Құқық негіздері, 10‑сынып: БЖБ мен ТЖБ спецификациясы, 2026–2027 (қоғамдық-гуманитарлық бағыт)
Тоқсандар бойынша: әр БЖБ қандай бөлімдер мен мақсаттарды тексереді, ұсынылатын ең жоғары балл және тапсырма түрлері, ТЖБ-ға арналған барлық мақсаттар.
Бағдарлама бойынша 10‑сыныпта аптасына 1 сағат. Сондықтан тоқсанда БЖБ екіден аспайды, бөлімдер біріктіріледі, ТЖБ жоқ, ал баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
Бағалау қағидалары не дейді
- БЖБ — 7 балдан 20 балға дейін, жұмыстың нысаны мен уақытын мұғалім өзі айқындайды (9‑тармақ).
- Тоқсанда БЖБ үш реттен артық өткізілмейді; төрт және одан көп бөлім болса, тақырыптар мен мақсаттар саны ескеріліп, бөлімдер біріктіріледі (12‑тармақ).
- Аптасына 1 сағат болса, тоқсанда БЖБ екі реттен артық өткізілмейді, бөлімдер біріктіріледі; баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
- ТЖБ тоқсанның соңғы оқу күнінде өткізілмейді, бір пән бойынша БЖБ мен ТЖБ бір күнде өткізілмейді (13‑тармақ).
- ТЖБ тапсырмалары, олардың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
- Тоқсандық баға — формативтік бағалаудың 25 %, БЖБ-ның 25 % және ТЖБ-ның 50 % (28‑тармақ).
Үлгілік қағидалар, № 125 бұйрық, 16.09.2026 жылғы № 257‑НҚ бұйрықтың редакциясында.
Мұндағы біздің ұсынысымыз
- Қандай бөлімдерді біріктіру керегі. Тоқсанда бөлім қағидалар рұқсат еткеннен көп болса, көрші бөлімдер жұмыстардағы мақсаттар саны шамамен тең болатындай біріктірілді.
- БЖБ-да қандай мақсаттарды тексеру керегі. «Тексеруге ұсынамыз» белгісі 2–4 мақсатта тұр: алдымен әр тақырыптан қолдану мен жоғары деңгей дағдыларына арналған мақсаттар, олар жетпесе — білу және түсіну мақсаттары. Бөлімнің қалған мақсаттары формативті бағаланады.
- БЖБ-ның ұсынылатын ең жоғары балы — 7–12 балл: тексерілетін 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл, қағидалардағы 7–20 аралығында.
- Ойлау дағдыларының деңгейі — мақсаттың етістігі бойынша: «білу», «түсіну», «атау» — білу және түсіну; «шешу», «қолдану», «есептеу» — қолдану; «талдау», «бағалау», «негіздеу» — жоғары деңгей дағдылары.
- Тапсырма түрі — деңгейге қарай. Мақсаттарды, тапсырмалар мен балдарды түпкілікті мұғалім таңдайды.
1-тоқсан
Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Мемлекет және құқық
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Мемлекет және құқық | 10.1.1.1 | құқық белгілерін қорытындылай отырып, ұғымын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 10.1.1.2 | құқықтың функционалдық маңызын нақты мысалдар арқылы ашу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.1.1.3 | құқық жүйесі және оның негізгі элементтерін түсіндіру (құқық нормалары, сала, ішкі сала, құқықтық институт) | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.1.1.4 | мемлекетті құқық және құқықтық қатынастың негізгі субъектісі ретінде анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.1.2.1 | құқықтық мемлекет принциптерін айқындау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.1.2.2 | конституциялық принциптер негізінде азаматтық қоғамның элементтері мен институттарын ажырату | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.1.3.1 | тұлғаның құқықтық мүмкіндіктері түсінігін көрсете отырып, адамның құқығы мен бостандығы ұғымдарын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.1.3.2 | адам және азаматтың құқықтары мен бостандықтарын жіктеу (саяси, азаматтық, әлеуметтік, экономикалық және мәдени) | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.1.3.3 | адам құқықтары саласындағы халықаралық құжаттардың маңыздылығын бағалау (Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы, Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пакт, Экономикалық, әлеуметтік және және мәдени құқықтар туралы халықаралық пакт) тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 10.1.4.1 | сот төрелігінің принциптерін нақты мысалдар келтіре отырып түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.1.4.2 | Қазақстан Республикасы құқық қорғау органдарының функциялары мен құқықтық мәртебесін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
1-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
2-тоқсан
Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Жария құқық
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Жария құқық | 10.2.1.1 | Конституциялық құқық институт тарын құқықтық норма жүйесі ретінде түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 10.2.1.2 | Конституциялық құқықтың қайнар көздерін анықтау және олардың міндеттерін түсіндіру (Конституция, Конституциялық заңдар, Конституциялық Кеңестің актілері және тағы басқалар) | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.2.2.1 | мемлекеттік басқарудың құқықтық реттелу ерекшеліктерін графикалық сызба құру арқылы түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.2.3.1 | экологиялық құқықтың құқықтық реттеу ұғымы мен нысанын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.2.3.2 | Экологиялық кодекс негізінде өзекті экологиялық проблемаларды шешудің құқықтық жолдарын ұсыну тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.2.4.1 | Қылмыстық кодекстің мазмұны мен құрылымын анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.2.4.2 | нақты өмірлік жағдаяттарды қылмыстық құқық нормаларына сәйкестендіру тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.2.4.3 | нақты мысалдар арқылы қылмыстық теріс қылық пен қылмысты қоғамдық қауіптілік дәрежесіне сәйкес сипаттау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.2.4.4 | кәмелетке толмағандарды қылмыстық жауапкершілікке тарту ерекшеліктерін құқықтық жағдаят мысалында анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.2.4.5 | жеңілдететін және ауырлататын мән-жайларды ескере отырып, қылмыстық құқық бұзушылықты бағалау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 10.2.4.6 | қылмыстық жауаптылықтан адамның босатылу шарттарын айқындау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.2.5.1 | сыбайлас жемқорлыққа қарсы бағдарламалық саяси және құқықтық актілердің негізгі ережелерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.2.5.2 | нақты жағдаяттарды талдау кезінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы заңның негізгі ережелерін пайдалану тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
