Қысқаша
- ОМЖ (КТЖ) — пән бойынша орта мерзімді (күнтізбелік-тақырыптық) жоспар. Оның нысаны № 130 бұйрықтың 4-қосымшасымен бекітілген. Мұғалім ОМЖ-ны оқу жылы басталғанға дейін бір рет құрады — қағазда немесе Word/PDF форматында.
- Нысанда жеті баған бар: № р/с, бөлім/ауыспалы тақырыптар, сабақтың тақырыбы, оқу мақсаттары, сағат саны, мерзімі және ескерту. Жолдар төрт тоқсанға бөлінген.
- Бөлімдер мен оқу мақсаттары үлгілік оқу бағдарламасынан, аптасына берілетін сағат оқу жоспарынан алынады. Дайын жоспарды әдістемелік бірлестік қарайды, директор бекітеді.
- 2026–2027 оқу жылында тоқсандар 8, 8, 10 және 8 оқу аптасынан тұрады — барлығы 34 апта. Бірінші сыныптарда ақпанда қосымша бір апта демалыс бар, сондықтан оларда 33 апта.
- Тоқсандағы сағат = аптасына сағат × тоқсандағы оқу аптасы. Аптасына 2 сағат болса: 16, 16, 20 және 16 — жылына 68 сағат.
130 бұйрық бойынша ОМЖ дегеніміз не
ҚР Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 6 сәуірдегі № 130 бұйрығы педагогтер жүргізуге міндетті құжаттардың тізбесін және олардың нысандарын бекітеді. Мектептерге арналған тізбеде (3-қосымша) барлық оқу пәндерінің педагогтері оқу жылы басталғанға дейін бір рет пәндер бойынша орта мерзімді (күнтізбелік-тақырыптық) жоспарды әзірлейтіні жазылған. Мектепте оны ОМЖ немесе КТЖ деп атайды.
ОМЖ нысаны бұйрықтың 4-қосымшасында, қысқа мерзімді жоспар нысанының қасында тұр. Жоспарды кім қарап, кім бекітетіні басқа құжатта — Оқу-әдістемелік және ғылыми-әдістемелік жұмысты ұйымдастыру және жүзеге асыру қағидаларында (ҚР Оқу-ағарту министрінің 2023 жылғы 10 тамыздағы № 253 бұйрығы) жазылған. 26-тармақ:
Күнтізбелік-тақырыптық жоспарларды педагогтер оқу пәндері бойынша Үлгілік оқу бағдарламасына сәйкес әзірлейді, білім беру ұйымының әдістемелік бірлестігінің отырысында қаралады және білім беру ұйымы басшысы бекітеді.
ОМЖ-ны қағазда немесе электрондық түрде — Word немесе PDF форматында жүргізуге болады. Мектеп электрондық жүйеге қосылған болса, басып шығарудың қажеті жоқ: «Электрондық форматта толтыратын жағдайда қағаз нұсқа талап етілмейді». Мұндай жүйеде электрондық цифрлық қол мөр мен қолға теңестіріледі. ОМЖ-ны мектебіңіздің жүйесіне қалай жүктеу керегін директордың орынбасары айтып береді.
Нысанның бағандары
Кестенің үстінде пән мен сынып («____ пәні ____ сыныбы»), одан төмен «Барлығы: ___ сағат, аптасына: ___ сағат» жолы жазылады. Одан әрі кесте келеді:
| Баған | Не жазылады |
|---|---|
| № р/с | Жолдың реттік нөмірі. Жыл бойы тұтас нөмірлеген ыңғайлы |
| Бөлім/Ауыспалы тақырыптар | Үлгілік бағдарламадағы ұзақ мерзімді жоспардың бөлімі (немесе ауыспалы тақырып) |
| Сабақтың тақырыбы | Бір сабақтың немесе қатар өтетін бірнеше сабақтың тақырыбы |
| Оқу мақсаттары | Үлгілік бағдарламадағы мақсаттар — бағдарламадағыдай кодтарымен |
| Сағат саны | Тақырыпқа бөлінген сабақ саны |
| Мерзімі | Тақырып қашан өтеді: сабақ күндері |
| Ескерту | Белгілер: сабақтың ауысуы, тақырыптарды біріктіру, бағалау |
Нысанның жолдары I–IV тоқсанға бөлінген. «Мерзімі» мен «Ескерту» бағандарына не жазу керегін бұйрық нақтыламайды — кестеде ұсыныстар берілген.
ОМЖ бланкісі Word-та
№ 130 бұйрықтың 4-қосымшасындағы «Пәндер бойынша орта мерзімді (күнтізбелік-тақырыптық) жоспар» нысаны: тақырыпшасы және тоқсандар бойынша кесте. Тегін, тіркелусіз.
ОМЖ неге сүйенеді
Үлгілік оқу бағдарламасы — ол ҚР Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 16 қыркүйектегі № 399 бұйрығымен бекітілген. Үлгілік бағдарламаларда ұзақ мерзімді жоспар бар: бөлімдер мен оқу мақсаттары, әдетте, тоқсандар бойынша берілген. ОМЖ осы жоспарды сабақтарға бөледі.
