Индивидуальный рабочий лист
Пән: Химия
Тақырып: Химиялық реакция жылдамдығы. Реакция жылдамдығына әсер ететін факторлар.
Сынып/жас: 10
| Оқушының аты-жөні: | Күні: |
Нұсқау (Қысқаша және анық):
Тапсырмаларды мұқият оқып шығыңыз. Әр тапсырмаға арналған бос орындарда жауапты жазып, қажет жағдайда сызба, кесте немесе график салыңыз. Уақыты шектеулі: барлығы 45–60 минут. Жауаптарыңызды нақты және қысқа тұжырымдаңыз. Сандық есептеулерде есептің әр қадамын көрсетіңіз.
Тапсырма 1 (Экспериментті талдау және график құру) — 3 балл
Сізге екі қысқаша тәжірибенің нәтижелері кесте түрінде берілген. Талдаңыз да, сұрақтарға жауап беріңіз.
Тәжірибе A (температураның әсері):
| Температура (°C) | Уақыт (с) — реакцияның белгілі бір критикалық нүктесіне жету (мыс., ерітіндінің бұлыңғырлануы) |
|---|---|
| 10 | 120 |
| 20 | 60 |
| 30 | 30 |
| 40 | 15 |
1) Кестеден алынған деректерге сүйеніп, реакция жылдамдығын (жылдамдық ≈ 1/уақыт) есептеңіз және төмендегі кестені толықтырыңыз. (0.5 б)
| Температура (°C) | Уақыт (с) | Жылдамдық (с^-1) |
|---|---|---|
| 10 | 120 | |
| 20 | 60 | |
| 30 | 30 | |
| 40 | 15 |
2) Осы деректер бойынша қысқаша қорытынды жазыңыз: температура артса, реакция жылдамдығы қалай өзгереді? (0.5 б)
3) Сол деректер бойынша график салыңыз: көлденең осьте — температура (°C), тігінен — реакция жылдамдығы (с^-1). График орны: (нақты график салуға арналған бос орын). (1 б)
Тәжірибе B (концентрацияның әсері):
Реакция: A + B → өнімдер. Тәжірибе кезінде HCl концентрациясын өзгертіп, металл (мысалы, магний) ерігенге дейінгі уақытты өлшейді.
| [HCl] (M) | Уақыт (с) |
|---|---|
| 0.1 | 90 |
| 0.2 | 45 |
4) Концентрация екі есе артқанда (0.1 → 0.2 M), реакция жылдамдығы қалай өзгереді? Қысқаша түсіндіріңіз. (0.5 б)