Индивидуальный рабочий лист
Пән: Қазақ тілі мен әдебиеті
Қазақ жазба мәдениетінің даму кезеңдері
9-сынып (оқушының жеке қарқынына бейімделген)
Мұғалім: ____________________
Мектеп: ____________________
Оқушының аты-жөні: ___________________________
Күні: «____» ______________ 20___ ж.
📘 Нұсқаулық: Барлық тапсырмаларды мұқият орында. Әр тапсырманың алдында түсіндірме және үлгі берілген. Қажет болса, мұғалімнен көмек сұра. Жауаптарыңды анық жаз. Егер қолың шаршаса, жауапты ауызша айтуға болады. 🎯 Сабақтың мақсаты: Қазақ жазба мәдениетінің даму кезеңдерін білу және өздік етіс формаларын дұрыс қолдану.
1-тапсырма. «Мәтінді түсінемін» (тыңдалым және жазбаша пікір) 2 балл
Мәтінді мұқият тыңда (немесе оқы). Төмендегі мәтін – «Қазақ жазуының тарихы» деген үзінді.
Қазақ тілі — тарихы терең көне тіл. Ол түркі тілдер тобына жатады. Түркі тілі алты топқа бөлінеді. Қазақ тілі — қыпшақ тілдер бұтағындағы ең бай әрі көркем тіл. Қазақ халқы сан ғасырлық тарихында басқа түркі халықтарымен қоғамдық, саяси-шаруашылық жағдайы тығыз байланысты болғаны сияқты, тілі де өте ұқсас болды. Қазақ тарихында түрлі жазу табасы қолданылған. Әуелі тасқа қашалған, кейін сиясауытты, қаламды қолданып жазған ортақ ескерткіштер сақталған. Қазақ рулары өзінің даму жолында туысқан түркі халықтарына ортақ Орхон-Енисей, Талас және т.б. көне жазуларды қолданды. Кейін ислам діні енуіне байланысты төл жазулар ығыстырылып, араб таңбасы алмастырды. Бұл жазу мың жылдан астам уақыт пайдаланылды. Төл жазудың керемет нұсқасын жасаған ұлы реформатор — Ахмет Байтұрсынұлы жазу емлесі мен ауызша тілді сәйкестендірді. Ғалым төте жазу үлгісін ұсынды. Кеңестік кезеңнің басында ұлттық жазу таңбасы латын, кейін кирилл әрпіне көшірілді.
📌 1.1. Мәтінде қазақ жазуының дамуында қандай кезеңдер аталады? Кемінде үш кезеңді жаз.
1) _________________________________________________
2) _________________________________________________
3) _________________________________________________
📌 1.2. Мәтіннің негізгі идеясы (ойы) қандай? Өз пікіріңді 2-3 сөйлеммен жаз. (Үлгі: «Менің ойымша, ...»)
___________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________