Қысқаша
- Сынып жетекшісінің жұмыс жоспары — № 130 бұйрық бойынша міндетті құжат. Оны оқу жылы басталғанға дейін бір рет жасап, оқу жылы бойы іске асырады — қағазда немесе Word/PDF форматында.
- Нысаны бұйрықтың 4-қосымшасында: төрт тармақтан тұратын кесте. Олар — сыныптың тәрбие жұмысының жоспары, сыныптың әлеуметтік паспорты, ата-аналармен жұмыс және сынып журналы.
- 2026 жылғы 15 шілдедегі № 194-НҚ бұйрық нысанды жаңа редакцияда жазды. Өзгеріс аз: әлеуметтік паспорт енді «ҰБДҚ ЦЖ-да» толтырылады деп жазылған, тармақтар мен мерзімдер бұрынғыдай қалды.
- Ең негізгі бөлігі — сыныптың тәрбие жұмысының жоспары. Оның нысанын сынып жетекшілерінің әдістемелік бірлестігі айқындайды, ал мазмұны «Адал азамат» бағдарламасының құндылықтарына сүйенеді.
№ 130 бұйрық не талап етеді
Мектептерге арналған құжаттар тізбесінде (3-қосымша) сынып жетекшісі оқу жылы басталғанға дейін бір рет сынып жетекшісінің жұмыс жоспарын әзірлейтіні және оны оқу жылы ішінде іске асыратыны жазылған. Жоспар қағаз немесе электрондық форматта — Word не PDF түрінде жүргізіледі. Сонымен қатар сынып жетекшісі білім алушылардың үлгерім табелін және жеке іс қағазын жүргізеді.
Мектеп электрондық жүйеге қосылған болса, басып шығарудың қажеті жоқ: «Электрондық форматта толтыратын жағдайда қағаз нұсқа талап етілмейді». Ал «Педагог мәртебесі туралы» Заң (6-бап) педагогке құжаттарды бір мезгілде қағазда және электрондық нысанда жүргізу міндетін жүктеуге жол бермейді.
Жоспарды кім бекітетінін бұйрық айтпайды. Сынып жетекшілігі туралы ережеге сәйкес сынып жетекшісі қызметін жоспарлауды және бақылауды директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары жүзеге асырады. Тапсыру мерзімін одан нақтылаңыз.
Қолданыстағы редакциядағы нысан
Нысан — «Сынып жетекшісінің жұмыс жоспары» деген атау және кесте. Кестенің барлық ұяшығы бұйрықтың өзінде толтырылған:
| № | Іс-шаралар | Орындау мерзімдері | Аяқтау нысандары |
|---|---|---|---|
| 1. | Сыныптың тәрбие жұмысының жоспарын жасау және іске асыру (тәрбие жоспарының нысанын мектептің сынып жетекшілерінің әдістемелік бірлестігі айқындайды) | Оқу жылы ішінде | Жоспар, іс-шаралардың материалдары, тәрбие жұмысының талдауы (қағаз немесе электрондық форматта) |
| 2. | Білім беру ұйымының басшысы бекіткен нысан бойынша сыныптың әлеуметтік паспортын қалыптастыру | Қыркүйек-қазан | Әлеуметтік паспорт (ҰБДҚ ЦЖ-да электрондық форматта толтырылады) |
| 3. | Ата-аналармен немесе баланың басқа заңды өкілдерімен жұмыс | Қажеттілігіне қарай, оқу жылының ішінде | Ата-аналар жиналыстарының хаттамалары (қағаз немесе электрондық форматта) |
| 4. | Сынып журналын жүргізу | Үнемі | Сынып журналы (қағаз немесе электрондық форматта) |
Әр тармақтың өз жұмысы бар. Сыныптың тәрбие жұмысының жоспары әдістемелік бірлестік (ӘБ) айқындаған нысан бойынша жасалады, ал тармақтың қорытындысы — жоспар, іс-шаралардың материалдары және талдау. Талдауды қалай жазу керегі — сынып жетекшісінің тоқсандық есебі туралы мақалада. Әлеуметтік паспорт ҰБДҚ ЦЖ-да — «Ұлттық білім беру деректер қоры» цифрлық жүйесінде толтырылады. Ата-аналар жиналыстарының хаттамалары Құжаттама жасау қағидаларына сәйкес жүргізіледі (ҚР Мәдениет және спорт министрінің 2023 жылғы 25 тамыздағы № 236 бұйрығы). Электрондық жүйеге қосылған мектепте сынып журналы тек электрондық форматта толтырылады.
Жоспардың Word-тағы бланкісі
№ 194-НҚ бұйрық редакциясындағы төрт тармақты нысан, сынып, оқу жылы және сынып жетекшісі үшін өрістермен. Тегін, тіркелусіз.
Ата-аналар жиналысы хаттамасының үлгісі
Нысанның 3-тармағына: I тоқсан қорытындысы бойынша жиналыс хаттамасы шартты деректермен, № 236 Құжаттау қағидалары бойынша деректемелерімен.
