География, 10‑сынып: БЖБ мен ТЖБ спецификациясы, 2026–2027 (қоғамдық-гуманитарлық бағыт)
Тоқсандар бойынша: әр БЖБ қандай бөлімдер мен мақсаттарды тексереді, ұсынылатын ең жоғары балл және тапсырма түрлері, ТЖБ-ға арналған барлық мақсаттар.
Бағдарлама бойынша 10‑сыныпта аптасына 1 сағат. Сондықтан тоқсанда БЖБ екіден аспайды, бөлімдер біріктіріледі, ТЖБ жоқ, ал баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
Бағалау қағидалары не дейді
- БЖБ — 7 балдан 20 балға дейін, жұмыстың нысаны мен уақытын мұғалім өзі айқындайды (9‑тармақ).
- Тоқсанда БЖБ үш реттен артық өткізілмейді; төрт және одан көп бөлім болса, тақырыптар мен мақсаттар саны ескеріліп, бөлімдер біріктіріледі (12‑тармақ).
- Аптасына 1 сағат болса, тоқсанда БЖБ екі реттен артық өткізілмейді, бөлімдер біріктіріледі; баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
- ТЖБ тоқсанның соңғы оқу күнінде өткізілмейді, бір пән бойынша БЖБ мен ТЖБ бір күнде өткізілмейді (13‑тармақ).
- ТЖБ тапсырмалары, олардың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
- Тоқсандық баға — формативтік бағалаудың 25 %, БЖБ-ның 25 % және ТЖБ-ның 50 % (28‑тармақ).
Үлгілік қағидалар, № 125 бұйрық, 16.09.2026 жылғы № 257‑НҚ бұйрықтың редакциясында.
Мұндағы біздің ұсынысымыз
- Қандай бөлімдерді біріктіру керегі. Тоқсанда бөлім қағидалар рұқсат еткеннен көп болса, көрші бөлімдер жұмыстардағы мақсаттар саны шамамен тең болатындай біріктірілді.
- БЖБ-да қандай мақсаттарды тексеру керегі. «Тексеруге ұсынамыз» белгісі 2–4 мақсатта тұр: алдымен әр тақырыптан қолдану мен жоғары деңгей дағдыларына арналған мақсаттар, олар жетпесе — білу және түсіну мақсаттары. Бөлімнің қалған мақсаттары формативті бағаланады.
- БЖБ-ның ұсынылатын ең жоғары балы — 7–12 балл: тексерілетін 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл, қағидалардағы 7–20 аралығында.
- Ойлау дағдыларының деңгейі — мақсаттың етістігі бойынша: «білу», «түсіну», «атау» — білу және түсіну; «шешу», «қолдану», «есептеу» — қолдану; «талдау», «бағалау», «негіздеу» — жоғары деңгей дағдылары.
- Тапсырма түрі — деңгейге қарай. Мақсаттарды, тапсырмалар мен балдарды түпкілікті мұғалім таңдайды.
1-тоқсан
Тоқсанда 4 бөлім, ал БЖБ тоқсанына ең көбі 2 рет өткізіледі — көрші бөлімдер біріктірілді (11‑тармақ).
БЖБ 1. 1.1 Жалпы географиялық әдістер; 2.1 Картография; 2.2 Геоинформатика негіздері
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 1.1 Жалпы географиялық әдістер | 10.1.1.1 | зерттеу тақырыбына сәйкес салыстыру, сандық, аудандастыру әдістерін қолданады тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 2.1 Картография | 10.2.1.1 | тақырыпқа сәйкес картографиялық зерттеулер әдістерін қолдану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 2.2 Геоинформатика негіздері | 10.2.2.1 | Microsoft Excel бағдарламасын қолдану арқылы тақырыпқа сәйкес географиялық деректер базасын құрастыру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 10.2.2.2 | статистикалық деректерді талдау нәтижелері бойынша картограммалар мен картодиаграммаларды, тақырыптық картасызбалар жасау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
БЖБ 2. 3.1 Табиғатты пайдалану
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 3.1 Табиғатты пайдалану | 10.3.1.1 | табиғатты пайдаланудың қажеттілігін түсіндіріп, түрлерін (шаруашылық тұрғысынан) анықтау, графикалық түрде ұсыну тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 10.3.1.2 | тиімді табиғатты пайдаланудың қағидаттарын анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
1-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
2-тоқсан
Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. 3.2 Геоэкологиялық зерттеу негіздері
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 3.2 Геоэкологиялық зерттеу негіздері | 10.3.2.1 | геосфералардың ластану деңгейін анықтап, себеп-салдарын зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| 10.3.2.2 | табиғатқа әсер ететін антропогендік факторларды топтастыру және графикалық түрде ұсыну тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.3.2.3 | ғаламдық экологиялық проблемалардың пайда болуында географиялық заңдылықтардың орнын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.3.2.4 | экологиялық проблемаларды шешудегі ғылыми-техникалық прогрестің рөлін анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.3.2.5 | Қазақстан аумағын экологиялық тұрғыдан аудандастыру негізінде экологиялық проблемаларды шешу жолдарын ұсыну тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
2-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
3-тоқсан
Тоқсанда 2 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. 4.1 Геоэкономика негіздері
