Қысқаша
- Сынып жетекшісінің тоқсандық есебі № 130 бұйрықтың тізбесінде жоқ. Тізбе бойынша сынып жетекшісі жұмыс жоспарын, үлгерім табелін және оқушылардың жеке іс қағаздарын жүргізеді.
- Бірақ сынып жетекшісінің жұмыс жоспарының нысанында тәрбие жұмысының талдауы бар, ал Сынып жетекшілігі туралы ережеде — директорды сыныппен жүргізілген тәрбие жұмысының жай-күйі туралы хабардар ету.
- Бұл — мектепішілік құжат: есептің нысанын, мерзімін және көлемін мектеп белгілейді. Төмендегі құрылым, есептеулер мен қадамдар — заң талабы емес, ұсыныс.
- Ыңғайлы бөлімдер: сынып туралы мәлімет, үлгерім мен сапа, сабаққа қатысу, тәрбие жұмысы, ата-аналармен жұмыс, жеке жұмыс, мәселелер мен келесі тоқсанның міндеттері.
- 2026–2027 оқу жылының I тоқсаны 2026 жылғы 25 қазанда аяқталады, күзгі демалыс — 26 қазаннан 1 қарашаға дейін.
№ 130 бұйрықта мұндай есеп бар ма
Мектеп педагогтері жүргізетін құжаттар тізбесі — № 130 бұйрықтың 3-қосымшасы. Ол бойынша сынып жетекшісі:
- оқу жылы басталғанға дейін сынып жетекшісінің жұмыс жоспарын әзірлейді және оқу жылы ішінде іске асырады;
- тоқсандық және оқу жылының қорытындысы бойынша үлгерім табелін жүргізеді;
- білім алушының жеке іс қағазын жүргізеді.
Тоқсандық есеп тізбеде жоқ, бірақ жұмыстың талдауы жоспардың өзінде қарастырылған. Жоспардың нысаны бұйрықтың 4-қосымшасында, 2026 жылғы 15 шілдедегі № 194-НҚ бұйрықтың редакциясында. Оның бірінші жолы:
| Іс-шаралар | Орындау мерзімдері | Аяқтау нысандары |
|---|---|---|
| Сыныптың тәрбие жұмысының жоспарын жасау және іске асыру (тәрбие жоспарының нысанын мектептің сынып жетекшілерінің әдістемелік бірлестігі айқындайды) | Оқу жылы ішінде | Жоспар, іс-шаралардың материалдары, тәрбие жұмысының талдауы (қағаз немесе электрондық форматта) |
Талдауды қаншалықты жиі жасау керегін нысан айтпайды. Жоспардың өзін қалай құру керегі — «Сынып жетекшісінің жұмыс жоспары: 130 бұйрық, 2026–2027» мақаласында.
Екінші құжат — Сынып жетекшілігі туралы ереже (ҚР Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 12 қаңтардағы № 18 бұйрығы). Онда сынып жетекшісінің міндеттері қатарында аптасына бір рет сынып сағатын өткізу және «білім беру ұйымының басшысын (директорын) сыныбымен тәрбие жұмысының жай-күйі туралы хабардар ету» аталған. Функцияларының ішінде — үлгерім жағдайын талдау және сабаққа қатысуды бақылау. Сынып жетекшісінің қызметін директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары жоспарлайды және бақылайды.
Қорытынды: тәрбие жұмысының талдауы қарастырылған, ал тоқсандық есептің бірыңғай нысаны мен мерзімі жоқ. Мектеп оларды мектепішілік бақылау жоспарында, директордың бұйрығында немесе сынып жетекшілері әдістемелік бірлестігінің шешімінде бекіте алады — директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасарынан нақтылаңыз.
Сонымен бірге «Педагог мәртебесі туралы» Заңның 6-бабы педагогтен білім беру саласындағы заңнамада көзделмеген есептілікті талап етіп алдыруға жол бермейді. Ал Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясының 2026–2027 оқу жылына арналған әдістемелік нұсқау хатында педагогтердің артық есептілігін азайтуға мән берілген. Сондықтан есепті қолда бар құжаттарға — жоспарға, журналға, хаттамаларға сүйеніп жасаған ыңғайлы.
