Құқық негіздері, 9‑сынып: БЖБ мен ТЖБ спецификациясы, 2026–2027
Тоқсандар бойынша: әр БЖБ қандай бөлімдер мен мақсаттарды тексереді, ұсынылатын ең жоғары балл және тапсырма түрлері, ТЖБ-ға арналған барлық мақсаттар.
Бағдарлама бойынша 9‑сыныпта аптасына 1 сағат. Сондықтан тоқсанда БЖБ екіден аспайды, бөлімдер біріктіріледі, ТЖБ жоқ, ал баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
Бағалау қағидалары не дейді
- БЖБ — 7 балдан 20 балға дейін, жұмыстың нысаны мен уақытын мұғалім өзі айқындайды (9‑тармақ).
- Тоқсанда БЖБ үш реттен артық өткізілмейді; төрт және одан көп бөлім болса, тақырыптар мен мақсаттар саны ескеріліп, бөлімдер біріктіріледі (12‑тармақ).
- Аптасына 1 сағат болса, тоқсанда БЖБ екі реттен артық өткізілмейді, бөлімдер біріктіріледі; баға жартыжылдыққа формативтік бағалау мен БЖБ бойынша қойылады (11, 28‑тармақтар).
- ТЖБ тоқсанның соңғы оқу күнінде өткізілмейді, бір пән бойынша БЖБ мен ТЖБ бір күнде өткізілмейді (13‑тармақ).
- ТЖБ тапсырмалары, олардың көлемі мен уақыты әдістемелік бірлестікте талқыланады (21‑тармақ).
- Тоқсандық баға — формативтік бағалаудың 25 %, БЖБ-ның 25 % және ТЖБ-ның 50 % (28‑тармақ).
Үлгілік қағидалар, № 125 бұйрық, 16.09.2026 жылғы № 257‑НҚ бұйрықтың редакциясында.
Мұндағы біздің ұсынысымыз
- Қандай бөлімдерді біріктіру керегі. Тоқсанда бөлім қағидалар рұқсат еткеннен көп болса, көрші бөлімдер жұмыстардағы мақсаттар саны шамамен тең болатындай біріктірілді.
- БЖБ-да қандай мақсаттарды тексеру керегі. «Тексеруге ұсынамыз» белгісі 2–4 мақсатта тұр: алдымен әр тақырыптан қолдану мен жоғары деңгей дағдыларына арналған мақсаттар, олар жетпесе — білу және түсіну мақсаттары. Бөлімнің қалған мақсаттары формативті бағаланады.
- БЖБ-ның ұсынылатын ең жоғары балы — 7–12 балл: тексерілетін 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл, қағидалардағы 7–20 аралығында.
- Ойлау дағдыларының деңгейі — мақсаттың етістігі бойынша: «білу», «түсіну», «атау» — білу және түсіну; «шешу», «қолдану», «есептеу» — қолдану; «талдау», «бағалау», «негіздеу» — жоғары деңгей дағдылары.
- Тапсырма түрі — деңгейге қарай. Мақсаттарды, тапсырмалар мен балдарды түпкілікті мұғалім таңдайды.
1-тоқсан
Тоқсанда 7 бөлім, ал БЖБ тоқсанына ең көбі 2 рет өткізіледі — көрші бөлімдер біріктірілді (11‑тармақ).
БЖБ 1. Құқық түсінігі; Адам және азаматтың құқықтары мен бостандықтары; Азаматтық құқық түсінігі
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Құқық түсінігі | 9.1.1.1 | әлеуметтік нормалар жүйесінде құқықтың ұғымы мен рөлін түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| Адам және азаматтың құқықтары мен бостандықтары | 9.2.1.2 | Қазақстан Республикасы Конституциясын талдау арқылы адамның және азаматтың конституциялық құқықтары, бостандықтары мен міндеттерін анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.2.1.1 | конституциялық құрылыс негіздерін түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Азаматтық құқық түсінігі | 9.3.1.1 | азаматтық құқық ұғымы мен қағидаларын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. Еңбек құқығы түсінігі; Неке және отбасы құқығы түсінігі; Әкімшілік құқық түсінігі; Қылмыстық құқық түсінігі
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Еңбек құқығы түсінігі | 9.4.1.1 | еңбек құқығы ұғымын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| Неке және отбасы құқығы түсінігі | 9.5.1.1 | неке және отбасы ұғымдарын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| Әкімшілік құқық түсінігі | 9.6.1.1 | әкімшілік құқық ұғымын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| Қылмыстық құқық түсінігі | 9.7.1.1 | қылмыстық құқық ұғымын түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
1-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
2-тоқсан
Тоқсанда 5 бөлім, ал БЖБ тоқсанына ең көбі 2 рет өткізіледі — көрші бөлімдер біріктірілді (11‑тармақ).
БЖБ 1. Мемлекеттік органдардың конституциялық құрылысы; Меншік құқығы
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Мемлекеттік органдардың конституциялық құрылысы | 9.2.2.1 | Конституция негізінде мемлекеттік органдардың қызметтерін анықтап, салыстыру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.2.2.2 | мемлекеттік органдардың құрылуында сайлаудың маңызы мен рөлін анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Меншік құқығы | 9.3.2.1 | меншік түрлерін анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.3.2.2 | меншік құқығына ие болудың және тоқтатылудың жолдарын, құқықтық жағдаяттарды талдау арқылы анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
БЖБ 2. Еңбек жағдайлары; Некені қию және тоқтату жолдары; Қылмыс ұғымы
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Еңбек жағдайлары | 9.4.2.1 | Қазақстан Республикасының еңбек кодексі баптарының негізінде еңбек жағдайларын анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.4.2.2 | құқықтық жағдаяттарды талдау арқылы жұмыс беруші мен жұмысшының құқықтары мен міндеттерін түсіндіреді тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Некені қию және тоқтату жолдары | 9.5.2.1 | некені қию және тоқтатылу шарттарын анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| Қылмыс ұғымы | 9.7.2.1 | қылмыстың белгілері мен түрлерін ажырату тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
2-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
3-тоқсан
Тоқсанда 5 бөлім, ал БЖБ тоқсанына ең көбі 2 рет өткізіледі — көрші бөлімдер біріктірілді (11‑тармақ).
