Бағдарлама мазмұны
1‑сыныптың бөлімдері мен тақырыптары — бағдарламадағыдай. Сағаттар, нәтижелер мен ескертпелер бағдарлама атаған жерде көрсетілген.
Оқу пәнінің мазмұны
| № | Тақырып |
|---|---|
| 1 | Қазақ тілінің дыбыстық және әріптік жүйесінен |
| 2 | Негізгі тілдік бірліктерден (дыбыс, буын, сөз, сөйлем, мәтін) |
| 3 | Қазақ тілі бойынша қарапайым грамматикалық дағдылардан |
| 4 | Орфоэпиялық, орфографиялық, пунктуациялық нормалардың қарапайым түсініктерінен құралады |
1‑тоқсан
| № | Тақырып | Сағат |
|---|---|---|
| 1 | Тілдік ұғымдар туралы қарапайым түсінік (сөйлеу дағдылары) (әліппеге дейінгі кезең) | 12 |
| 2 | а, р, л, у, н, бекіту (2 сағ) | 12 |
| 3 | с, о, т, қ, ы, з, м, е, д, ш, ұ, бекіту (2 сағ) | 24 |
2‑тоқсан
| № | Тақырып | Сағат |
|---|---|---|
| 1 | б, й, к, і, ң, ғ, ж, ә, п, ү, бекіту (3 сағ) | 24 |
| 2 | ө, г, и, я, ю, х, h, щ, в, э, ё, ц, ф, ч, ь-ъ, әліпби – 2 сағ, бекіту (4 сағ) | 24 |
Ескерту: ң – 3 сағат, я, ю, х, һ, щ, в, э, ё, ц, ф, ч, ь-ъ 1 сағаттан; қалған дыбыс пен әріпке 2 сағаттан беріледі. Әріптер оқу бағдарламасында берілген ретпен оқытылады.
Әліппеге дейінгі кезеңнің міндеттері
- оқу әрекетіне қызығушылығын ояту
- сөйлеу, сөйлем, сөз, буын, дыбыс туралы қарапайым түсінік қалыптастыру
- сөйлеу, сөйлем, сөз, буын, дыбыс сызба-модельдерін ажырату және қолдану дағдыларын қалыптастыру
- сөзге дыбыстық талдау жүргізу: сөздегі буын санын анықтау, сөз ішіндегі дыбыстарды екі, үш буынды сөзбен анықтау; дауысты және дауыссыз дыбыстарды ажырату
- жазуға дайындық кезеңінде - қолдың ұсақ моторикасын дамыту (бояу, сурет салу, түрлі бағытта сызықтар жүргізу, сұлба салу, әріп элементтерін жазу)
- тыңдай білуге және сұрақты түсінуге, сұрақтарға дұрыс жауап беруге үйрету
Ескерту: тыңдау материалының көлемі 10 сөйлемнен, өлең шумақтары 3‑тен аспауы керек.
Әліппе кезеңінің міндеттері
- қазақ әліпбиінің дыбыс пен әріптерін таныту, дыбыстардың айтылуына жаттықтыру
- дауысты және дауыссыз дыбыс түрлерін ажыратуға жаттықтыру
- әріптердің баспа және жазба түрлерін үйрету
- дыбыстан буын, буыннан сөз, сөзден сөйлем құрауға, жазуға, оқуға үйрету
- дұрыс, үзбей, буындап оқу дағдыларын қалыптастыру
- көркем жазу дағдыларын қалыптастыру
- сөздік қорын байыту, өз ойын жеткізе білуге үйрету
- негізгі тыныс белгі түрлерін (нүкте, сұрау белгісі, леп белгісі) қолдана білуді қалыптастыру
- ұлттық рухани құндылықтарға деген сүйіспеншілікті қалыптастыру
Ескерту: І жартыжылдық бойынша жазба жұмыстарының көлемі: әліппеге дейінгі кезеңде графикалық диктант – 1-3 таңба, әліппе кезеңінде әріптік диктант – 3-5 әріп, буын диктанты – 3-6 буын, сөздік диктант – 2-5 сөз, диктант – 3-12 сөз. Жазба жұмыстарының санын мұғалім білім алушылардың меңгеру деңгейі мен қажеттілігіне орай айқындайды. Жазба жұмыстарын күнделікті жүйелі ұйымдастыру ұсынылады.
Тыңдалым мен айтылым
| № | Тақырып |
|---|---|
| 1 | Мұғалімнің, өзге білім алушылардың сөзін тыңдай білу, тыңдалым мәнін түсіну, сұраққа дұрыс әрі нақты жауап беруді қалыптастыру; коммуникативтік мақсаттарына сәйкес қарым-қатынас дағдыларын дамыту |
| 2 | Ертегі айту; өлең, санамақ, мақал-мәтел, жаңылтпаш, жұмбақты жатқа айту |
| 3 | Дауысты және дауыссыз дыбыстарды ажырата білуді; буын, сөзді буынға бөлу; дауысты дыбыстардың буын құрау дағдыларын қалыптастыру |
| 4 | Дыбыстың әріппен жазылуын; сөздің дыбыстық және әріптік құрамының сәйкестігін/ сәйкес еместігін анықтау |
| 5 | Сөздік қорын байыту; сөзді тіркестіре білу, сөйлем және шағын мәтін (сюжетті суреттер бойынша әңгіме құрау; көрген-білгені, естігені туралы әңгімелеу) құрай білу |
| 6 | Сөз әдебінің формаларын қолдану (сәлемдесу, алғыс білдіру, кешірім сұрау, өтініш айту, рұқсат сұрау, қоштасу) |
Ескерту: Тыңдалым материалының көлемі: 30 сек - 1мин.
