Мазмұнға өту
ҚМЖ

ҚМЖ «Заңсыз аң аулау Сөйлемнің тұрлаулы және тұрлаусыз мүшелер» — Қазақ тілі, 8‑сынып

«Заңсыз аң аулау Сөйлемнің тұрлаулы және тұрлаусыз мүшелер» тақырыбы бойынша қысқа мерзімді жоспар, Қазақ тілі пәні, 8‑сынып. Оқу мақсаттары, сабақ мақсаттары және сабақтың басы ашық; толық жоспар мен Word файлы — тегін тіркелгеннен кейін.

  • Қазақ тілі
  • 8-сынып
  • Жаңартылды: 29.09.2026
Өз тақырыбыңызға ҚМЖ жасау

ТЕКСЕРІЛДІ _____________

____________________

Қазақ тілі пәні бойынша 8-сынып үшін қысқа мерзімді жоспар

Бөлім Қызыл кітапқа енген жануарлар мен өсімдіктер. Синтаксис
Мұғалімнің аты-жөні ____________________
Күні _____________
Сынып 8-сынып Қатысқандар: _____ Қатыспағандар: _____
Сабақ тақырыбы Заңсыз аң аулау. Сөйлемнің тұрлаулы және тұрлаусыз мүшелері
Осы сабақта қамтылатын оқу мақсаттары (бағдарламаға сілтеме) Мәтін құрылымын сақтай отырып, графиктік мәтіндегі деректердің маңызды тұстарын анықтап жазу
Сабақтың мақсаты
  • Оқушылар «Қызыл кітап» және заңсыз аң аулау тақырыбындағы графиктік мәтіннен (диаграмма, инфографика) негізгі ақпаратты анықтай алады және оны дұрыс синтаксистік құрылымда (тұрлаулы/тұрлаусыз мүшелерді қолдана отырып) қысқаша мәтін ретінде жаза алады.
  • Оқушылар берілген тақырыптық мәтін негізінде сөйлемдер құрастырып, олардың тұрлаулы (бастауыш, баяндауыш) және тұрлаусыз (анықтауыш, толықтауыш, пысықтауыш) мүшелерін дұрыс ажырата алады.
  • Оқушылар экологиялық мәселелерге қатысты сыни тұрғыдан ойлау дағдыларын көрсете отырып, графиктік деректерді талдай алады және жеке пікірін қалыптастыра алады.

Сабақ барысы: Сабақ тақырыптық желіде (экология, «Қызыл кітап») және синтаксистік тақырыпты (сөйлем мүшелері) үйлестіре отырып жүргізіледі. Оқушылар заңсыз аң аулау мәселесін көрсететін графиктік мәтінмен жұмыс істейді, одан ақпаратты шығарып алып, оны тұрлаулы және тұрлаусыз мүшелерді белгілеп, дұрыс құрылымдалған сөйлемдер түрінде жазады. Әр кезеңде функционалдық сауаттылықты дамытатын тапсырмалар, деңгейлеп бөлінген жұмыс форматы және ЕБҚ қолдауы қарастырылған.

Сабақ кезеңі / Уақыты Мұғалім әрекеті (толық репликалар мен нұсқаулар) Оқушы әрекеті ЕБҚ қолдауы Бағалау (критерий • дескриптор • балл) Ресурстар
Сабақтың басы (5 мин)
Қызығушылық ояту (Mind-map)
«Сәлеметсіздер ме, балалар! Бүгінгі сабағымыздың тақырыбын ашу үшін, мен сіздерге бір сұрақ қойым келеді: «Қызыл кітап» деген сөзден не аңғарасыздар? Ойланып, ассоциацияларыңызды айтыңызшы. Мен оларды тақтаға жазамын. Мысалы: «сирек кездесетін», «қорғау». 1 минут уақыт берілемін. Енді, осы ассоциациялардың ішінен бізге бүгін ең қажетті 3-ін таңдап, неге солар маңызды екенін түсіндірейік. Айла, сен баста: «Қызыл кітап» деген сөз сенің ойыңда не тудырды?»

Оқушылардың жауабынан кейін: «Тамаша! Енді біз «қорғау», «тіршілік иелері» және «заң» деген үш түйін сөзді бөліп алдық. Осылар бүгінгі сабағымыздың кілті болады. Бүгін біз «Қызыл кітапқа» енген жануарларды заңсыз аулау мәселесін графиктер арқылы қалай түсінуге болатынын және бұл туралы қалай дұрыс, әдемі сөйлемдермен жазуға болатынын үйренеміз. Сөйлемдерді талдау үшін олардың тұрлаулы және тұрлаусыз мүшелерін еске түсірейік.»
Оқушылар мұғалімнің сұрағына жауап береді, ассоциацияларды айтады: «сирек», «жануарлар», «өсімдіктер», «қорғау заңы», «жойылу қаупі», «аң аулау», «құстар». 3 таңдалған түйін сөзді негіздейді. Мысалы: «Қорғау» маңызды, себебі біз жануарларды сақтап қалуымыз керек. Синтаксиске қатысты алдыңғы білімдерін еске түсіреді. ЕБҚ бар оқушыға ассоциацияларды суреттермен (қағазда немесе планшетте) көрсетуге мүмкіндік беру. Ол суреттерді көрсетіп, сөзбен немесе қысқа сөйлеммен түсіндіре алады. Mind-map құрылымын үлгі ретінде қолына берілген дайын схема бойынша толтыру. Дескриптор: Оқушы «Қызыл кітап» тақырыбына 1-ден кем емес ассоциация айтады. Таңдалған 3 түйін сөздің маңыздылығын қысқаша негіздейді. (Балл жоқ) Тақта, бор/маркер. ЕБҚ үшін: «Қызыл кітап» тақырыбына арналған суреттер жинағы (Қазақстанның сирек түрлері: жолбарыс, қара құйрық, ілең, т.б.). ИИ-құрал: MindMeister немесе XMind онлайн mind-map бағдарламасы – мұғалім сабақтың басында экранда құрылымды көрсету үшін пайдалана алады, бұл ЕБҚ бар оқушыларға визуалды қолдау көрсетеді.
Тіркелгеннен кейін ашылады: Сабақтың ортасы (20-25 мин) · Сабақтың соңы (5-10 мин) · Рефлексия (5 мин)

Материал иесіздендіріліп жарияланды: автордың аты-жөні мен мектептің атауы алынып тасталған.

Мұғалім анықтамалығында: 130 бұйрық бойынша ҚМЖ қалай жазылады: қадамдар, мысал, үлгі

Өз тақырыбыңызға жоспар керек пе?

Бұл жоспар Telly ҚМЖ генераторында жасалған. Пәнді, сыныпты және тақырыпты көрсетіңіз — бірнеше минутта өз жоспарыңызды аласыз: бағалау критерийлері, дескрипторлар және дайын тапсырмалармен, Word форматында.