2-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
3-тоқсан
Тоқсанда 1 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Жеке құқық
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Жеке құқық | 10.3.1.1 | Қазақстан Республикасы азаматтық құқығының қайнар көздерін түсіндіру (Азаматтық кодексі, заңдар, заңға тәуелді актілер, Азаматтық кодексін толықтыратын және нақтылайтын ережелер) тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 10.3.1.2 | азаматтық құқық субъектілерін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.3.1.3 | азаматтық құқық объектілерін олардың елеулі белгілері бойынша ажырата білу | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.3.1.4 | нақты мысал негізінде жеке мүліктік емес құқықтардың ерекшеліктерін анықтау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.3.1.5 | құқықтық жағдаят мысалында мәміле ұғымы және оның түрлерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.3.1.6 | мысалдар келтіре отырып, меншік құқығы ұғымы және оның негізгі өкілеттілігін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.3.1.7 | құқықтық жағдаятты (казусты) талдай отырып, меншік құқығын қорғау жолдарын түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.3.1.8 | заң терминдерін пайдаланып, міндеттемелік құқықтың мәнін ашу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.3.1.9 | міндеттемелердің орындалуын қамтамасыз ету тәсілдерін құқықтық жағдаятты талдай отырып анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.3.2.1 | Қазақстан Республикасы тұтынушылар құқығы туралы заңына сәйкес құқықтық қатынастар субъектілерінің құқықтары мен міндеттерін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.3.2.2 | заң терминдерін пайдалана отырып, тұтынушылардың құқықтарын қорғау жолдарын нақты жағдаяттық мысалдармен (казустармен) түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.3.3.1 | отбасылық қарым-қатынастар саласын дағы нормативтік құқықтық актілердің қажетті лігін түсіндіру ("Қазақстан Республикасының неке және отбасы туралы кодексі", "Қазақстан Республикасының бала құқықтары туралы заңы") | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.3.3.2 | Қазақстан Республикасының отбасылық қарым-қатынастарының құқықтық реттелуінің негізгі ұғымдары мен принциптерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.3.3.3 | әртүрлі өмірлік жағдайларда балалар құқықтарының жүзеге асырылуын зерттеу тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 10.3.4.1 | Қазақстан Республикасының еңбек қатынастарын құқықтық реттеудің негізгі ұғымдары мен принциптерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
3-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
4-тоқсан
Тоқсанда 2 бөлім — әр бөлімге бір БЖБ.
БЖБ 1. Іс жүргізу құқығы ның негіздері
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Іс жүргізу құқығы ның негіздері | 10.4.1.1 | қылмыстық процестің негізгі міндеттері мен принциптерін түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 10.4.1.2 | қылмыстық процесс субъектілерін ажырату | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.4.1.3 | Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексіне сәйкес сот талқылауының негіздері бойынша білімін шығармашылық түрде көрсету тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.4.2.1 | азаматтық процестің негізгі міндеттері мен принциптерін талдау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| 10.4.2.2 | азаматтық процестің субъектілерін ажырату | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.4.2.3 | кәмелетке толмағандардың азаматтық процеске қатысу ерекшеліктерін анықтау тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ | |
| 10.4.3.1 | әкімшілік процесс ұғымын, оның міндеттері мен принциптерін түсіндіру | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| 10.4.3.2 | әкімшілік процесті жүзеге асырудың құқықтық негіздерін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. Халықаралық құқық
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Халықаралық құқық | 10.5.1.1 | халықаралық жария құқық ұғымын түсіндіру және оның реттейтін қоғамдық қатынастар салаларын анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 10.5.2.1 | қазіргі халықаралық құқықтағы адам құқықтарын қорғауды жүзеге асыратын органдар мен ұйымдарды анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
4-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
Ойлау дағдыларының деңгейлері және тапсырма түрлері
| Деңгей | Мақсаттардағы етістіктер | Ұсынылатын тапсырма түрлері |
|---|---|---|
| Білу және түсіну | білу, түсіну, атау, тану, сипаттау |
КДЖ — бірнеше жауаптың ішінен таңдау ҚЖ — қысқа жауап |
| Қолдану | қолдану, шешу, есептеу, табу, салу |
ҚЖ — қысқа жауап ТЖ — толық жауап |
| Жоғары деңгей дағдылары | талдау, бағалау, негіздеу, зерттеу | ТЖ — толық жауап |
БЖБ мен ТЖБ туралы оқу
Басқа сыныптар
- Құқық негіздері, 9-сынып
- Құқық негіздері, 10-сынып
- Құқық негіздері, 11-сынып
Осы спецификация бойынша БЖБ немесе ТЖБ құрастырыңыз
Telly генераторы таңдалған оқу мақсаттарына тапсырмалар, дескрипторлар және қажетті ең жоғары баллға балл қою кестесін жинайды.