ЖЕКЕ ЖҰМЫС ПАРАҒЫ
Пән: Физика
Тақырыбы: Ампер күші, Лоренц күші
Сынып/Жасы: 10
Оқушының аты-жөні: ___________________________
Күні: ___________________________
Нұсқау: Құрметті оқушы! Төменде Ампер күші мен Лоренц күші тақырыбы бойынша 5 тапсырма берілген. Оларды мұқият оқып, барлық сұрақтарға толық жауап беріңіз. Жауаптардың дәлдігіне, түсіндірудің анықтығына және сызбалардың дұрыстығына назар аударыңыз. Жұмысты орындауға 20-25 минут уақыт бөлінген.
1 Анықтамалар
Келесі ұғымдарды анықтаңыз:
а) Ампер күші – бұл...
ә) Лоренц күші – бұл...
б) Сол қол ережесі (Ампер күшінің бағытын анықтау үшін) қалай тұжырымдалады?
2 Бағыттарды анықтау (Сол қол ережесі)
Суретте тогы бар түзу өткізгіш магнит өрісіне орналастырылған. Сол қол ережесін қолданып, күштің бағытын анықтаңыз және суретте көрсетіңіз (немесе сипаттаңыз).
Шарттар: Магнит индукциясының векторы (B) бетке перпендикуляр төмен қарай бағытталған. Өткізгіштегі ток (I) оңнан солға қарай бағытталған.
Сұрақ: Ампер күшінің (FA) бағыты қалай болады?
3 Лоренц күшінің бағыты
Электрон магнит өрісіне перпендикуляр жылдамдықпен ұшып кіреді. Сурет салып, Лоренц күшінің бағытын анықтаңыз.
Шарттар: Магнит өрісінің индукциясы (B) бетімізден тысқары бағытталған. Электронның жылдамдығы (v) төмен қарай бағытталған.
Сұрақ: Электронға әсер ететін Лоренц күшінің (FЛ) бағыты қалай болады? (Ескерту: электронның зарясы теріс).
4 Есептеу тапсырмасы
Ұзындығы 0.5 м түзу өткізгіште 4 А ток өтеді. Өткізгіш магнит өрісіне перпендикуляр орналасқан. Егер өріс индукциясы 0.2 Тл болса, өткізгішке әсер ететін Ампер күшінің шамасын есептеңіз.
Формула: FA = I * B * L * sinα, мұндағы α - ток пен магнит индукциясы векторы арасындағы бұрыш.
Есептеу жолы мен жауабы:
5 Шынайы жағдайды талдау
«Токамак» плазманы ұстап тұратын қондырғыда магнит өрісі зарядталған бөлшектерді (плазманы) шеңбер бойымен айналдыру үшін қолданылады. Бұл құбылысты түсіндіру үшін Ампер күші мен/немесе Лоренц күшінің қайсысын қолдану керек? Неліктен? Қысқаша түсіндіріңіз.