СОММАТИВТІ БАҒАЛАУ 1 ТОҚСАН БОЙЫНША
ПӘНІ: Қазақ әдебиеті
СЫНЫП: 9
Жалпы балл: 25
Оқу мақсаттары:
9.1.1.1 Әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау.
9.2.4.1 Автор стиліне сүйене отырып, шығармашылық жұмыс жазу.
9.3.1.1 Шығарманы басқа өнер түрлеріндегі осы мазмұндас туындылармен салыстырып, тарихи және көркемдік құндылығын бағалау.
9.2.3.1 Шығармадағы әдеби тілді құбылту мен айшықтаудың (троп пен фигура) түрлерін талдай отырып, автор стиліне баға беру.
9.1.3.1 Көркем шығарманың идеясына сай кейіпкерлер жүйесін анықтау.
9.2.2.1 Автор бейнесінің идеялық-стилистикалық тұтастырушы ретіндегі рөліне талдау жасау.
1-ТАПСЫРМА (МВО, 15 балл)
Мақсаты: 9.1.1.1; 9.2.4.1; 9.3.1.1. Ойлау дағдылары деңгейі: Қолдану.
Тапсырма: Сіз 1-тоқсанда оқыған шығармалардың бірінің (мысалы, М.Әуезовтің «Қараш-Қараш» повесінің немесе І.Жансүгіровтің «Күй» поэмасының) бір эпизодын таңдаңыз.
- Осы эпизодтың сюжеттегі орнын, композициялық құрылымын (экспозиция, завязка, т.б.) анықтап, талдаңыз. (5 балл)
- Таңдаған эпизод негізінде автор стилін ескере отырып, шығармашылық жұмыс жазыңыз (мысалы, кейіпкердің күнделігінен үзінді, оқиғаға басқа кейіпкердің көзқарасынан сипаттама, жаңа диалог). (5 балл)
- Бұл шығарманың (немесе таңдаған эпизодтың) мазмұны бойынша түсірілген кинофильм, қойылған спектакль немесе салынған кескіндеме туындысы бар ма? Егер бар болса, олардың бірімен салыстырып, шығарманың тарихи және көркемдік құндылығын бағалаңыз. Егер жоқ болса, шығарманың қандай көркемдік құндылығы оны басқа өнер түрлеріне бейімдеуді қажет етеді деп ойлайсыз? (5 балл)
Бағалау критерийлері (1-тапсырма):
- А тармағы (5 балл): Эпизодтың сюжеттегі орны дәл көрсетілген (1 б.). Композициялық элементтер (экспозиция, завязка, даму, шарықтау, шешім) анықталған және талданған (2 б.). Талдау терең, шығарманың жалпы идеясымен байланыстырылған (2 б.).
- Б тармағы (5 балл): Шығармашылық жұмыс тапсырма талабына сәйкес келеді (1 б.). Автордың стиліне (тіл, образдар жүйесі) сәйкес жазылған (2 б.). Жаңа туындының мазмұны мен формасы бастапқы эпизодтың идеясын дамытады немесе толықтырады (2 б.).
- В тармағы (5 балл): Басқа өнер түріндегі туынды дұрыс таңдалған немесе оның жоқтығы туралы дәлелді түсініктеме берілген (1 б.). Салыстырмалы талдау жүргізілген (құрылым, образдар, эмоциялар) (2 б.). Шығарманың тарихи (дәуір көрінісі) және көркемдік (әдеби тіл, идея) құндылығы негізделген бағамен анықталған (2 б.).