Оқу мақсаттары кодпен берілген: бірінші сан — сынып, екінші және үшінші — бөлім мен бөлімше, төртінші — мақсаттың реттік нөмірі. Мысалы, 5-сынып математикасындағы 5.1.2.1 — «натурал сандарды салыстыру, сонымен қатар координаталық сәуленің көмегімен салыстыру».
Бөлімге және тақырыпқа қанша сағат беруді мұғалім өзі шешеді. Көптеген бағдарламада бұл тікелей жазылған: «Тоқсандағы бөлімдер және бөлімдер ішіндегі тақырыптар бойынша сағат сандарын бөлу мұғалімнің еркіне қалдырылады».
Үлгілік оқу жоспары (ҚР Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 8 қарашадағы № 500 бұйрығы) пәндерді және сыныптар бойынша апталық жүктемені белгілейді. Соның негізінде мектеп жұмыс оқу жоспарын құрады. № 130 бұйрық бойынша оны директордың орынбасары әзірлейді, директор бекітеді. ОМЖ-ға аптасына берілетін сағатты осы жоспардан алыңыз.
2026–2027 оқу жылында өзгерістер бар. Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясының әдістемелік нұсқау хатына сәйкес, бірқатар пән бойынша жаңа және жетілдірілген үлгілік оқу бағдарламалары қолданылады, 1–11-сыныптарға жетілдірілген үлгілік оқу жоспарлары енгізілді, ал төмендетілген оқу жүктемесі бар жоспарлар алып тасталды. Мысалы, 7–9-сыныптарда геометрия аптасына 2 сағат — жылына 68 сағат оқытылады. Сондықтан өткен жылғы ОМЖ-ны қолданыстағы бағдарлама мен жоспармен салыстырып шығыңыз.
2026–2027 оқу жылының тоқсандары мен демалыстары
Мерзімдерді ҚР Оқу-ағарту министрінің м.а. 2026 жылғы 29 шілдедегі № 213-НҚ бұйрығы айқындады. Оқу жылы 2026 жылғы 1 қыркүйектен 2027 жылғы 25 мамырды қоса алғанға дейін созылады.
| Тоқсан | Оқу аптасы | Тоқсаннан кейінгі демалыс |
|---|---|---|
| I | 8 | Күзгі: 2026 жылғы 26 қазан — 1 қараша |
| II | 8 | Қысқы: 2026 жылғы 28 желтоқсан — 2027 жылғы 10 қаңтар |
| III | 10 | Көктемгі: 2027 жылғы 22–28 наурыз |
| IV | 8 | Оқу жылы 2027 жылғы 25 мамырда аяқталады |
Демалыс күндеріне қарағанда тоқсандардың шекарасы мынадай: I — 1 қыркүйек — 25 қазан, II — 2 қараша — 27 желтоқсан, III — 11 қаңтар — 21 наурыз, IV — 29 наурыз — 25 мамыр.
Бірінші сыныптарда қосымша демалыс бар — 2027 жылғы 8–14 ақпан. Демек, олардың III тоқсанында 9 оқу аптасы, жылында — 33 апта. Бұл мемлекеттік стандартқа сәйкес келеді: 1-сыныпта 33 оқу аптасы, 2–11 (12)-сыныптарда — 34.
Тоқсандағы сағатты қалай есептеу керек
Тоқсандағы сағат = аптасына сағат × тоқсандағы оқу аптасы. Жылдық сағат 2–11-сыныптарда — аптасына сағат × 34, 1-сыныпта — × 33.
| Аптасына сағат | I | II | III | IV | Жылына |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 8 | 8 | 10 | 8 | 34 |
| 2 | 16 | 16 | 20 | 16 | 68 |
| 3 | 24 | 24 | 30 | 24 | 102 |
| 4 | 32 | 32 | 40 | 32 | 136 |
| 5 | 40 | 40 | 50 | 40 | 170 |
1-сыныпта III тоқсанға 9 апта алыңыз. Мысалы, аптасына 4 сағат болса: 32, 32, 36 және 32 — жылына 132 сағат.
Бұл — жоспарлы сағат. Нақты сабақ саны сәл көп не аз шығуы мүмкін: 1 қыркүйек — сейсенбі, 25 мамыр да — сейсенбі, ал кейбір сабақтар мереке күндеріне түседі. Нақты санды сыныптың сабақ кестесінен көресіз.
ОМЖ-ны қалай құру керек: қадам бойынша
- Пәніңіз бен сыныбыңызға арналған қолданыстағы үлгілік оқу бағдарламасын ашып, ондағы ұзақ мерзімді жоспарды табыңыз.
- Мектептің жұмыс оқу жоспары бойынша апталық жүктемені біліңіз. Әр тоқсанға және жылға сағатты есептеңіз.
- Нысанның басын толтырыңыз: пән, сынып, «Барлығы … сағат, аптасына … сағат».
- Бөлімдерді ұзақ мерзімді жоспардағыдай тоқсандарға бөліңіз.
- Бөлім ішіндегі мазмұнды сабақ тақырыптарына бөліп, әр тақырыпқа қанша сағат беретініңізді шешіңіз.
- Әр тақырыпқа бағдарламадағы кодтарымен оқу мақсаттарын жазыңыз. Дәл сол мақсаттар кейін осы сабақтың ҚМЖ-сына көшеді.
- Мерзімдерді сыныптың сабақ кестесі бойынша, демалыстарды ескеріп қойыңыз. «Ескерту» бағанында бағалау өтетін сабақтарды бірден белгілеп қойған ыңғайлы.
- Қосындыларды тексеріңіз: әр тоқсанның және жылдың сағаты есеппен сәйкес келуі керек. Одан кейін жоспарды әдістемелік бірлестік қарайды, директор бекітеді.
4–6-қадамдарды Telly (бұрынғы iTeacher) платформасындағы ОМЖ (КТЖ) генераторына тапсыруға болады. Пәнді, сыныпты, аптадағы және жылдағы сағатты көрсетіп, тақырыптарды тізіммен немесе Word-тағы кестемен қойыңыз. Генератор тізіміңіздегі тақырыптардың реті мен мақсат кодтарын сақтап, оларды тоқсандарға бөледі де, нысанның бағандары бар кестеге орналастырады. Тоқсан ішіндегі күндерді қою және бағдарламамен салыстыру сізге қалады.
Осы нысан бойынша ОМЖ-ны Telly құрастырады
Пәнді, сыныпты және сағатты көрсетіп, тақырыптарды тізіммен немесе Word-тағы кестемен қойыңыз — генератор оларды тоқсандарға бөліп, нысанның бағандары бар кестеге орналастырады. Word файлы, айына бес ОМЖ — тегін.
БЖБ мен ТЖБ-ны қайда белгілеу керек
Нысанда бағалауға арналған жеке баған жоқ, сондықтан оны «Ескерту» бағанында белгілеген ыңғайлы. Білім алушылардың үлгеріміне ағымдағы бақылауды өткізудің үлгілік қағидаларын ескеріңіз (№ 125 бұйрық, 2026 жылғы 16 қыркүйектегі өзгерістерімен):
- 5–11 (12)-сыныптарда БЖБ тоқсанына үш реттен артық өткізілмейді, ал апталық жүктеме 1 сағат болса — екі реттен артық емес, бөлімдер біріктіріледі; бұл жағдайда қорытынды баға жартыжылдық қорытындысы бойынша қойылады;
- ТЖБ тоқсанның соңғы оқу күнінде өткізілмейді;
- 2–4-сыныптарда 2026–2027 оқу жылынан бастап бөлімдерден кейін аралық бағалау өтеді, ал тоқсанға жеке жұмыс жоқ: қорытынды формативтік және аралық бағалау бойынша шығарылады.
Жиі кездесетін қателер
- Жылдық қосынды сәйкес келмейді. Жылдық сағат аптасына сағат × 34-ке, ал 1-сыныпта × 33-ке тең болуы керек.
- Мақсаттар бағдарламадан алынбаған. ОМЖ үлгілік оқу бағдарламасы бойынша құрылады: тақырыптар оқулықтан алынса да, мақсаттар мен олардың кодтары бағдарламамен сәйкес келуі керек.
- Бөлімдер өз тоқсанында емес. Бағдарлама ұзақ мерзімді жоспар бойынша жүзеге асырылады, ал ол тоқсандарға бөлінген.
- Мерзімдер демалысты ескермейді. Әсіресе бірінші сыныптардың ақпандағы демалысы оңай ұмыт қалады.
- Өткен жылғы ОМЖ салыстырусыз алынады. 2026–2027 оқу жылында бағдарламалар мен оқу жоспарлары жаңартылды — сағат пен мақсаттар өзгеруі мүмкін.
Жиі қойылатын сұрақтар
ОМЖ-ны қашан тапсыру керек? Оқу жылы басталғанға дейін — № 130 бұйрық осыны талап етеді. Нақты күнді бұйрық атамайды. Одан кейін жоспарды әдістемелік бірлестік қарайды, директор бекітеді.
2026–2027 оқу жылында неше оқу аптасы бар? 34: I, II және IV тоқсандарда 8 аптадан, III тоқсанда 10 апта. 1-сыныпта — 33, себебі 2027 жылғы 8–14 ақпанда қосымша демалыс бар.
Тақырыпқа қанша сағат беруді өзім шеше аламын ба? Иә. Үлгілік бағдарламаларда тоқсан ішінде бөлімдер мен тақырыптарға сағат бөлу мұғалімнің еркіне қалдырылған. Ең бастысы — тоқсан мен жылдың қорытындысы оқу жоспарымен сәйкес келсін.
Мектеп электрондық жүйеде жұмыс істесе, ОМЖ-ны басып шығару керек пе? Жоқ. № 130 бұйрыққа сәйкес электрондық форматта толтырылса, қағаз нұсқа талап етілмейді.
Нысанның түпнұсқасын қайдан оқуға болады? «Әділет» порталындағы № 130 бұйрықтың 4-қосымшасында: қазақша және орысша.