СОР — Қазақ тілі мен әдебиеті
Сынып: 9
Тақырып: Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті күні - тәуелсіз Қазақстанның айбынды мейрамы. Маралтай Ыбыраев «Елбасыма» өлеңі
Оқу мақсаттары:
- 9.3.2.1 ғылыми стильде (пікір, мақала, презентация) жазылған еңбектердің тілдік және жанрлық ерекшелігін анықтап, талдау жасау;
- 9.4.2.1 эссе құрылымымен дамуын сақтап, мәселе бойынша ұсынылған шешімнің артықшылығы мен кемшілік тұстарын салыстыра отырып, өз ойын дәлелдеп жазу.
Вариант 1
-
Тапсырма 1 (3 балл)
Төмендегі ғылыми стильдегі үзіндіді оқып, мәтіннің жанрлық және тілдік ерекшеліктерін анықтаңыз. 3 ерекшелік және әрқайсысына қысқаша түсініктеме келтіріңіз (әрқайсысы 1 балл).Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті күні мемлекеттік және қоғамдық тұрғыдан маңызды мереке болып табылады. Бұл күн тарихшы, әлеуметтанушы және саясаттанушы зерттеулерінде мемлекеттік институттардың қалыптасуын бағалаудың индикаторы ретінде қарастырылады. Мерекенің экономикалық және әлеуметтік әсерін талдау көрсеткендей, ұлттық бірлік пен қоғамдық тұрақтылықты нығайтуға ықпал етеді.
-
Тапсырма 2 (4 балл)
Эссе жазыңыз (шамамен 180–230 сөз). Тақырыбы: "Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті күнінің маңызы: ұлт үшін мереке ме, әлде саяси институтты нығайтудың белгісі ме?" Эссе құрылымын сақтаңыз: кіріспе (мәселені қою), негізгі бөлім (кем дегенде екі аргумент — артықшылық пен кемшілік), қорытынды (өз ұстанымыңызды нақты тұжырымдаңыз). Бағалау критерийлері бойынша дәлелдер келтіріңіз. -
Тапсырма 3 (3 балл)
Сыныпта өтілген Маралтай Ыбыраевтың «Елбасыма» өлеңі бойынша қысқаша талдау жазыңыз: өлеңнің негізгі тақырыбын белгілеңіз (1 балл), поэзиялық тәсілдердің (эпитет, метафора, қайталама) кем дегенде екі түрін анықтаңыз (1 балл), және сол тәсілдердің өлең идеясына қалай қызмет ететінін нақты бір жолға немесе мысалға сүйене отырып түсіндіріп жазыңыз (1 балл).
Критерийлер (Вариант 1)
| № | Тапсырма | Макс. балл | Бағалау критерийлері |
|---|---|---|---|
| 1 | Ғылыми үзіндіден жанрлық және тілдік ерекшеліктерді анықтау (3 ерекшелік) | 3 | 1 балл — нақты, мәтіннен алынған ерекшелік (жанр: объективтілік, ақпараттылық; тілдік: терминология, ресми стиль, логикалық байланыс). Әр түсініктеме мәнмәтінге байланысты болуы тиіс. |
| 2 | Эссе (құрылым, аргументация, тілдік дәлдік) | 4 | Кіріспе (0.5), негізгі бөлім — кем дегенде екі аргумент (1.5), қорытынды (0.5), тілдің сауаттылығы және логикалық байланыс (0.5) |
| 3 | Өлеңді талдау (тақырып, поэтикалық тәсілдер, түсіндіру) | 3 | Тақырыпты нақты көрсету (1), поэтикалық тәсілдерді дұрыс анықтау (1), тәсілдердің өлең идеясына қызметін дәлелдеу (1) |
| Барлығы | 10 |