ҚМЖ «Қазақ жазуының тарихы» — Қазақ тілі мен әдебиеті, 9‑сынып

• Тыңдалым мәтініндегі дәйексөздер мен фразаларды жұпта талқылап, тақырып пен мәселені дәл болжайды;
• Қазақ жазуының тарихи кезеңдерін сипаттайтын деректерді талдап, жеке көзқарасын дәлелмен білдіреді;
• Қаржылық сауаттылық контекстінде жазу тарихына қатысты ақпаратты қолданып, практикалық есепті шешеді.

Сабақтың басы

5 мин

Мұғалімнің кіріспе сөзі:

Мұғалім: Сәлеметсіңдер ме, оқушылар! Бүгінгі сабағымызды қызықты әңгімемен бастаймын. Мен сендерге бір шағын әңгіме айтамын. Тыңдап, әдейі жіберілген қатені табыңдар.

Сторителлинг: «Көне заманда қазақ даласында адамдар ақша ретінде малды пайдаланған. Бір күні жас жігіт Әбілқайыр үлкен жәрмеңкеге барып, кітап сатып алғысы келді. Ол саудагерге бір қой беріп, орнына кітап алды. Кітапты ашып қараса, ішінде араб әріптерімен жазылған мәтін тұр. Әбілқайыр оны оқи алмай, қатты ренжіді. Содан ол өзіне "егер мен жазу өнерін үйренсем, кітаптың құпиясын ашамын" деп уәде берді. Кейін ол кітаптың бұл — қазақ халқының ежелгі руникалық жазуымен жазылғанын білді.»

Мұғалім сұрағы: Бұл әңгімеде қандай қате бар? Әңгімеде көтерілген мәселеге назар аударыңдар. (Белгі: араб әріптері — кейінгі кезең, ал ежелгі руника — бұдан әлдеқайда бұрын пайда болған)

Мұғалім: Дұрыс, балалар! Қазақ жазуының тарихы сан ғасырды қамтиды. Бүгін біз дәл осы тақырыпты зерттейміз.

Оқушылар мұғалімнің әңгімесін тыңдайды.

Жұпта бір минут талқылап, қатені анықтайды.

Болжам жасайды: «Руникалық жазу араб әліпбиінен бұрын болған», «Әбілқайыр ежелгі кезде өмір сүрмеген шығар».

Сабақ тақырыбын құрылымдауға көмектеседі.

Дескриптор (балл жоқ):

• Әңгімедегі шиеленісті жағдайды тыңдап, талқылауға қатысады;
• Жіберілген қатені табады (араб жазуы мен руникалық жазу уақытын шатастыру);
• Өз болжамын айтады.

Балл қойылмайды.

«Қазақ жазуының тарихы» презентациясы (1-2 слайд)

Дыбыс колонкасы

Тақтаға арналған маркер