Есепке не жазу керек
Мектепте өз нысаны болмаса, мына құрылым жарайды:
| Бөлім | Не жазылады | Қайдан алынады |
|---|---|---|
| Сынып туралы мәлімет | Тоқсан басындағы және соңындағы оқушылар саны, кім келді, кім кетті | Электрондық журнал |
| Үлгерім мен сапа | Үздіктер, екпінділер, бір «3»-пен және «2»-мен оқитындар, аттестатталмағандар; пайыздар | Тоқсандық бағалар, табельдер |
| Сабаққа қатысу | Барлығы қанша сабақ жіберілді, оның ішінде дәлелді және дәлелсіз себеппен; не істелді | Журнал, анықтамалар |
| Тәрбие жұмысы | Жоспар бойынша не өткізілді, не ауыстырылды және неге | Жоспар, іс-шаралардың материалдары |
| Ата-аналармен жұмыс | Жиналыстар, кеңестер, сынып істеріне қатысу | Жиналыс хаттамалары |
| Жеке жұмыс | Кіммен жұмыс істелді және не өзгерді | Әңгімелесу жазбалары, психолог пен әлеуметтік педагогтің деректері |
| Мәселелер мен міндеттер | Не орындалмай қалды; келесі тоқсанға мерзімі көрсетілген үш–бес міндет | Жоғарыдағы бөлімдердің қорытындысы |
Тәрбие жұмысын «Адал азамат» біртұтас тәрбие бағдарламасы арқылы сипаттаған ыңғайлы — мектептің тәрбие жұмысының жоспары соған негізделеді. Бағдарламада әр айдың өз құндылығы бар: қыркүйек — еңбекқорлық және кәсіби біліктілік айы, қазан — тәуелсіздік және отаншылдық айы. Аптасына бір рет сынып сағатында — қауіпсіз мінез-құлық туралы 10 минуттық «Қауіпсіздік сабағы».
Үлгерім мен сапаны қалай есептеуге болады
Формула № 130 бұйрықта да, ағымдағы бақылаудың Үлгілік қағидаларында да (№ 125 бұйрық) жоқ. Мектепте өз тәртібі болмаса, тоқсандық бағалар бойынша былай есептеуге болады:
- Үлгерім = «2»-сі жоқ оқушылар ÷ аттестатталған оқушылар × 100%.
- Білім сапасы = тек «4» және «5»-пен оқитындар (үздіктерді қоса) ÷ аттестатталған оқушылар × 100%.
Бағаларды үлгерім табелінен алған ыңғайлы — оны сынып жетекшісі тоқсан қорытындысы бойынша онсыз да жүргізеді.
Тоқсандық бағалар осы Қағидалардың 1-қосымшасындағы шәкіл бойынша қойылады: 0–39% — «2», 40–64% — «3», 65–84% — «4», 85–100% — «5». 5–11 (12)-сыныптарда пайыз формативтік бағалаудан, БЖБ мен ТЖБ-дан құралады — 25%, 25% және 50%. 2–4-сыныптарда 2026–2027 оқу жылынан бастап — формативтік және аралық бағалаудан (№ 257-НҚ бұйрық). 1-сыныпта білім алушылардың оқу жетістіктері бағаланбайды.
5–11 (12)-сыныптарда Қағидалардың тағы үш нормасын ескеріңіз. Апталық жүктеме 1 сағат болса, баға жартыжылдыққа қойылады — I тоқсанда ондай пәндер бойынша баға жоқ. Музыка, дене шынықтыру, көркем еңбек және 16-тармақтағы басқа пәндер бойынша «есептелді» қойылады: пайызды бағасы бар пәндер бойынша есептеңіз. «Уақытша аттестатталмаған» деген белгісі бар оқушыларды бөлек жолмен көрсетіңіз.
Есепті қалай дайындау керек: қадам бойынша
- Мектептің талабын біліңіз: нысанын, мерзімін және кімге тапсыру керегін.
- Жоспарларды ашыңыз: жұмыс жоспары мен сыныптың тәрбие жұмысының жоспарында тоқсанға не белгіленгенін қараңыз.
- Қорытындыны журналдан алыңыз: барлық тоқсандық баға қойылған соң әр оқушының бағалары мен жіберген сабақтарын жазып алыңыз.
- Көрсеткіштерді есептеп, өткен тоқсанмен салыстырыңыз. I тоқсанда — өткен оқу жылының қорытындысымен.
- Жоспарды тармақ бойынша қараңыз: не өткізілді, не ауыстырылды және неге. Іс-шаралардың материалдарын қоса беріңіз.
- Ата-аналармен жұмысты және жеке жұмысты сипаттаңыз: жиналыс күндері, хаттама нөмірлері, кеңестер.
- Келесі тоқсанның міндеттерін жазыңыз: не істеу керек, кіммен және қай мерзімге дейін. Оларды жоспарға көшіріңіз.
Шартты деректермен құрылым үлгісі
Деректер шартты: сынып, сандар мен оқиғалар мысал үшін ойдан алынған. 7 «Б» сыныбы, 2026–2027 оқу жылының I тоқсаны.
1. Сынып туралы мәлімет. Тоқсан басында — 24 оқушы, соңында — 25: қазанда бір оқушы келді.
