Мазмұнға өту
ҚМЖ

ҚМЖ «Адамда хромосома санының ауытқуына байланысты болатын хромосомалық аурулар» — Биология, 10‑сынып

«Адамда хромосома санының ауытқуына байланысты болатын хромосомалық аурулар» тақырыбы бойынша қысқа мерзімді жоспар, Биология пәні, 10‑сынып. Оқу мақсаттары, сабақ мақсаттары және сабақтың басы ашық; толық жоспар мен Word файлы — тегін тіркелгеннен кейін.

  • Биология
  • 10-сынып
  • Жаңартылды: 29.09.2026
Өз тақырыбыңызға ҚМЖ жасау

ТЕКСЕРІЛДІ _____________

____________________

Биология пәні бойынша 10-сынып үшін қысқа мерзімді жоспар

Бөлім Тұқымқуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтар
Мұғалімнің аты-жөні ____________________
Күні _____________
Сынып 10-сынып Қатысқандар: _____ Қатыспағандар: _____
Сабақ тақырыбы Адамда хромосома санының ауытқуына байланысты болатын хромосомалық аурулар
Осы сабақта қамтылатын оқу мақсаттары (бағдарламаға сілтеме) 10.2.4.3 – Адамдағы хромосома санының өзгеруінен пайда болатын хромосомалық аурулардың себептері мен ерекшеліктерін түсіндіру.
Сабақтың мақсаты
  • Аутосомалық және жыныс хромосомалары санының ауытқуынан туындайтын негізгі хромосомалық ауруларды (Даун, Эдвардс, Патау, Тернер, Клайнфельтер синдромдары) атап, олардың клиникалық белгілерін сипаттай алу.
  • Хромосомалық аурулардың пайда болу себептерін (гаметогенездегі мейоз бұзылыстары, ана-әке жасы, мутагендік факторлар) түсіндіре алу және олардың алдын алу жолдары туралы қорытынды жасай алу.
  • Хромосомалық аурулары бар адамдардың құқықтарын құрметтеу және оларға қатысты заңды-әлеуметтік тәртіп пен этикалық ұстанымды талқылай алу.

Сабақ барысы: Сабақ кезеңдері оқушылардың белсенді қатысуына, жаңа білімді өз бетінше құруына, топтық жұмыс пен пікірталас арқылы түсінуін тереңдетуге бағытталған. Әр кезеңде деңгейлік тапсырмалар, құндылықтармен интеграция және заманауи ИИ-құралдарды қолдану арқылы сабақтың тиімділігі арттырылады.

Сабақ кезеңі / Уақыты Мұғалім әрекеті (толық репликалар мен нұсқаулар) Оқушы әрекеті Бағалау (критерий • дескриптор • балл) Ресурстар
Сабақтың басы (5 мин)
Қызығушылық ояту (шынайы кейс)
Мұғалім: «Сәлеметсіздер ме, балалар! Бүгінгі сабағымызды нақты өмірден алынған жағдайдан бастайық. Мына жаңалықты оқып, талқылайық: «Жергілікті медико-генетикалық кеңес беру орталығында жұп жүктілік кезінде пренаталды скрининг жасатты. Нәтижесінде ұрықта 21-хромосоманың трисомиясы анықталды. Жұпқа нәтижені түсіндіріп, әртүрлі нұсқалар ұсынылды.» Сіздердің ойыңызша, бұл қандай ауруға сәйкес келеді? Жұп қандай шешім қабылдауы мүмкін? Осы жағдайдың даму сценарийін 2-3 сөйлеммен болжаңыздар.»

Оқушылардың болжамдарын тыңдайды, барлық пікірлерді құрметтейді, бірақ дұрыс жауапты әзірше ашпайды. «Бүгін біз дәл осындай жағдайлардың генетикалық негізін, яғни адамда хромосома санының ауытқуына байланысты болатын хромосомалық ауруларды зерттейміз.»
Оқушылар жаңалық мәтінін оқиды. Жұптарымен (көршісімен) 2-3 минут талқыласады. Әр жұптан бір өкір болжамын бөліседі (мысалы: «Бұл Даун синдромы болуы мүмкін. Жұп баланы дүниеге әкелуді немесе жүктілікті үзуді таңдай алады.»). Дескриптор: Оқушы жағдайға байланысты болжам жасайды және оны негіздей алады. Жұппен белсенді сөйлеседі.
(балл жоқ)
- Жаңалық мәтіні бар слайд/таратпа материал.
- ИИ-құрал: ChatGPT (жаңалық сценарийін жасау үшін қолданылған).
Тіркелгеннен кейін ашылады: Сабақтың ортасы (20-25 мин) · Сабақтың соңы (5-10 мин) · Рефлексия (5 мин)

Материал иесіздендіріліп жарияланды: автордың аты-жөні мен мектептің атауы алынып тасталған.

Мұғалім анықтамалығында: 130 бұйрық бойынша ҚМЖ қалай жазылады: қадамдар, мысал, үлгі

Тағы ҚМЖ: Биология, 10-сынып

Сыныптың барлық тақырыптары

Өз тақырыбыңызға жоспар керек пе?

Бұл жоспар Telly ҚМЖ генераторында жасалған. Пәнді, сыныпты және тақырыпты көрсетіңіз — бірнеше минутта өз жоспарыңызды аласыз: бағалау критерийлері, дескрипторлар және дайын тапсырмалармен, Word форматында.