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 4.1 Геоэкономика негіздері | 10.4.1.1 | геоэкономика бағытының мақсаты мен міндеттерін, негізгі категорияларын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 10.4.1.2 | елдер мен аймақтар-дың экономикалық дамуындағы географиялық кеңістіктің рөлін анықтау(қазақстандық компонентті қосымша қамту негізінде) | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.4.1.3 | шаруашылық салаларын орналастыруда факторлар мен алғышарттардың жиынтығын талдау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 10.4.1.4 | дүниежүзі елдерін шаруашылық құрылымы бойынша жіктеу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.4.1.5 | дүниежүзі елдерінің экономикалық даму көрсеткіштерін салыстыру (қазақстандық компонентті қосымша қамту негізінде) тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.4.1.6 | дүниежүзі елдерін экономикалық даму деңгейі бойынша жіктеу тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.4.1.7 | Қазақстан Республикасы үшін тиімді шаруашылықтың құрылымын, шаруашылық салаларының арақатынасын, шаруашылығының аумақтық құрылымын, экономикалық дамуындағы тиімді көрсеткіштерді анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. 5.1 Геосаясат негіздері
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 5.1 Геосаясат негіздері | 10.5.1.1 | геосаясаттың мақсаты мен міндеттерін, зерттеу пәнін, негізгі категорияларын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 10.5.1.2 | негізгі геосаяси объектілер мен субъектілерді анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.5.1.3 | түрлі көрсеткіштер немесе олардың жиынтығы бойынша ерекшеленген геосаяси аймақтарды анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.5.1.4 | геосаясаттағы физикалық-географиялық, экономикалық, әлеуметтік, демографиялық, саяси, әскери, технологиялық факторларға баға беру тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 10.5.1.5 | мемлекеттік аумақтың морфологиялық ерекшеліктерін талдау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
3-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
4-тоқсан
Тоқсанда 3 бөлім, ал БЖБ тоқсанына ең көбі 2 рет өткізіледі — көрші бөлімдер біріктірілді (11‑тармақ).
БЖБ 1. 6.1 Дүниежүзі аймақтары; 6.2 Дүниежүзі елдерін салыстыру әдістері
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 6.1 Дүниежүзі аймақтары | 10.6.1.1 | дүниежүзінің түрлі белгілер бойынша физикалық географиялық, тарихи-мәдени, саяси-географиялық, геосаяси аудандарға бөлінуін түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 10.6.1.2 | дүниежүзінің тарихи-географиялық аймақтарын, олардың құрамы мен ерекшеліктерін, географиялық сипаттамасын шығармашылық түрде ұсыну тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 6.2 Дүниежүзі елдерін салыстыру әдістері | 10.6.2.1 | дүниежүзі елдерін салыстыруда қолданылатын белгілерді анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 10.6.2.2 | көрсеткіштердің бірі бойынша графикалық түрде дүниежүзі елдерінің рейтингін көрсету (таңдау бойынша) тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.6.2.3 | жиынтық көрсеткіштер бойынша есептелінетін дүниежүзі елдерінің индекстері мен рейтингтерін сипаттау (есепке/бағалауға алынатын көрсеткіштер, бағалау субъектісі, нәтижелерінің қолдану аясы) | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.6.2.4 | жиынтық көрсеткіштер бойынша есептелінетін дүниежүзі елдерінің рейтингтерін графикалық түрде көрсету тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.6.2.5 | елдің рейтингте орналасқан орына әсер ететін географиялық, әлеуметтік, экономикалық және саяси факторларды анықтау (таңдау бойынша рейтингтің басында, ортасында және соңында орналасқан үш елдің мысалында) | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. 7.1 Ғаламдық проблемаларды шешу
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| 7.1 Ғаламдық проблемаларды шешу | 10.7.1.1 | адамзаттың дамуындағы проблемаларын топтастыру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 10.7.1.2 | ғаламдық проблемалардың критерийлерін, себептері мен салдарын, аумақтық көріністерін анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
4-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
Ойлау дағдыларының деңгейлері және тапсырма түрлері
| Деңгей | Мақсаттардағы етістіктер | Ұсынылатын тапсырма түрлері |
|---|---|---|
| Білу және түсіну | білу, түсіну, атау, тану, сипаттау |
КДЖ — бірнеше жауаптың ішінен таңдау ҚЖ — қысқа жауап |
| Қолдану | қолдану, шешу, есептеу, табу, салу |
ҚЖ — қысқа жауап ТЖ — толық жауап |
| Жоғары деңгей дағдылары | талдау, бағалау, негіздеу, зерттеу | ТЖ — толық жауап |
БЖБ мен ТЖБ туралы оқу
Басқа сыныптар
- География, 7-сынып
- География, 8-сынып
- География, 9-сынып
- География, 10-сынып
- География, 11-сынып
Осы спецификация бойынша БЖБ немесе ТЖБ құрастырыңыз
Telly генераторы таңдалған оқу мақсаттарына тапсырмалар, дескрипторлар және қажетті ең жоғары баллға балл қою кестесін жинайды.