2. Үлгерім мен сапа. 25 оқушының бәрі аттестатталды.
| Көрсеткіш | Оқушы | % |
|---|---|---|
| Үздіктер | 3 | 12 |
| Екпінділер | 9 | 36 |
| Бір «3»-пен | 2 | 8 |
| Екі және одан көп «3»-пен | 10 | 40 |
| «2»-мен | 1 | 4 |
| Үлгерім | 24 | 96 |
| Білім сапасы | 12 | 48 |
3. Сабаққа қатысу. 214 сабақ жіберілді: 186 — ауруына байланысты, 28 — дәлелсіз себеппен, екі оқушыда. Олармен және ата-аналарымен әңгіме өткізілді.
4. Тәрбие жұмысы. 8 сынып сағаты өтті: қыркүйекте — «Отбасымның мамандықтары», қазанда — «Конституция және мен». Сынып күзгі жәрмеңке өткізіп, спартакиадаға қатысты. Мұражайға экскурсия қарашаға ауыстырылды.
5. Ата-аналармен жұмыс. 11 қыркүйектегі жиналыс (№ 1 хаттама): күн тәртібі, интернеттегі қауіпсіздік. Жеке кеңестер — 9.
6. Мәселелер мен II тоқсанның міндеттері. Бір «3»-пен оқитын екі оқушы — қараша соңына дейін ағылшын тілі мен геометриядан кеңес, мақсат — сапа 56%. Дәлелсіз себеппен жіберілген сабақтар — журналды әр жұма сайын салыстыру. Тоқсан қорытындысы бойынша жиналыс — 15 қарашаға дейін.
Мұндай есептің жобасын Telly (бұрынғы iTeacher) сервисіндегі сынып жетекшісінің есеп генераторы құрастырады. Сыныпты және кезеңді — тоқсан, жартыжылдық не жыл — көрсетіңіз, сыныптың жетістіктерін тізіп, қаласаңыз жұмыс жоспарыңызды қойыңыз: есеп соған сүйенеді. Құжатты Word форматында жүктеп алуға болады. Үлгерім мен сабаққа қатысу сандарын генератор есептемейді — оларды өзіңіз жазыңыз, ал жетістіктер өрісіне оқушылардың тегін жазбаңыз. Генератор «Кеңейтілген» тарифіне кіреді.
Есептің Word-тағы үлгісі
6-сынып жетекшісінің I тоқсандағы есебі шартты деректермен: үлгерім мен сапа, сабаққа қатысу, тәрбие жұмысы, ата-аналармен жұмыс, II тоқсанның міндеттері.
Есептің жобасын Telly құрастырады
Сыныпты және кезеңді көрсетіп, сынып жетістіктерін тізіп, қаласаңыз жұмыс жоспарын қойыңыз — тәрбие жұмысы туралы есеп қайтады, одан әрі Word не басып шығару. Үлгерім мен сабаққа қатысу сандарын өзіңіз жазыңыз. Келесі тоқсанның жоспары — екінші генераторда.
Жиі кездесетін қателер
- Нәтижесі жазылмаған іс-шаралар. «Сынып сағаты өткізілді» деген ештеңе айтпайды. Сыныпта не өзгергенін жазыңыз.
- Сабаққа қатысу «жалпы жақсы». Сан керек: қанша сабақ жіберілді және оның қаншасы дәлелсіз себеппен.
- Құжаттар шатастырылған. БЖБ мен ТЖБ талдауы — пән мұғалімінің құжаты. Сынып жетекшісінің есебі — тұтас сынып туралы.
- Жалпы сөзден тұратын міндеттер. «Ата-аналармен жұмысты күшейту» — міндет емес. Әрекет, мерзім және кіммен екені керек.
Жиі қойылатын сұрақтар
№ 130 бұйрық бойынша сынып жетекшісінің есебі міндетті ме? Тізбеде ол жоқ. Тәрбие жұмысының талдауы жоспар нысанында, директорды хабардар ету Сынып жетекшілігі туралы ережеде аталған, ал тоқсандық есептің нысаны мен мерзімін мектеп белгілейді.
I тоқсанның есебін қашан тапсыру керек? Мерзімді мектеп белгілейді. Күзгі демалыс 2026 жылғы 26 қазанда басталады (№ 213-НҚ бұйрық), демек I тоқсан 25 қазанда аяқталады. Барлық тоқсанның күндері — «Тоқсандар мен демалыстар 2026–2027» мақаласында.
Есепті әрі қағазда, әрі электрондық түрде тапсыру керек пе? «Педагог мәртебесі туралы» Заң педагогке құжаттарды бір мезгілде қағаз жеткізгіште және электрондық нысанда жүргізу міндетін жүктеуге жол бермейді. Есепті қай түрде тапсыру керегін мектептен нақтылаңыз.
1-сыныптағы үлгерім туралы не жазу керек? Ештеңе есептеудің қажеті жоқ: 1-сыныпта оқу жетістіктері бағаланбайды. Есепте балалардың мектепке бейімделуін, сабаққа қатысуын және ата-аналармен жұмысты сипаттаған жөн.