БЖБ 1. Азаматтық құқықтағы міндеттеме мен жауапкершілік; Еңбекті қорғау; Отбасы мүшелерінің құқығы мен міндеттері
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Азаматтық құқықтағы міндеттеме мен жауапкершілік | 9.3.3.1 | азаматтық құқықтағы міндеттемелерді талдап, жауапкершіліктерін анықтау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| Еңбекті қорғау | 9.4.3.2 | құқықтық нормативтік актілерге сүйеніп еңбек дауларын шешу жолдарын ұсыну тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
| 9.4.3.1 | кәмелетке толмағандардың еңбегіне қатысты құқықтық нормаларды талдау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ | |
| Отбасы мүшелерінің құқығы мен міндеттері | 9.5.3.1 | отбасы мүшелерінің құқықтары мен міндеттерін анықтау | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.5.3.2 | құқықтық актілерге сүйене отырып, қоғам мен отбасындағы балалар құқығын талдау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
БЖБ 2. Әкімшілік жауапкершілік; Қылмыстық жауапкершілік
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Әкімшілік жауапкершілік | 9.6.2.1 | әкімшілік құқық бұзушылықтың түрлері мен белгілерін анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.6.2.2 | құқықтық жағдаяттарды талдау арқылы әкімшілік жауапкершілік түрлерін және оларды қолдану тәртібін түсіндіру тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Қылмыстық жауапкершілік | 9.7.3.1 | құқықтық жағдаяттарды талдау арқылы қылмыстық жауаптылықты және жаза түрлерін анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.7.3.2 | сыбайлас жемқорлықпен күреске бағытталған құқықтық актілерді талдау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
3-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
4-тоқсан
Тоқсанда 6 бөлім, ал БЖБ тоқсанына ең көбі 2 рет өткізіледі — көрші бөлімдер біріктірілді (11‑тармақ).
БЖБ 1. Құқықтық мемлекет және азаматтық қоғам; Тұтынушылар құқығын қорғау; Еңбек шарты
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–12 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Құқықтық мемлекет және азаматтық қоғам | 9.1.2.1 | құқықтық мемлекеттің ерекшелігі мен маңызын анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| 9.1.2.2 | азаматтық қоғам институттарының рөлі мен маңызын анықтау тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ | |
| Тұтынушылар құқығын қорғау | 9.3.4.1 | тұтынушылардың құқықтарын қорғау жолдарын ұсыну тексеруге ұсынамыз | Білу және түсіну | КДЖ, ҚЖ |
| Еңбек шарты | 9.4.4.1 | құқықтық жағдаяттарды талдап еңбек шартының мазмұнын ашу тексеруге ұсынамыз | Қолдану | ҚЖ, ТЖ |
БЖБ 2. Отбасының қоғамдағы маңыздылығы; Әкімшілік құқық бұзушылықтың алдын алу; Жазалау мен гуманизм мәселесі
Ұсынылатын ең жоғары балл: 7–9 (ұсыныс: 2–4 мақсат, әрқайсысына 3 балл; қағидалар тек 7–20 аралығын белгілейді)
Бөлімнің оқу мақсаттары
БЖБ үшін жазбаша тексеруге болатын 2–4 мақсатты таңдаңыз; қалғандары формативті бағаланады.
| Бөлім | Код | Оқу мақсаты | Ойлау дағдыларының деңгейі | Ұсынылатын тапсырма түрі |
|---|---|---|---|---|
| Отбасының қоғамдағы маңыздылығы | 9.5.4.1 | отбасының қоғамдағы маңыздылығын бағалау тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| Әкімшілік құқық бұзушылықтың алдын алу | 9.6.3.1 | әкімшілік құқықтық нормалардың маңызына баға беру тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
| Жазалау мен гуманизм мәселесі | 9.7.4.1 | қылмыстық құқықтағы гуманизм қағидасына баға беру тексеруге ұсынамыз | Жоғары деңгей дағдылары | ТЖ |
4-тоқсан бойынша ТЖБ
Аптасына 1 сағат болса, ТЖБ өткізілмейді: баға жартыжылдыққа қойылады (11, 28‑тармақтар).
Ойлау дағдыларының деңгейлері және тапсырма түрлері
| Деңгей | Мақсаттардағы етістіктер | Ұсынылатын тапсырма түрлері |
|---|---|---|
| Білу және түсіну | білу, түсіну, атау, тану, сипаттау |
КДЖ — бірнеше жауаптың ішінен таңдау ҚЖ — қысқа жауап |
| Қолдану | қолдану, шешу, есептеу, табу, салу |
ҚЖ — қысқа жауап ТЖ — толық жауап |
| Жоғары деңгей дағдылары | талдау, бағалау, негіздеу, зерттеу | ТЖ — толық жауап |
БЖБ мен ТЖБ туралы оқу
Басқа сыныптар
- Құқық негіздері, 9-сынып
- Құқық негіздері, 10-сынып
- Құқық негіздері, 11-сынып
Осы спецификация бойынша БЖБ немесе ТЖБ құрастырыңыз
Telly генераторы таңдалған оқу мақсаттарына тапсырмалар, дескрипторлар және қажетті ең жоғары баллға балл қою кестесін жинайды.