2026 жылғы шілдеде не өзгерді
Нысанды ҚР Оқу-ағарту министрінің м.а. 2026 жылғы 15 шілдедегі № 194-НҚ бұйрығы жаңа редакцияда жазды. Бұйрық 2026 жылғы 23 шілдеде жарияланды және алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. «Әділет» порталындағы бұрынғы және қолданыстағы редакцияларды салыстырдық:
| Қай жерде | Бұрын | Қазір |
|---|---|---|
| 2-тармақ, «Аяқтау нысандары» | «Әлеуметтік паспорт ("Ұлттық білім беру деректер қоры" ақпараттық жүйесінде электронды форматта толтырылады)» | «Әлеуметтік паспорт (ҰБДҚ ЦЖ-да электрондық форматта толтырылады)» |
| 1-тармақ, «Мероприятия» (орыс тіліндегі мәтін) | «…определяется школьным методическим объединением классных руководителей» | «…определяется методическим объединением классных руководителей» |
Қазақ тіліндегі мәтінде 1-тармақтағы «мектептің сынып жетекшілерінің әдістемелік бірлестігі» деген тіркес сол күйі қалды. Бағандар, 3 және 4-тармақтар, мерзімдер өзгерген жоқ, жоспар жасау міндеті де бұрынғыдай. Сол бұйрықпен үлгерім табелі нысандарының ескертуінде «ақпараттық жүйеден» деген сөз «цифрлық жүйеден» деп ауыстырылды.
Қандай құжаттарға сүйену керек
- «Адал азамат» біртұтас тәрбие бағдарламасы. ҚР Оқу-ағарту министрінің 2024 жылғы 30 шілдедегі № 194 бұйрығымен бекітілген — ол кезде «Біртұтас тәрбие» деп аталған. Қазіргі атауы мен редакциясын 2025 жылғы 26 мамырдағы № 123 бұйрық берді. Мәтіндері — Ұлттық білім академиясының сайтында. 2026 жылғы № 194-НҚ бұйрықпен шатастырмаңыз: ол № 130 бұйрыққа өзгеріс енгізген.
- Алты құндылық 2026–2027 оқу жылынан бастап білім берудің мемлекеттік стандартында да жазылған (2026 жылғы 16 қыркүйектегі № 258-НҚ бұйрық): тәуелсіздік және отаншылдық, бірлік және ынтымақ, әділдік және жауапкершілік, заң мен тәртіп, еңбекқорлық және кәсіби біліктілік, жасампаздық және жаңашылдық.
- Айдың құндылығы бағдарлама бойынша: қыркүйек пен сәуір — еңбекқорлық және кәсіби біліктілік, қазан мен наурыз — тәуелсіздік және отаншылдық, қараша — әділдік және жауапкершілік, желтоқсан мен мамыр — бірлік және ынтымақ, қаңтар — заң және тәртіп, ақпан — жасампаздық және жаңашылдық.
- Апта сайынғы істер: апта басында бірінші сабақта Әнұран, аптаның дәйексөзі және сынып сағатында 10 минуттық «Қауіпсіздік сабағы». Сынып сағаттарындағы алдын алу тақырыптары: «Цифрлық әлемде қауіпсіз қадам», «Буллингтен қорған!», «Ойынға салауатты көзқарас», «Өмірге салауатты қадам», «Қоғамдық мүлікті қорға!», «Қауіпсіз қоғам».
- Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясының 2026–2027 оқу жылына арналған әдістемелік нұсқау хаты. Ол мектептің тәрбие жұмысы жоспарының негізі ретінде бағдарламаның 1 және 2-қосымшаларын атайды. Басымдықтар — Конституция құндылықтары, «Еңбек адамы», «Заң мен Тәртіп», «Таза Қазақстан».
Жоспарды қалай құру керек: қадам бойынша
Қадамдардың реті — бұйрықтың талабы емес, ұсыныс.
- Нысанды ӘБ-дан біліңіз. Өз нысаны болмаса, бағдарламаның 2-қосымшасындағы ұсынылған жоспардың бағандарын алыңыз: іс-шара, аяқталу нысаны, жауаптылар, мерзімі.
- Мектептің тәрбие жұмысының жоспарын ашыңыз — оны оқу жылы басталғанға дейін директор бекітеді. Сыныбыңыз қатысатын мектепішілік істер мен акцияларды жазып алыңыз.
- Сыныпты зерделеңіз: жасы, әлеуметтік паспорты, өткен жылдың қорытындысы, оқушылардың қызығушылықтары.
- Сынып сағаттарын бөліңіз. Ережеге сәйкес олар аптасына бір рет өтеді. Тақырыптарды айдың құндылығына байлаңыз.
- Алдын алу жұмысын қосыңыз: буллинг, интернеттегі қауіпсіздік, лудомания, есірткі, вандализм.
- Ата-аналармен жұмысты жоспарлаңыз. Бағдарлама жаңа форматтағы жиналыстарды ұсынады: балалармен бірге консультациялар, тренингтер, ашық есік күндері.
- Мерзімдерді 2026–2027 оқу жылының күнтізбесі бойынша, демалыстарды ескеріп қойыңыз.
- Құжатты жинаңыз: № 130 бұйрықтағы нысан бойынша кесте және оған қоса сыныптың тәрбие жұмысының жоспары. Содан кейін оны директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасарымен келісіңіз.
Мысал: қарашаға арналған жоспардың жолдары
Деректер шартты. 7 «А» сыныбы, 2026 жылғы қараша — бағдарлама бойынша әділдік және жауапкершілік айы. Сынып сағаттарының тақырыптары мен бағандар «Адал азамат» бағдарламасының 2-қосымшасындағы ұсынылған жоспардан алынды.
| № | Іс-шара | Аяқталу нысаны | Жауаптылар | Мерзімі |
|---|---|---|---|---|
| 1 | «Адал азамат – Адал еңбек – Адал табыс», қауіпсіздік сабағы (10 минут) | Сынып сағаты | Сынып жетекшісі | 2–6 қараша |
| 2 | 15 қараша — Ұлттық валюта — теңге күні | Сынып сағаты | Сынып жетекшісі | 9–13 қараша |
| 3 | I тоқсанның қорытындысы, II тоқсанның міндеттері | Ата-аналар жиналысы, хаттама | Сынып жетекшісі | 12 қараша |
| 4 | «Буллингтен қорған!», қауіпсіздік сабағы (10 минут) | Сынып сағаты | Сынып жетекшісі, шақырылған маман | 16–20 қараша |
| 5 | «Өмірге салауатты қадам» | Алдын алу іс-шарасы | Директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары, сынып жетекшісі | 23–27 қараша |
Жылға, тоқсанға не айға арналған істер кестесін Telly (бұрынғы iTeacher) платформасындағы тәрбие жұмысының жоспары генераторы құрастырады: әр істің жанында өткізу формасы, «Адал азамат» құндылығы және күтілетін нәтиже тұрады. № 130 бұйрықтағы төрт тармақты кестені ол құрастырмайды, ал айлардың құндылықтары мен күндерді мектеп жоспарымен салыстырыңыз.
Сыныптың тәрбие жұмысының жоспарын Telly құрастырады
Сыныпты, оқу жылын, кезеңді — жыл, тоқсан не ай — және басым бағытты көрсетіңіз: өткізу формасы, құндылығы және күтілетін нәтижесі бар істер кестесі қайтады. Жоспардағы тақырыпқа сынып сағатының сценарийін, ата-аналар жиналысының хаттамасын және «Адал азамат» бір құндылығы бойынша апталық істер жиынын көрші генераторлар құрастырады; сынақ кезеңінде сынып сағаты — үшеу.
Жиі кездесетін қателер
- Сегіз тармақты үлгі. Нысан 2021–2022 жылдардағы редакцияларда осындай болған. 2023 жылғы 17 наурыздағы № 68 бұйрықтан бері тармақ төртеу.
- ӘБ нысанын «130 бұйрық бойынша нысан» деп ұсыну. Бұйрық тек төрт тармақты кестені белгілейді.
- Атауда «Біртұтас тәрбие». 2025 жылғы мамырдан бастап бағдарлама «Адал азамат» деп аталады.
- Мерзімі мен жауаптысы жоқ істер. Жоспардан не, қашан, қандай формада және кім өткізетіні көрініп тұруы керек.
Жиі қойылатын сұрақтар
Сынып жетекшісінің жұмыс жоспарын қашан тапсыру керек? Оқу жылы басталғанға дейін — № 130 бұйрық осыны талап етеді. Нақты күнді бұйрық атамайды, оны мектеп белгілейді.
2026 жылы нысан өзгерді ме? 2026 жылғы 15 шілдедегі № 194-НҚ бұйрық оны жаңа редакцияда жазды, бірақ өзгеріс аз: әлеуметтік паспорт енді «ҰБДҚ ЦЖ-да» толтырылады деп жазылған, ал орыс тіліндегі мәтінде 1-тармақтан «школьным» деген сөз алынды. Тармақтар мен мерзімдер бұрынғыдай.
Жұмыс жоспары тәрбие жұмысының жоспарынан несімен ерекшеленеді? Сынып жетекшісінің жұмыс жоспары — № 130 бұйрықтағы нысан бойынша төрт тармақты кесте. Сыныптың тәрбие жұмысының жоспары — оның бірінші тармағы: сыныппен бір жылға арналған істер, ӘБ нысаны бойынша. Мектептің тәрбие жұмысының жоспары да бар — оны директор бекітеді.
«Біртұтас тәрбие» ме, «Адал азамат» па? Бұл — бір бағдарлама. 2025 жылғы 26 мамырдағы № 123 бұйрықпен «Біртұтас тәрбие» бағдарламасы «Адал азамат» біртұтас тәрбие бағдарламасы болып өзгертіліп, жаңа редакцияда жазылды.