Мазмұнға өту
ҚМЖ

ҚМЖ «Моногибридті және дигибридті будандастыру. Басымдылық заңы. Ажырау заңы» — Биология, 9‑сынып

«Моногибридті және дигибридті будандастыру. Басымдылық заңы. Ажырау заңы» тақырыбы бойынша қысқа мерзімді жоспар, Биология пәні, 9‑сынып. Оқу мақсаттары, сабақ мақсаттары және сабақтың басы ашық; толық жоспар мен Word файлы — тегін тіркелгеннен кейін.

  • Биология
  • 9-сынып
  • Жаңартылды: 24.09.2026
Өз тақырыбыңызға ҚМЖ жасау

ТЕКСЕРІЛДІ _____________

____________________

Биология пәні бойынша 9-сынып үшін қысқа мерзімді жоспар

Бөлім Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары
Мұғалімнің аты-жөні ____________________
Күні _____________
Сынып 9-сынып Қатысқандар: _____ Қатыспағандар: _____
Сабақ тақырыбы Моногибридті және дигибридті будандастыру. Басымдылық заңы. Ажырау заңы.
Осы сабақта қамтылатын оқу мақсаттары (бағдарламаға сілтеме) 9.2.4.3 - дигибридті будандастырудың цитологиялық негіздерін дәлелдеу және есептер шығару
Сабақтың мақсаты
  • Моногибридті және дигибридті будандастыру кезіндегі гамета түзілуін және ұрпақтардағы фенотиптік бөлінуді Пеннет торы арқылы есептеу.
  • Басымдылық және ажырау заңдарын генетикалық есептерді шығару барысында қолдану.
  • Дигибридті будандастырудың цитологиялық негіздерін (еркін үлестілу заңы) түсіндіре алу.
Интеграцияға арналған құндылық Шығармашылық пен жаңашылдық

Сабақ барысы: Сабақ ассоциациялық карта (mind-map) құру арқылы басталады, оқушылардың алдыңғы білімдері белсендіріледі. Жаңа тақырып оқушылардың өз бетінше және жұптасып жұмыс істеуі арқылы түсіндіріледі, деңгейлік тапсырмалар арқылы бекітіледі. Сабақтың соңында бекітуге арналған практикалық тапсырма орындалады және рефлексия жүргізіледі. Сабақ барысында оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамытатын, жаңа идеялар ұсынуға мүмкіндік беретін тапсырмалар қолданылады.

Сабақ кезеңі / Уақыты Мұғалім әрекеті (толық репликалар мен нұсқаулар) Оқушы әрекеті Бағалау (критерий • дескриптор • балл) Ресурстар
Сабақтың басы (5 мин)
Қызығушылық ояту (Mind-map әдісі)
«Сәлеметсіздер ме, балалар! Бүгінгі сабағымыз генетиканың қызықты заңдылықтарына арналады. Сабақты бастамас бұрын, сіздерден «Тұқым қуалау» деген сөзден не ассоциация тудыратынын 1 минут ішінде ойланып, дәптеріңізге 5-6 сөз/сөз тіркесін жазып шығуыңызды сұраймын. Мысалы, «Мендель», «генотип», «ересектер мен балалардың ұқсастығы» деп жаза аласыз. Уақыт басталды!»

1 минуттан кейін: «Уақыт бітті. Енді әрқайсыңыз өз ассоциацияларыңыздың ішінен ең маңызды деп санаған 3-ін таңдап алыңыз. Осы үшеуі туралы жұптасып (бір-біріңізбен) 2 минут талқылаңыз. Неліктен дәл осы үш сөзді таңдадыңыз? Олардың арасындағы байланыс неде?»
- Оқушылар жеке жұмыс жасап, «Тұқым қуалау» туралы ассоциацияларын жазады (1 мин).
- Әр оқушы 3 негізгі ассоциацияны таңдайды.
- 3 оқушы екі жұпқа бөлінеді (бір жұпта 2 адам, екінші жұпта 1 адам – мұғаліммен жұмыс істейді немесе өз ассоциацияларын жазбаша түсіндіреді). Олар таңдауларын негіздейді.
Мүмкін жауаптар: «Мен «ген», «ДНҚ», «ерекшелік» деп таңдадым, себебі тұқым қуалау осылар арқылы жүзеге асады»; «Меніңше, «Мендель», «тәжірибе», «бұршақ» маңызды, өйткені ол заңдарды ашқан».
Дескриптор:
- Оқушы кемінде 5 ассоциацияны жазады.
- Таңдаған 3 ассоциацияны негіздей алады.
- Жұптасып, өз ойын естіп, серіктесінің ойын тыңдайды.
(Балл жоқ)
- Дәптер, қалам.
- Тақта немесе флипчарт (ассоциацияларды жинақтау үшін).
- ИИ-құрал: MindMeister немесе XMind сияқты онлайн mind-map құралы (мұғалім алдын-ала дайындап, экранда көрсете алады, негізгі ұғымдарды біріктіру үшін).
Тіркелгеннен кейін ашылады: Сабақтың ортасы (20-25 мин) · Сабақтың соңы (5-10 мин) · Рефлексия (5 мин)

Материал иесіздендіріліп жарияланды: автордың аты-жөні мен мектептің атауы алынып тасталған.

Мұғалім анықтамалығында: 130 бұйрық бойынша ҚМЖ қалай жазылады: қадамдар, мысал, үлгі · 130 бұйрық

Тағы ҚМЖ: Биология, 9-сынып

Сыныптың барлық тақырыптары

Өз тақырыбыңызға жоспар керек пе?

Бұл жоспар Telly ҚМЖ генераторында жасалған. Пәнді, сыныпты және тақырыпты көрсетіңіз — бірнеше минутта өз жоспарыңызды аласыз: бағалау критерийлері, дескрипторлар және дайын тапсырмалармен, Word форматында.