсы психикалық денсаулықты сақтаудың принциптерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.1.7.10 | жүйке жүйесінің қызметіне алкоголь, шылым және есірткілік заттардың әсерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
4-тоқсан
Тоқсанда 3 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Тұқымқуалау мен өзгергіштік
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Тұқымқуалау мен өзгергіштік | 7.2.4.1 | адам ағзасындағы тұқым қуалайтын және тұқым қуаламайтын белгілерді зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 7.2.4.2 | үздік және үздіксіз өзгергіштікті атау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.2.4.3 | белгілерді анықтаудағы гендердің рөлін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.2.4.4 | хромосомадағы генетикалық ақпарат ДНК-ның маңызын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.2.2.1 | әртүрлі ағзалар түрлеріндегі хромосомалардың санын салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 7.2.2.2 | сомалық және жыныс жасушаларындағы хромосомалар сандарын атау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. Көбею. Өсу және даму
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Көбею. Өсу және даму | 7.2.1.1 | өсімдіктердің жыныссыз және жынысты көбеюін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.2.1.2 | өсімдіктердің өсімді көбею тәсілдерін салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 7.2.1.3 | айқас тозаңдану мен өздігінен тозаңданудың салыстырмалы артықшылықтарын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.2.1.4 | гүлді өсімдіктердегі қосарлы ұрықтанудың маңызын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.2.3.1 | ағзадардың өсу мен даму үдерістерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.2.3.2 | өсімдіктердің ұзарып және жуандап өсу үдерісін зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 7.2.3.3 | өсімдіктер мен жануарлардың онтогенез кезеңдерін ажырату | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.2.3.4 | жануарлардың онтогенезіндегі тура және түрленіп даму типтерін салыстыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
БЖБ 3. Микробиология және биотехнология
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Микробиология және биотехнология | 7.4.3.1 | бактериялар формаларының әртүрлілігін сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.4.3.2 | ірімшік және йогурт өндірісін зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 7.4.3.3 | антибиотиктер, антисептиктер мен залалсыздандыру өнімдерінің қолданылуын сипаттау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.4.3.4 | вирустардың тіршіліктің жасушасыз формасы екендігін түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
4-тоқсан бойынша ТЖБ
Тоқсанның барлық мақсаттары бөлімдер бойынша. ТЖБ-ның ең жоғары балы мен уақытын қағидалар белгілемейді: жұмыстың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Тұқымқуалау мен өзгергіштік | 7.2.4.1 | адам ағзасындағы тұқым қуалайтын және тұқым қуаламайтын белгілерді зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 7.2.4.2 | үздік және үздіксіз өзгергіштікті атау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.2.4.3 | белгілерді анықтаудағы гендердің рөлін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.2.4.4 | хромосомадағы генетикалық ақпарат ДНК-ның маңызын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.2.2.1 | әртүрлі ағзалар түрлеріндегі хромосомалардың санын салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 7.2.2.2 | сомалық және жыныс жасушаларындағы хромосомалар сандарын атау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Көбею. Өсу және даму | 7.2.1.1 | өсімдіктердің жыныссыз және жынысты көбеюін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.2.1.2 | өсімдіктердің өсімді көбею тәсілдерін салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 7.2.1.3 | айқас тозаңдану мен өздігінен тозаңданудың салыстырмалы артықшылықтарын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.2.1.4 | гүлді өсімдіктердегі қосарлы ұрықтанудың маңызын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.2.3.1 | ағзадардың өсу мен даму үдерістерін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.2.3.2 | өсімдіктердің ұзарып және жуандап өсу үдерісін зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 7.2.3.3 | өсімдіктер мен жануарлардың онтогенез кезеңдерін ажырату | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.2.3.4 | жануарлардың онтогенезіндегі тура және түрленіп даму типтерін салыстыру | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| Микробиология және биотехнология | 7.4.3.1 | бактериялар формаларының әртүрлілігін сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 7.4.3.2 | ірімшік және йогурт өндірісін зерттеу | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 7.4.3.3 | антибиотиктер, антисептиктер мен залалсыздандыру өнімдерінің қолданылуын сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 7.4.3.4 | вирустардың тіршіліктің жасушасыз формасы екендігін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
Ойлау дағдыларының деңгейлері және тапсырма түрлері
| Деңгей | Мақсаттардағы етістіктер | Ұсынылатын тапсырма түрлері |
|---|---|---|
| Білу және түсіну | білу, түсіну, атау, тану, сипаттау |
КДЖ — бірнеше жауаптың ішінен таңдау ҚЖ — қысқа жауап |
| Қолдану | қолдану, шешу, есептеу, табу, салу |
ҚЖ — қысқа жауап ТЖ — толық жауап |
| Жоғары деңгей дағдылары | талдау, бағалау, негіздеу, зерттеу | ТЖ — толық жауап |
БЖБ мен ТЖБ туралы оқу
Басқа сыныптар
- Биология, 7-сынып
- Биология, 8-сынып
- Биология, 9-сынып
- Биология, 10-сынып
- Биология, 11-сынып
Осы спецификация бойынша БЖБ немесе ТЖБ құрастырыңыз
Telly генераторы таңдалған оқу мақсаттарына тапсырмалар, дескрипторлар және қажетті ең жоғары баллға балл қою кестесін жинайды.