Суммативное оценивание за раздел
Пән: Физика
Сынып: 9
Тақырып: Тербелістер және толқындар
Барлық балл: 15
Оқу мақсаттары:
9.2.5.3; 9.2.5.5; 9.2.5.7; 9.2.5.11; 9.4.4.1; 9.2.5.13; 9.2.5.15; 9.4.4.3
1-нұсқа
1. Математикалық маятниктің ұзындығы 1 м. Оның тербеліс периоды мен жиілігін анықтаңыз (g = 10 м/с²). [9.2.5.3, 9.2.5.7] (2 балл)
2. Суретте гармониялық тербеліс жасайтын дененің координатасының уақытқа тәуелділік графигі көрсетілген. График бойынша тербелістің амплитудасын, периодын тауып, координатаның уақытқа тәуелділік теңдеуін жазыңыз (x = xmax sin(ωt) немесе x = xmax cos(ωt) түрінде). [9.2.5.5] (3 балл)
Сурет: Синусоидалық толқын. Горизонталь ось t (с), 0, 1, 2, 3, 4 нүктелері белгіленген. Тік ось x (м). Толқын t=0 кезінде нөлден басталып, t=1 с кезінде оң амплитудаға (2 м), t=2 с кезінде нөлге, t=3 с кезінде теріс амплитудаға (-2 м) жетеді. Амплитуда 2 м, период 4 с.
3. Резонанс дегеніміз не? Оның пайдалы және зиянды жақтарына бір-бірден мысал келтіріңіз. [9.2.5.11] (2 балл)
4. Көлденең және бойлық толқындарды салыстыратын кестені толтырыңыз. [9.2.5.13] (3 балл)
| Сипаттама | Көлденең толқын | Бойлық толқын |
|---|---|---|
| Тербеліс бағытының таралу бағытына қатынасы | ||
| Толқында болатын деформация түрі | ||
| Мысал (орта) |
5. Еркін электромагниттік тербелістер тербелмелі контурда қалай пайда болады? Контурдағы энергияның түрленуін сипаттаңыз. [9.4.4.1] (2 балл)
6. Электромагниттік толқындар шкаласының қай диапазоны радиохабарлар тарату үшін қолданылады? Электромагниттік толқындардың медицинада қолданылатын басқа бір диапазонын атап, оның қолданылуына мысал келтіріңіз. [9.4.4.3] (2 балл)
7. Дыбыс толқыны қандай ортада тарай алмайды? Неліктен? [9.2.5.15] (1 балл)
1-нұсқа үшін бағалау схемасы
| № | Жауап | Балл | Қосымша ақпарат |
|---|---|---|---|
| 1 | Период формуласы: T = 2π√(l/g). Есептеу: T = 2 * 3.14 * √(1/10) ≈ 2 * 3.14 * 0.316 ≈ 1.98 с (2 с шамасы). Жиілік: f = 1/T = 1/1.98 ≈ 0.51 Гц. |
2 | 1 балл – периодтың дұрыс формуласын жазып, дұрыс есептегені үшін. 1 балл – жиілікті дұрыс тапқаны үшін. Есептеулерде π=3,14 қолданылған. |
| 2 | Амплитуда: xmax = 2 м. Период: T = 4 с. Циклдік жиілік: ω = 2π/T = 2*3.14/4 = 1.57 рад/с. Теңдеу: График t=0 кезінде нөлден басталады және өседі, сондықтан x = 2 sin(1.57t). |
3 | 1 балл – амплитуданы дұрыс анықтағаны үшін. 1 балл – периодты дұрыс анықтап, циклдік жиілікті дұрыс есептегені үшін. 1 балл – координата теңдеуін дұрыс жазып, функция түрін (синус) негіздегені үшін. |
| Тіркелгеннен кейін ашылады: | |||