Жеке жұмыс парағы
Пән: География
Тақырып: Табиғи ресурстарды экономикалық және экологиялық бағалау
Сынып/Жасы: 8 сынып
Оқушының аты-жөні: ___________________________
Күні: ___________________________
Нұсқаулар
Құрметті оқушы! Бұл жұмыс парағында сіз табиғи ресурстарды экономикалық және экологиялық бағалау бойынша білімдеріңізді тексеріп, дамытасыз. Барлық 8 тапсырманы мұқият оқып, орындаңыз. Жауаптардың толық және анық болуына назар аударыңыз. Жауаптарды берілген жолдарға, кестелерге немесе бос орындарға жазыңыз. Жұмыстың ұзақтығы – 25-30 минут.
1
«Экономикалық» және «экологиялық» бағалау ұғымдарын анықтаңыз. Олардың арасындағы негізгі айырмашылықты түсіндіріңіз.2
Төмендегі табиғи ресурстардың әрқайсысы үшін олардың экономикалық маңыздылығын (мысалы, қандай өнімдер алынады, экономикаға қосқан үлесі) және оларды пайдаланудың экологиялық салдарын (мысалы, қоршаған ортаға әсері) қысқаша сипаттаңыз.| Табиғи ресурс | Экономикалық маңыздылығы (1-2 мысал) | Экологиялық салдары (1-2 мысал) |
|---|---|---|
| Мұнай | ||
| Ауыл шаруашылығына жарамды жерлер | ||
| Тұщы су (өзен, көл) |
3
Келесі сұраққа жауап беріңіз: Егер елдегі орман ресурстарының 25 бөлігі қоршаған ортаны қорғау мақсатында қолданылса, ал қалған 35 бөлігі ағаш өнеркәсібі үшін пайдаланылса, онда экономикалық пайдалану үлесі қанша болады? Жауабыңызды бөлшек түрінде және пайызбен көрсетіңіз.Жауабы: (бөлшек), (пайыз)
4
Сурет салыңыз немесе сызбамен көрсетіңіз: Табиғи ресурсты (мысалы, кен байлығы) экономикалық пайдаланудың экологияға тигізетін теріс әсерлерінің тізбегін (себеп-салдар байланысын) көрсететін блок-схема сызыңыз. Мысалы: «Кен өндіру → ... → ... → топырақтың ластануы».
5
Төмендегі жағдайды оқып, экономикалық және экологиялық бағалау жасаңыз: «Аймақта үлкен табиғи көл бар. Оның суын ауыз су ретінде пайдалануға, балық шаруашылығын дамытуға және туризмді қолдауға болады. Бірақ көлдің жағалауында құрылыс жұмыстары басталған.» Бұл ресурсты пайдаланудың экономикалық артықшылықтары мен экологиялық қауіптерін атаңыз (әрқайсысынан кемінде екіден).Экономикалық артықшылықтар:
Экологиялық қауіптер:
6
«Тұрақты даму» ұғымын табиғи ресурстарды бағалау контекстінде түсіндіріңіз. Тұрақты даму принципі бойынша табиғи ресурсты (мысалы, орман) қалай пайдалану керек?7
Кестеде келтірілген деректерді пайдаланып, қай ресурстың пайдалану тиімділігі жоғары екенін анықтаңыз және неге осылай деп ойлайтыныңызды түсіндіріңіз. (Есептеу қажет емес, салыстырып талдау жасаңыз).| Ресурс | Өндіру көлемі (жылына) | Таза пайда (жылына) | Қалпына келу мерзімі | Экологиялық залалдың деңгейі (1-төмен, 10-жоғары) |
|---|---|---|---|---|
| A: Жел энергиясы | 100 МВт | 50 млн теңге | Жыл сайын (толық) | 2 |
| B: Көмір | 500 мың тонна | 200 млн теңге | Жойылатын ресурс | 8 |
Тиімді ресурс:
Түсіндірмесі:
8
Шығармашылық тапсырма: Өзіңіздің өңіріңіздегі (немесе Қазақстандағы) кез келген табиғи ресурсты таңдап алыңыз. Оған қысқаша экономикалық және экологиялық бағалау жасаңыз (артықшылықтары мен мәселелерін атап, оны қалай тұрақты түрде пайдалануға болатыны туралы бір ұсыныс беріңіз).Таңдалған ресурс:
Экономикалық бағалау (маңызы, пайдасы):
Экологиялық бағалау (әсері, қауіптері):
Тұрақты пайдалануға арналған бір ұсыныс: