Мұғалім: ____________________
Мектеп: ____________________
Пән: Қазақ әдебиеті
Сынып: 9
Қазыбек би «Кім жақын?» сабағы
🎯 Сабақтың оқу мақсаты
- 9.2.4.1 – автордың стилін (Қазыбек би сөздеріндегі риторика, параллелизм) талдап, өз шығармасында қолдана алады.
- Шығармашылық жұмысты бағалау критерийлері бойынша өзін-өзі және өзара бағалай алады.
📘 Оқушыға арналған нұсқаулық
Міндеттеріңді түсіну үшін мына қадамдарды орында:
- 1-қадам. Мәтінді мұқият оқып, Қазыбек бидің сөйлеу стиліне назар сал (қайталаулар, ырғақ, теңеулер).
- 2-қадам. Тапсырмадағы нақты сұраққа жауап бер. Дәптеріңе жазасың ба, әлде ауызша ма — мұғалімнің нұсқауын күт.
- 3-қадам. Әр тапсырманың бағалау критерийлерін алдын ала қарап шық. Олар төменде кестеде берілген.
- 4-қадам. Жауабыңды тиянақтап, дәлелдермен толықтыр. Мысал: «Қазыбек бидің “Біз қазақ деген мал баққан елміз” деген тіркесі — параллелизм».
- 5-қадам. Өзіңді тексеру үшін соңындағы өзін-өзі бағалау кестесін пайдалан.
🔔 Ескерту: Дөрекі жауап берме, әдеби тілмен жауап бер. Барлық жұмыс дәптерде орындалады.
1 «Кім жақын?» — мәтінімен жұмыс
Үзінді (қысқаша): «...Қазыбек Қонтажыға келіп, қарысып тұрып: — Ел ебелек емес, ер көбелек емес, дат! ... Атым — Қазыбек, әкем — Келдібек, халқым — қазақ, руым — ... Біз қазақ деген мал баққан елміз. Елімізден құт-береке қашпасын деп, Жеріміздің шетін жау баспасын деп, Найзаға ұкі таққан елміз. Асқақтаған хан болса, хан ордасын таптай білген елміз. ...»
Тапсырма 1 · Жұптық жұмыс
Тапсырма: Мәтіндегі параллелизм бен риторикалық қайталауларды тауып, кестені толтыр. Бір мысал үлгі ретінде берілген.
| Қазыбек сөзінен үзінді | Қолданылған тәсіл | Әсері |
|---|---|---|
| «...Атым — Қазыбек, әкем — Келдібек, халқым — қазақ, руым — ...» | Параллелизм (бірдей синтаксистік құрылым) | Өлең ырғағын, салтанаттылықты арттырады |
| «Елімізден құт-береке қашпасын деп, Жеріміздің шетін жау баспасын деп...» | Риторикалық қайталау (анафора) | Ұрандылық, ел қорғау идеясын күшейтеді |
| «Анадан туса, құл боламын деп тумайды, Анадан қыз туса, күң боламын деп тумайды.» | Параллелизм + антитеза | Әділдік идеясын айқындайды |