Оқылым
| № | Тақырып |
|---|---|
| 1 | Сөздер мен сөйлемдердің құрылымын сызба арқылы түсініп, тани білу (сөздегі буын санын, сөйлемдегі сөз санын анықтау) |
| 2 | Сөздің мағынасын, сөйлемде айтылған ойды түсіну |
| 3 | Қазақ тіліндегі жұп дыбыстардың (а-ә, о-ө, ұ-ү, ы-і, л-р, н-ң, с-з, с-ш, ж-ш, п-б, к-қ, г-ғ) ерекшеліктерін тану, өзге тілден енген сөздерде кездесетін дыбыстарды дұрыс айтуға үйрету |
| 4 | Сөйлемді (2-6 сөз), мәтінді (4-10 сөйлем) түсініп, дауыстап оқу |
| 5 | Буындап оқудан сөзді үзбей, толық оқуға үйрету |
Ескерту: оқуға берілген мәтіннің көлемі әліппе кезеңінің басында 4-6 сөйлемнен, соңында 10 сөйлемнен аспауы керек. Әр сөйлемдегі сөздердің саны 2-6‑дан аспауы керек.
Жазылым
| № | Тақырып |
|---|---|
| 1 | Жазуға дайындық (дұрыс отырғызу, жарықтың дұрыс түсуі, дәптердің көлбеу орналасуы және жазу кезінде қарындаш/қаламды ұстай білу); парақтағы кеңістікті бағдарлай білуді қалыптастыру (жазу жолын, жоларалық кеңістікті, жазу жолының жоғарғы және төменгі сызықтары мен тік көлбеу сызықтардан шықпау); сурет салу, штрихтау, бастыра жазу, әріп элементтерін жазу |
| 2 | Сурет бойынша сөйлем құрастыру, берілген сөздерден сөйлемдер құрастыру, сөйлемдегі сөздердің санын анықтау, сөйлемдердің графикалық модельдерін құру |
| 3 | Көркем жазу нормаларын сақтай отырып, әріп элементтерін, бас және кіші әріптерді, буын, сөз, сөйлемді және оларды байланыстыра жазу |
| 4 | Сөйлемнің басындағы сөзді бас әріптен жазу, сөйлем ішінде сөздердің бөлек жазылуы, сөйлемнің соңына тыныс белгісін қою |
| 5 | Қарапайым сұрақтарға жазбаша жауап беру, сюжетті суретке қарап мәтін құрастыру |
| 6 | Қатесіз, көркем жазу дағдыларын қалыптастыру |
Әліппеге дейінгі кезеңдегі күтілетін нәтижелер
- сөйлеу, сөйлем, сөз, буын, дыбыс туралы бастапқы тілдік ұғымдарды түсінеді
- сұрақты тыңдайды және оны түсінеді, сұрақтарға жауап береді
- сөйлем, сөз, буын, дыбыстың графикалық сызбасын таниды
- сөзге дыбыстық талдау жасайды
- көмекші құралдар (тірек сызба, сюжетті сурет) арқылы оқиғаның ретін сақтай отырып баяндайды
- коммуникативтік қатынаста сөз әдебін (сәлемдесу, алғыс білдіру, кешірім сұрау, өтініш айту, рұқсат сұрау, қоштасу) дұрыс қолдана алады
- дәптер бетінде берілген суреттерді бояйды, әріп элементтерін, үзік сызықтарды бастырып жүргізеді, жазады
Әліппе кезеңіндегі күтілетін нәтижелер
- дыбыс пен әріпті таниды, оларды бір-бірінен ажыратады
- мәтіннен сөйлемді, сөйлемнен сөзді, сөзден буынды, буыннан дыбысты бөледі, жаңа үйренген дыбысты анықтайды
- дауысты дыбыстардың буын құрайтынын біледі, сөздегі буын санын анықтайды
- оқу түрлерін (буындап оқу, сөздерді тұтас оқу, мәнерлеп оқу) қолданады, түсініп оқиды
- дыбыстарды дұрыс дыбыстайды, оның мағына ажыратушы қызметін түсінеді
- сызба-модель, сурет белгілері арқылы сөз, сөйлем, шағын мәтін құрастырады
- сөйлеу барысында жалғауларды дұрыс қолданады
- тақырыбы мен иллюстрациясы бойынша мәтіннің мазмұнын болжайды, өз ойын білдіреді
- мұғалімнің қолдауымен мәтіннің, сюжетті суреттің мазмұны бойынша сұрақ қоя алады, сұраққа жауап береді
- сөйлемді бас әріптен бастап жазып, соңына тиісті тыныс белгісін қояды
- айтылуы мен жазылуы бірдей сөздерді еске сақтап, естуі бойынша жазады
- көркем жазу талаптарына сай, жазу жолы, жол аралығын, жолдың жоғарғы және төменгі сызықтарын сақтап, әріптің, әріптердің өзара байланыс элементтерін жазады
- ана тілін, Отанын, халқын, мәдениеті мен салт-дәстүрін құрметтей біледі
- еліміздің рәміздерін (Әнұран, Елтаңба, Ту) біледі